Nieuws

Dit gebeurde er vannacht: ‘Duizenden Oekraïeners vermist’, Zelenski wil zwaardere sancties

Het uitblijven van een embargo op Russische olie kost Oekraïners het leven. Dat zei de Oekraïense president Volodimir Zelenski in een videotoespraak. Zelenski roept westerse politici op om snel een akkoord te bereiken over een boycot op Russische energiebronnen.

Sanne Schelfaut
Een door een inslag getroffen huis in de Donbas.  Beeld AFP
Een door een inslag getroffen huis in de Donbas.Beeld AFP

Volgens hem verdient de Russische regering zoveel geld met de export van olie dat het vredesbesprekingen niet serieus hoeft te nemen. De VS besloot al eerder om geen Russische olie meer te importeren. Voor de Europese Unie ligt zo’n besluit een stuk gecompliceerder, aangezien sommige lidstaten voor een groot deel afhankelijk zijn van Russische olie, gas en steenkool.

De EU onderhandelt over een nieuw pakket aan strafmaatregelen. De Europese Commissie wil in ieder geval een verbod op het importeren van steenkool. Dat gaat om 4 miljard euro per jaar. Olie en gas blijven vooralsnog buiten schot. Duitsland waarschuwde eerder voor overhaaste beslissingen, met het oog op de hoge energieprijzen in Europa. De EU heeft sinds het begin van de oorlog voor 35 miljard aan gas, olie en steenkool gekocht van Rusland.

Klap voor ‘gewone Rus’

De Russische ambassadeur in Washington, Anatoli Antonov, noemt de nieuwste Amerikaanse sancties ‘een directe klap voor de bevolking van Rusland’. Ze zouden vooral de ‘gewone Rus’ raken. Antonov doelt met name op de beslissing van de Amerikanen om de twee grootste banken van Rusland harder aan te pakken.

Volgens CNN spreekt de ambassadeur in een boodschap op het Telegramkanaal van de Russische ambassade in Washington van een ‘constante aanval van de regering van president Joe Biden’. Antonov ziet in de sancties van de VS ‘een verlangen om de reputatie van Rusland aan te tasten.’ De VS staat door de nieuwe sancties helemaal geen transacties meer toe van Sberbank, de grootste financiële instelling van het land, en Alfa Bank, ’s lands grootste particuliere bank.

In Nederland wordt er intussen ook nagedacht over extra strafmaatregelen. Jonge Russische hackers moeten op de sanctielijst van de Europese Unie komen, vindt regeringspartij VVD. Als dat gebeurt kunnen ze niet meer bij hun in Europa gestalde geld komen, meldt RTL Nieuws.

VVD-Kamerlid Queeny Rajkowski ergert zich aan jonge Russische criminelen die pronken met hun uit misdaad verkregen euro’s. “Het zijn hackers die dagelijks ook bedrijven in Nederland aanvallen, ons midden- en kleinbedrijf, puur om geld te pakken te krijgen. Het zijn ordinaire criminelen.”

Volgens Rajkowski moeten ze net zo worden behandeld als de Russische oligarchen en op de Europese sanctielijst worden gezet. “We weten waar ze zitten. Ze horen bij de kliek van Poetin. We moeten ervoor zorgen dat we hun leven zo moeilijk mogelijk maken.”

Verbergen slachtoffers

Naast zijn oproep tot nog zwaardere sancties, meldt president Zelenski dat Rusland, sinds de internationale kritiek op het bloedbad in Boetsja, van tactiek is veranderd. Volgens hem worden lichamen van Oekraïense slachtoffers nu verborgen. Desondanks blijft hij optimistisch dat de waarheid altijd boven tafel komt.

De president zegt informatie te hebben dat lichamen door Russische troepen ‘van de straten en uit kelders worden gehaald in een poging bewijsmateriaal te vernietigen’. Hij zegt dat er al duizenden Oekraïners worden vermist. “Zij zijn vermoord of naar Rusland gedeporteerd, er is geen andere optie.” Dankzij getuigenverklaringen, satellietbeelden en onafhankelijk onderzoek kan volgens Zelenski worden vastgesteld wie verantwoordelijk is voor de verdwijning van Oekraïense burgers.

De vondst van honderden gedode burgers in Boetsja na de aftocht van de Russen werd door de Britse premier Boris Johnson woensdag ‘bijna volkenmoord’ genoemd. Het Kremlin ontkent in alle toonaarden iets met de burgerdoden te maken te hebben en zegt dat alles door Oekraïne in scène is gezet. Dit laatste is al ontkracht met behulp van satellietbeelden, die door The New York Times zijn geanalyseerd en waarop te zien is dat de slachtoffers zijn omgebracht tijdens de Russische bezetting van Boetsja.

Geen grote evacuatie Charkov

Na oproepen van begin deze week om Oost-Oekraïne te ontvluchten in het licht van een mogelijk grootschalig Russisch offensief, laat de burgemeester van Charkov een iets kalmere boodschap horen. Noch hij, noch het leger vindt het momenteel nodig om een ​​gecentraliseerde evacuatie uit te voeren uit de op een na grootste stad van het land, zei Ihor Terekhov in een videoboodschap die vannacht op Telegram werd gepubliceerd.

De oproep tot evacuatie is van toepassing op de districten Losowa en Barvinkowe in de regio Charkov, zei hij. Deze liggen ten zuiden van Charkov in de buurt van de Donbas. Het leger daar verwacht dat de militaire situatie verslechtert. De stad Charkov is goed bewapend en klaar voor verdediging, zei de burgemeester. Of iemand de stad wil verlaten met het oog op de aanhoudende beschietingen, is volgens hem een beslissing die ieder individu zelf moet maken.

Dag van de Overwinning

De Belgische oud-kolonel Roger Housen denkt dat de Russen mikken op een verovering van de Donbas-regio rond 9 mei. Die dag vieren de Russen de overwinning op nazi-Duitsland. “Dat is Victory Day. Voor de Russen een symbolische dag om te vieren dat ze een groot deel van de Donbas in handen hebben,” aldus de defensiespecialist in het Belgische VTM-Nieuws.

Housen vermoedt dat de Russen zich aan het herpositioneren zijn. “Er zijn indicaties dat troepen rond Kiev via de spoorwegen naar het oosten gebracht worden, ter hoogte van de Donbas. Dat is een afstand van ongeveer 600 à 700 kilometer, een operatie van een aantal dagen en misschien zelfs van anderhalve week. Die 40.000 à 45.000 soldaten van rond Kiev zullen zich hoogstwaarschijnlijk in het oosten van Oekraïne opstellen en zullen proberen de Donbas-regio uit te breiden.”

Of de Russen om tafel willen over een overgave op hun voorwaarden is een groot vraagteken. “Als de Russen Donetsk en Loehansk kunnen uitbreiden tot de provinciegrenzen en als in het zuiden de landbrug boven Marioepol gerealiseerd kan worden, dan zal het Kremlin mogelijk aan tafel gaan,” vertelt Housen.