Nieuws

Dit gebeurde er vannacht: Russen beschieten 59 doelen in Donbas en ‘karma’ treft olie-installatie in Rusland

Rusland intensiveert de beschietingen op doelen in het oosten en zuiden van Oekraïne. Op verschillende plekken rond Charkov en in de regio Donbas hebben de Russen ook terrein gewonnen, erkennen de Oekraïense autoriteiten.

Bob van Huët
Een brand wordt geblust bij een beschoten benzinepomp in Charkov. Beeld ANP / EPA
Een brand wordt geblust bij een beschoten benzinepomp in Charkov.Beeld ANP / EPA

Volgens Oekraïense bronnen zijn bij de laatste beschietingen in de regio Charkov zeker drie doden en zes gewonden gevallen, onder wie een 14-jarig kind. Het Russische leger gebruikte artillerie en mortieren. Vergelijkbare meldingen komen uit de oostelijke regio Soemi en uit Mykolayiv in het zuiden, waar de lokale overheden vele tientallen beschietingen melden. Over slachtoffers hier is niets bekend.

Het Russische ministerie van Defensie meldt dat bij de stad Zaporojie, aan de rivier de Dnjepr in het zuiden van Oekraïne, een hangar is vernietigd waarin westerse wapenleveranties aan Oekraïne lagen opgeslagen. Dat zou zijn gebeurd met Kalibr-raketten, die werden afgeschoten vanaf de Russische vloot in de Zwarte Zee. De Oekraïense gouverneur van de regio ontkent dat er een wapendepot is geraakt en zegt dat de raketten zijn neergekomen bij een aluminiumfabriek die al zes jaar buiten gebruik zou zijn.

Oekraïense acties

Omgekeerd melden de autoriteiten van Transnistrië, een afgesplitste, pro-Russische, volksrepubliek in Moldavië Oekraïense raketaanvallen op een Russisch wapendepot daar. In Transnistrië, dat bedreigend is voor de westflank van de Oekraïners, zouden rond de 600 Russische soldaten zijn geïnstalleerd.

Tegelijk erkende Oekraïne voor het eerst impliciet dat het achter de reeks ‘branden’ zit bij Russische olie-installaties net over de grens. De Oekraïense regeringsadviseur Michailo Podoljak sprak op Telegram van ‘karma’, na explosies in drie Russische grensregio’s. ‘De redenen voor de vernietiging van militaire infrastructuur in grensgebieden kunnen heel uiteenlopend zijn,’ schreef hij, eraan toevoegend dat op een gegeven moment ‘schulden moeten worden ingelost’ als een land een ander land aanvalt. Eerder voerde Oekraïne al helikopteraanvallen uit op Russisch grondgebied.

Russificeren

Ondertussen probeert Rusland bezet gebied in het zuiden van Oekraïne vlot te russificeren. Met name in de belangrijke stad Cherson in de monding van de Dnjepr gaat men haastig te werk, aldus de Oekraïense media. Kinderen zouden schoollessen al moeten beginnen met het Russische volkslied en binnenkort wordt de roebel als nieuwe munteenheid geïntroduceerd, naast de Oekraïense hryvnia.

Ook de Russische staatstelevisie zendt al een aantal dagen uit vanuit de bezette stad, maar woensdag werden de programma’s onderbroken nadat de televisietoren onder vuur werd genomen met Oekraïense raketten, aldus het Russische staatspersbureau RIA. Veel is onduidelijk over de situatie in en rondom Cherson. In zijn nachtelijke toespraak prees de Oekraïense president Volodimir Zelenski het verzet van inwoners, die onder meer met Oekraïense vlaggen de straat op gingen. Dat protest zou door de Russen zijn beëindigd met traangas.

Eerder deze week werd gewaarschuwd voor een Russisch schijnreferendum in de regio. Die tactiek paste Rusland in 2014 toe op de Krim, waar een overweldigende meerderheid van de kiezers had gezegd zich bij Rusland te willen voegen. Dat referendum werd later veroordeeld door de Oekraïense regering en het Westen.

Reactie

De Russische president Vladimir Poetin heeft gisteren opnieuw dreigende taal uitgesproken naar het Westen en gezegd dat landen die proberen tussenbeide te komen in het conflict met Oekraïne, geconfronteerd zullen worden met een snelle militaire reactie van Moskou. Poetin sprak tegen parlementsleden in Sint-Petersburg. Hij zei dat alle beslissingen over hoe Moskou in zo’n situatie zal reageren al zijn genomen. In dezelfde toespraak beweerde Poetin ook dat het Westen Rusland in verschillende stukken wil opdelen en beschuldigde het ervan Oekraïne in conflict te hebben gebracht met Rusland.

