Nieuws

Dit gebeurde er vannacht: belangrijk Russisch oorlogsschip beschadigd na explosie

Het belangrijkste schip van de Russische Zwarte Zeevloot, de kruiser Moskva, is zwaar beschadigd na een explosie. Daarnaast heeft de Russische landmacht bij het tweede grote offensief in Oekraïne last van slecht weer.

Bob van Huët
De naar verluidt inmiddels gezonken kruiser Moskva, eind vorig jaar in de haven van Sebastopol.  Beeld REUTERS
De naar verluidt inmiddels gezonken kruiser Moskva, eind vorig jaar in de haven van Sebastopol.Beeld REUTERS

Oekraïense bronnen vierden in de nacht van woensdag op donderdag op sociale media een voltreffer op het schip, dat eerder betrokken was bij de verovering van het Oekraïense Slangeneiland. De Moskva zou zijn getroffen door twee Neptunusraketten, van land afgevuurde kruisraketten, en zou in brand zijn geraakt. Dat laatste wordt bevestigd door Russische persbureaus als Interfax en Tas, alleen zou er, volgens de uitleg van Moskou, munitie zijn ontploft door een ongeluk aan boord. De vijfhonderdkoppige bemanning zou zijn gered en de oorzaak van de brand wordt momenteel onderzocht, aldus Tas. Volgens niet-bevestigde berichten zou de Moskva vannacht zijn gezonken.

Eerder op de dag meldden de Oekraïense gouverneur in Odessa en Oekraïense media dat de Moskva door zogenoemde Neptunuskruisraketten was geraakt, maar deze bewering is niet onafhankelijk geverifieerd.

Als het Russische vlaggenschip inderdaad is geraakt door Oekraïense raketten – gesproken wordt van een afleidingsmanoeuvre met een Oekraïens vliegtuig – is dat ook een enorme klap in de propagandaoorlog. Neptunus-raketten zijn door Oekraïne zelf ontwikkeld en hebben een bereik van 280 kilometer. In de Zwarte Zee, en met name voor de belangrijke havenstad Odessa, liggen meerdere Russische schepen die de kustgebieden dagelijks bestoken met kruisraketten.

Huzarenstukje

Als Oekraïne erin is geslaagd onder de neus van de Russen een Neptunussysteem te installeren en succesvol te gebruiken is dat volgens militaire experts een huzarenstukje. Als het schip daardoor ook nog eens uitgeschakeld is, heeft dit extra waarde. Het waren Oekraïense grenswachten die aan het begin van de oorlog helden werden door een bevel tot overgave van de commandant van de Russische kruiser te beantwoorden met het sindsdien fameuze ‘oorlogsschip, ga weg en fuck you’.

Propagandaposter in Odessa met de inmiddels legendarische tekst: ‘Russisch oorlogsschip, fuck you.’
 Beeld Brunopress
Propagandaposter in Odessa met de inmiddels legendarische tekst: ‘Russisch oorlogsschip, fuck you.’Beeld Brunopress

Naar verluidt betaalden de grenswachten hun moed met de dood en kregen ze postuum hoge onderscheidingen, maar later bleken de ‘helden van Slangeneiland’ toch nog te leven en konden ze naar huis na een krijgsgevangenenruil. Toevallig bracht Oekraïne woensdag een herdenkingspostzegel uit over de gebeurtenis.

Zware regen

Intussen veranderde er aan de frontlinies weinig. Bij Cherson moesten de Russische bezetters zich verdedigen tegen tegenaanvallen van het Oekraïense leger. Charkov werd opnieuw beschoten door Russische artillerie en een groot konvooi is onderweg naar de stad Izium in het zuiden, om de Oekraïense troepen daar te omsingelen. Het verwachte grote Russische offensief in Oost-Oekraïne is nog niet begonnen. Naar verluidt zet Rusland hiervoor 20.000 soldaten in die eerder bij Kiev vochten, plus 60.000 verse troepen uit Rusland.

Volgens westerse experts is de benodigde ‘hergroepering’ van de strijdkrachten nog niet voltooid. Een reden zou het weer zijn: het regent zwaar en continu in het oosten van Oekraïne, wat betekent dat legervoertuigen alleen verharde wegen kunnen gebruiken. Dat maakt ze kwetsbaar voor Oekraïense beschietingen.

Volgens Oekraïne is de zwaar bevochten stad Marioepol nog steeds niet gevallen, ondanks Russische berichten dat duizend Oekraïense mariniers zich zouden hebben overgegeven. Dat laatste wordt door Oekraïne ontkend. 100.000 burgers willen de stad verlaten maar zitten klem door de aanhoudende beschietingen.

Van links naar rechts: de presidenten Gitanas Nauseda (Litouwen), Andrzej Duda (Polen), Zelenski (Oekraïne), Egils Levits (Letland) en Alar Karis (Estland) op hun persconferentie in Kiev.  Beeld ANP / EPA
Van links naar rechts: de presidenten Gitanas Nauseda (Litouwen), Andrzej Duda (Polen), Zelenski (Oekraïne), Egils Levits (Letland) en Alar Karis (Estland) op hun persconferentie in Kiev.Beeld ANP / EPA

In zijn toespraak prees de Oekraïense president Volodimir Zelenski gisteravond zijn bezoekende collega’s uit Polen, Letland, Litouwen en Estland voor hun inzet voor Oekraïne. “Ze hebben Oekraïne vanaf de eerste dag geholpen, ze aarzelden niet om wapens aan Kiev te leveren en hadden geen twijfel over sancties tegen Rusland,” aldus Zelenski.

‘Irritant’

Omdat Duitsland volgens de Oekraïners wel bedenkingen had gehad en pas later met wapens en geld over de brug kwam, zou het door Duitsland geplande, gelijktijdige, bezoek van bondspresident Frank-Walter Steinmeier door Zelenski zijn afgeblazen. Het leidde tot een rel in de Duitse media. Steinmeier is in Oekraïne bekritiseerd vanwege zijn lange pro-Russische koers.

Bondskanselier Olaf Scholz noemde het gedoe ‘irritant’. Hij is – in tegenstelling tot Steinmeier, die een ceremoniële functie vervult – wél uitgenodigd om langs te komen in Kiev. Scholz zei ook veel contact te hebben met Zelenski, maar geen plannen te hebben om zelf naar Oekraïne af te reizen. The New York Times meldt dat het hoogst onwaarschijnlijk is dat president Joe Biden of vicepresident Kamala Harris naar Oekraïne af zal reizen.

De veiligheidseisen die gesteld worden aan een bezoek van de Amerikaanse president of vicepresident zijn gigantisch, en volgens de bron niet haalbaar in het oorlogsgebied. Biden bezocht vorige maand wel Amerikaanse troepen in Polen, die zich niet ver van de grens met Oekraïne bevinden.

Granaten en mijnen

Ondertussen meldt Oekraïne ‘tienduizenden’ niet-ontplofte granaten en mijnen in het noorden van het land. Het opruimen daarvan is begonnen maar Zelenski waarschuwde bewoners die terugkeren uiterst voorzichtig en waakzaam te zijn.

De Verenigde Staten hebben opnieuw voor 800 miljoen dollar aan militaire hulp toegezegd aan Oekraïne. Volgens een rapport van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) heeft Rusland zich in Oekraïne schuldig gemaakt aan schendingen van mensenrechten.

Meer over