Dit gebeurde er vannacht: Russen claimen ‘bevrijding’ Cherson

De oorlog in Oekraïne lijkt een nieuwe fase te zijn ingegaan, waarbij de relatie tussen het Westen en Rusland verder verslechtert. Het Westen, met de Verenigde Staten voorop, voert de wapenleveringen naar Oekraïne op en Rusland reageert onder meer met het dichtdraaien van de gaskraan naar Polen en Bulgarije.

Sanne Schelfaut
null Beeld Anadolu Agency via Getty Images
Beeld Anadolu Agency via Getty Images

De (zwaardere) wapens die Oekraïne krijgt, lokten eerder deze week al een felle reactie uit van de Russische buitenlandminister Sergej Lavrov. Leveringen van Westerse wapens aan Oekraïne betekenen volgens hem dat de Navo in feite in oorlog is met Rusland. Lavrov sluit zelfs een derde wereldoorlog niet uit, alhoewel Rusland zo’n oorlog volgens hem ontoelaatbaar zou vinden.

Daarnaast draaien de Russen vanaf woensdag de gaskraan dicht richting Polen en Bulgarije. Dit heeft vermoedelijk te maken met de discussie over hoe de gasleveringen betaald moeten worden. De regering in Moskou wil dat er in roebels wordt betaald, maar de EU vindt dat onacceptabel. Dat Rusland Warschau en Sofia op de korrel heeft, is niet toevallig. Met name de Poolse regering geldt als een van de grootste criticasters van de oorlog en roept Europese bondgenoten, waaronder Nederland, keer op keer op om te stoppen met Russische energie.

Zorgen om Moldavië

Ook zijn er vanuit de Navo groeiende zorgen dat het conflict zich naar andere landen uitbreidt. Het westerse militaire bondgenootschap is vooral bezorgd over de positie van Moldavië, het land dat ligt ingeklemd tussen Roemenië en Oekraïne. De Navo is beducht voor een door Rusland in scène gezette vijandige aanval op een deel van Moldavië met de bedoeling dan te kunnen terugslaan. De afgelopen dagen waren er in Transnistrië, een afvallige Russischgezinde regio van Moldavië waar Russische troepen zijn gelegerd, een aantal ontploffingen.

“We hebben eerder pogingen van Rusland gezien om aanvallen onder valse vlag op te zetten in buurland Oekraïne, dus we zullen de gebeurtenissen in Moldavië nauwgezet volgen,” zei een Navo-functionaris. De militaire alliantie maakt zich zorgen over de explosies bij een overheidsgebouw en een zendmast in Transnistrië. Temeer omdat ‘het Kremlin heeft gezegd dat zijn doelen niet beperkt zijn tot Oekraïne’, aldus de functionaris. “Iedere bedreiging door Rusland van Moldavië, een onafhankelijk land, is onacceptabel.”

Waarnemers houden er rekening mee dat Rusland vanuit Transnistrië een nieuw westelijk front tegen Oekraïne zou willen openen of Moldavië onder de voet zou willen lopen. Het land zou daarvoor een in scène gezette aanval op Transnistrië als excuus kunnen gebruiken.

De Oekraïense president Volodimir Zelenski is niet verbaasd. “Rusland doet er alles aan de situatie in die regio te destabiliseren. Rusland probeert Moldavië te laten zien wat er gebeurt als dat land achter Oekraïne blijft staan.” Volgens Zelenski zijn de Oekraïense strijdkrachten voorbereid op een mogelijke aanval door Russische troepen uit de regio Transnistrië.

‘Cherson bevrijd’

Ondertussen gaan de gevechten in het oosten en zuiden van Oekraïne door. Het Russische ministerie van Defensie heeft in de nacht van dinsdag op woensdag via het staatspersbureau Interfax bekendgemaakt dat zijn troepen de hele Cherson-regio in het zuiden van Oekraïne hebben ‘bevrijd’. Volgens de zegsman, generaal Michail Mizintsev, zijn ook delen van de districten Zaporizja en Mikolajiv onder Russische controle gebracht, evenals gebied in de buurt van de oostelijke stad Charkov. Volgens Mizintsev komt het normale leven in de veroverde gebieden langzaam maar zeker weer op gang. “De sociale infrastructuur wordt hersteld en het inzaaien van de landbouwgrond voor de oogst is begonnen.”

Het Kremlin mag dan wel beweren dat Cherson is ingenomen, uit Kiev komen andere geluiden. De regionale commandant van de Oekraïense militairen in het zuiden hield dinsdag vol dat er in Cherson een verdedigingslinie is opgetrokken waar de Russen nog niet doorheen zijn gebroken.

Monument neergehaald

Een monument uit het Sovjettijdperk dat de vriendschap tussen Rusland en Oekraïne symboliseerde, is dinsdag in Kiev ontmanteld. Het neerhalen van het beeld was een reactie op de Russische invasie van Oekraïne, maakte burgemeester Vitali Klitsjko duidelijk.

Het beeld, een Oekraïense en Russische arbeider op een sokkel, bevond zich onder de Ark der Vriendschap, opgericht in 1982 ter herdenking van de 60ste verjaardag van de Sovjet-Unie. Daar had zich een menigte verzameld die applaudisseerde en pro-Oekraïense leuzen scandeerde toen het beeld begon te vallen. “Dit monument symboliseerde vriendschap tussen Oekraïense en Russische naties,” zei Klitsjko toen het beeld gevallen was. “We zien nu wat deze vriendschap is: vernietiging van Oekraïne.”

Meer over