Nieuws

Dit gebeurde er vannacht: geslaagde evacuaties uit Marioepol, ‘Biden snel naar Kiev’

De evacuatie van burgers uit Marioepol lijkt eindelijk op gang te komen. Maandag kunnen meer mensen de stad verlaten. En de hoogste militair van Rusland lijkt te zijn ontsnapt aan de dood.

Mark van Assen
Een kind verlaat de belegerde Azovstal-fabriek, tijdens de door de VN geleide evacuaties. Beeld VIA REUTERS
Een kind verlaat de belegerde Azovstal-fabriek, tijdens de door de VN geleide evacuaties.Beeld VIA REUTERS

De Oekraïense president Volodimir Zelenski toonde zich in de nacht van zondag op maandag opgetogen over een succesvolle evacuatie uit de zuidelijke havenstad Marioepol. Zo’n honderd mensen slaagden er zondag eindelijk in het oorlogsgeweld te ontvluchten. In zijn dagelijkse toespraak zei de president dat hij hoopt dat er maandag meer mensen volgen: “We stellen alles in het werk om iedereen uit de stad en de staalfabriek te halen.”

De mensen die zondag zijn geëvacueerd hebben wekenlang vastgezeten in de Azovstal-fabriek. Hoewel de Russen de rest van de stad al in handen hebben, houden de verdedigers van dit enorme complex nog steeds stand. Er zouden zich nog altijd zo’n duizend burgers en tweeduizend soldaten schuilhouden in bunkers en het ondergrondse gangenstelsel.

Ontsnapte burger

Een van de ontsnapte burgers, Natalia Usmanova (37), vertelde tegen persbureau Reuters over de verschrikkingen en de angst die ze heeft meegemaakt. “De bombardementen waren zo hevig dat alles begon te schudden. Ik was bang dat onze bunker het niet zou houden. Soms werd ik helemaal hysterisch, ik dacht dat alles zou instorten. Je kunt je gewoon niet voorstellen hoe het was. En we hebben zo lang de zon niet gezien.”

De journalisten spraken haar in het dorpje Bezimenne, zo’n 30 kilometer ten oosten van Marioepol. Dat gebied staat onder controle van de Russen. De vrouw kon mee in een konvooi dat was geregeld door de Verenigde Naties en het Rode Kruis. In de bus grapte ze tegen haar man dat ze voortaan niet meer met een zaklamp naar de wc hoefde.

Explosies in Rusland

Er zijn in de nacht van zondag op maandag twee zware explosies gemeld in de Russische stad Belgorod, niet ver van de Oekraïense grens. Het Russische staatspersbureau Tass meldt dat er geen doden of gewonden zijn gevallen. Ook zou er geen schade zijn. Op sociale media zijn beelden te zien van drones die boven de stad vliegen en ook van afweergeschut, maar het is niet duidelijk of deze echt zijn. Het zou niet de eerste keer zijn dat het Oekraïense leger doelen in Rusland aanvalt. De Russen maken daar echter geen melding van (of houden het op ongelukken of sabotage) en de Oekraïners eisen vooralsnog niks op.

‘Biden snel naar Kiev’

Na het bezoek van Nancy Pelosi, de Democratische voorzitter van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden, is het slechts een kwestie van tijd voordat ook president Joe Biden afreist naar Oekraïne. Dat zegt Adam Schiff, de voorzitter van de parlementaire Inlichtingencommissie, die dit weekend ook in Kiev was.

De gesprekken gingen over de volgende fase van de oorlog, die zich nu vooral afspeelt in het oosten van het land. De Amerikaanse president wil ruim 31 miljard euro aan hulp schenken. “We wilden van president Zelenski weten wat hij met dat geld wil doen, welke wapens hij nodig heeft, en wat hij verder nog kan gebruiken. De aard van de strijd is veranderd. Waar de Oekraïners eerst nog tanks in een hinderlaag lokten en aanvielen, wordt er nu meer van een afstand gevochten, met zware artillerie.”

Volgens The New York Times is generaal Valeri Gerasimov, de hoogste Russische militair, op het nippertje aan de dood ontsnapt tijdens een bezoek aan het front. Hij was naar Oekraïne afgereisd om het offensief nieuw leven in te blazen, aldus de krant, die zich baseert op de Oekraïense en Amerikaanse bronnen. Tijdens een Oekraïense aanval op een tot commandopost omgebouwde school in Izium, afgelopen zaterdag, zouden er ongeveer 200 soldaten en zeker één generaal om het leven zijn gekomen. Gerasimov was toen net weg. Er zouden sinds het begin van de oorlog al zeker tien Russische generaals zijn gesneuveld.

‘9 mei niet belangrijk’

De Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergei Lavrov heeft in een interview met de Italiaanse televisie gezegd dat Rusland niet uit is op de overgave van president Zelenski. “We willen wel dat hij alle verzet staakt. We zijn ook niet uit op een wisseling van de macht. Dat is een specialiteit van de Amerikanen, die dat overal in de wereld doen.”

Ook zei Lavrov dat Rusland er niet op uit is om vóór 9 mei de overwinning op te eisen. Dat is voor de Russen een belangrijke dag, omdat dan de overwinning in de Tweede Wereldoorlog gevierd wordt. “We gaan niet onze plannen aanpassen voor een bepaalde datum, inclusief Overwinningsdag.”

Meer over