Volgens een rapport van de Amerikaanse technologieconcern Microsoft hebben ten minste zes aan Rusland gelieerde groepen hackers al meer dan 230 cyberaanvallen op Oekraïne uitgevoerd. Microsoft vermoedt dat de Russische hack- en militaire operaties vaak samenwerkten tegen een gezamenlijk doelwit. Zo bleek dat op 1 maart – de dag dat er een Russische raket werd afgevuurd op de tv-toren van Kiev – mediabedrijven in de hoofdstad getroffen werden door destructieve hacks en cyberspionage.

Het doel van deze gecoördineerde aanvallen is het vertrouwen in de Oekraïense regering te ondermijnen, zegt Microsoft, dat overigens samenwerkt met de Oekraïense autoriteiten. Iets meer dan een week geleden waarschuwden de Verenigde Staten en vier andere landen dat hun inlichtingendiensten informatie hadden dat Rusland opnieuw massale cyberaanvallen op de bondgenoten van Oekraïne voorbereidde.

De Oekraïense president Zelenski. Beeld ANP / EPA
De Oekraïense president Zelenski.Beeld ANP / EPA

Plannen

Vanuit Oekraïnse kant werd benadrukt dat de komende weken zwaar zullen worden als de Russische beschietingen verder toenemen en ook het verwachtte grondoffensief grootschaliger wordt. Opmerkelijk in de toespraak van president Zelenski was daarom dat hij plannen aankondigde voor wanneer de oorlog is afgelopen. Er moet onder meer huisvesting komen voor alle politieagenten, militairen en andere rijksambtenaren.

Zelenski vraagt lagere overheden alvast een inventarisatie te maken van beschadigde gebouwen en infrastructuur, zodat de wederopbouw snel kan beginnen. “Niet alleen willen we alles herstellen wat door de bezetters is verwoest, we willen ook oude problemen aanpakken,” stelt de Oekraïense president. “Des te sterker onze weerstand nu is, des te sneller het normale leven weer terugkeert,” aldus Zelenski.

VN-chef António Guterres spreekt donderdag in Kiev met de Oekraïense president Volodimir Zelenski en minister van Buitenlandse Zaken Dmitro Koeleba. Het bezoek komt twee dagen na Guterres’ gesprek met de Russische president Vladimir Poetin in Moskou. De secretaris-generaal ‘verkent’ de mogelijkheden voor vrede in de inmiddels ruim twee maanden durende oorlog. Guterres kreeg in Moskou geen concrete toezeggingen.

Polen en Bulgarije zonder Russisch gas

Rusland is gestopt met de gasstromen naar Polen en Bulgarije omdat de twee landen weigerden gasleveringen in de Russische munteenheid te voldoen. Rampzalig is dat niet voor beide landen, die genoeg voorraad hebben en al alternatieve leveranciers zijn gaan regelen. Volgens waarnemers wil de Russische president Poetin vooral de reacties testen met het oog op een veel hardere klap tegen Duitsland, dat in hoge mate afhankelijk is van Russisch gas.

Woensdag meldde persbureau Bloomberg dat zeker vier Europese inkopers Russisch gas al hebben afgerekend in roebels. Dat gebeurde nadat Poetin van ‘onvriendelijke landen’ had geëist dat zij bij gasbedrijf Gazprom voor de gasaankopen twee rekeningen openen, één in roebels en één in euro’s. Daarbij is Gazprombank verantwoordelijk voor het omzetten van de valuta en het overmaken van de roebelbetaling. De Hongaarse minister van Buitenlandse Zaken geeft in een interview met CNN toe dat zijn land Russisch gas afrekent in roebels. Volgens Péter Szijjártó heeft Hongarije simpelweg ‘geen keus’ omdat het land 85 procent van het gas en 65 procent van de olie uit Rusland haalt.

Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen waarschuwde Europese importeurs van Russisch gas woensdag dat zij de EU-sancties schenden als zij hun aankopen in roebels betalen als er contractueel is bepaald dat de rekening in euro’s of dollars moet worden voldaan. Ze benadrukt dat Europese bedrijven niet moeten buigen voor Russische druk om in roebels te betalen.

Meer over