Nieuws

Dit gebeurde er vannacht: Russen beschieten en hergroeperen, Biden spreekt lang met Zelenski

Ondanks aanhoudende Russische beschietingen rond de steden Kiev, Mykolayiv en Marioepol zijn er Russische troepenbewegingen in het noorden van Oekraïne. Ongeveer een vijfde van de Russische troepen bij Kiev zou worden verplaatst.

Bob van Huët
Volgens president Zelenski waren de Russische manoeuvres bij Kiev vooral ingegeven door de taaie tegenstand van het Oekraïense leger Beeld AP
Volgens president Zelenski waren de Russische manoeuvres bij Kiev vooral ingegeven door de taaie tegenstand van het Oekraïense legerBeeld AP

Gisteren meldde het ministerie van Defensie in Moskou dat de troepen rond de Oekraïense hoofdstad zich hergroeperen. Andere eenheden graven zich juist in, blijkens westerse satellietbeelden. Volgens Oekraïense militaire bronnen was dat hergroeperen al vooraf gepland en had het niets te maken met een mogelijk Russisch ‘gebaar’ van goede wil rond de vredesgesprekken in Turkije, eerder deze week.

Een deel van de Russische tanks trekt naar het noorden van Oekraïne en richting Belarus, aldus John Kirby, de woordvoerder van het Pentagon. Maar volgens het Amerikaanse ministerie van Defensie gaan deze Russische soldaten niet naar huis. Ze zullen later elders in Oekraïne worden ingezet, met name oostelijk van de rivier Dnjepr en in de regio Donbas. Moskou heeft bevestigd dat deze troepen zich in april gaan focussen op de ‘bevrijding’ van de separatistische gebieden in het oosten van het land. Verse troepen, waaronder ook huurlingen van de Wagnergroep, worden daarvoor gemobiliseerd.

Voor donderdagochtend hebben de Russen weer een tijdelijk staakt-het-vuren aangeboden voor de omsingelde en zwaar beschoten havenstad Marioepol, aldus verschillende Russische persagentschappen. Het Kremlin zou plannen hebben om na Loehansk en Donetsk een volgende ‘onafhankelijke volksrepubliek’ te laten uitroepen, deze keer in de zuidelijke stad Cherson, de enige grote stad die de Russen hebben veroverd. Middels een referendum willen de Russen zo ‘bestuurlijke controle’ over de stad regelen, melden Oekraïense bronnen. Berichten hierover kunnen niet worden gecontroleerd.

Vechten voor elke meter

De Oekraïense president Zelenski had het in zijn nachtelijke video ook over de Russische manoeuvres bij Kiev. Volgens hem waren die vooral ingegeven door de taaie tegenstand van het Oekraïense leger. “Vrijheid kan niet slechter bewapend zijn dan tirannie,” zei de president in een nieuwe oproep aan het Westen om meer en betere wapens. Zelenski zei dat de oorlog op een kantelpunt was gekomen.

Hij sprak zijn woorden op straat, naast een regeringsgebouw met op de achtergrond een gewapende lijfwacht. “We hebben geen enkele vertrouwen in mooie verbale constructies (van Russische onderhandelaars). Er is de realiteit van het slagveld en voor ons is dat het belangrijkste. We zullen niets opgeven en vechten voor elke meter van ons land,” aldus de president die sprak van een ‘emotionele’ dag waarin hij onder meer langdurig had gesproken met de Amerikaanse president Joe Biden. De laatste had hem nog eens 500 miljoen dollar aan extra hulp toegezegd. Zelenski reageerde ook op mensen die kennelijk kritiek hadden op de Oekraïense verdedigingsstrategie. “Je kunt aan het front zelf laten zien hoe het beter kan,” aldus de president, die zei eerder op de dag 122 hoge militaire onderscheidingen te hebben uitgereikt, waarvan 23 postuum.

Volgens westerse inlichtingenbronnen zit het helemaal niet lekker tussen president Poetin en de top van zijn ministerie van Defensie. Poetin zou hebben ingezien dat hij slecht wordt geïnformeerd over de werkelijke situatie op het slagveld, met name over de logistieke problemen. Eerder werd al gemeld dat een aantal hoge Russische functionarissen huisarrest had gekregen of zou zijn gearresteerd vanwege mankementen in de Russische oorlogsmachine. Volgens het hoofd van de Britse inlichtingendienst GCHQ, Jeremy Fleming, was het moreel onder de Russische troepen slecht. Dienstplichtigen zouden soms zelfs orders weigeren of hun eigen voertuigen onklaar hebben gemaakt om niet naar het front te hoeven. Temidden van slechte communicatie zou de Russische luchtafweer een eigen vliegtuig hebben neergehaald, wist Fleming.

Zijn uitspraken sluiten volgens The New York Times aan bij informatie die de Amerikaanse inlichtingendiensten de afgelopen weken al prijsgaven. Fleming ging niet in op details. Zo bleef onduidelijk waar Russische troepen het eigen toestel zouden hebben neergeschoten. De bewering van Amerikaanse inlichtingendiensten dat de Russische president Vladimir Poetin verkeerd wordt geïnformeerd, klopt volgens Fleming: “Zijn adviseurs zijn bang hem de waarheid te vertellen.”

Onderhandelingen

De onderhandelingen tussen Oekraïne en Rusland worden morgen digitaal voortgezet, aldus de Oekraïense onderhandelaar David Arachamia. Oekraïne was volgens Arachamia graag opnieuw fysiek om de tafel gegaan, maar Rusland weigerde dit.

Ondertussen is de koers van de roebel hersteld en zelfs weer terug op het niveau van voor de invasie in Oekraïne. Ondanks de westerse sancties op de Russische export is de munt dus weer op het goede spoor – vooral doordat de rente van de roebel is verhoogd naar 20 procent. Verder wil Rusland in de toekomst alleen nog in roebels worden betaald voor zijn olie en gas.

Meer over