PlusExclusief

De vrees voor een gascrisis groeit onder Duitsers: ‘Ik heb alvast een kolenkacheltje neergezet’

Rusland zou donderdag na tien dagen onderhoud de gaslevering aan Duitsland via de pijpleiding Nord Stream 1 moeten hervatten. Maar het bedrijf heeft in een brief gewaarschuwd dat dit mogelijk niet lukt. De vrees voor een gascrisis groeit onder de Duitse bevolking. ‘We hadden niet verwacht dat dit hier ooit kon gebeuren.’

Kim Deen
Donderdag moet blijken of de Nord Stream 1, de Russische gaspijpleiding waar Duitsland van afhankelijk is, na een onderhoudsbeurt nog opengaat. Beeld Reuters
Donderdag moet blijken of de Nord Stream 1, de Russische gaspijpleiding waar Duitsland van afhankelijk is, na een onderhoudsbeurt nog opengaat.Beeld Reuters

Ondanks de stijgende prijzen is het zaterdagmiddag niet veel rustiger op het Berlijnse Alexanderplatz. Families komen de winkels uit met handen vol tassen, koppels slenteren hand in hand langs een marktje en de band die optreedt op het plein.

Toch is de dreigende Duitse gascrisis niet ver uit de gedachten. “Ik heb nog niemand ingeschreven vandaag,” zucht een jongeman in een blauw hesje, die voor een goed doel naar potentiële donateurs zoekt. “Ze zeggen allemaal op hun uitgaven te moeten letten.”

Duitsers zijn voorzichtig, want op televisie horen ze al twee weken dagelijks dat een grote gascrisis dreigt. Donderdag moet blijken of de Nord Stream 1, de Russische gaspijpleiding waar Duitsland van afhankelijk is, na een onderhoudsbeurt nog opengaat. Als de pijpleiding dichtblijft, zullen de gasrekeningen enorm omhoog gaan. In het ergste geval komen sommige huishoudens deze winter zelfs zonder gas te zitten.

In de winkels op het Alexanderplatz kijken sommigen al naar producten die hen door zo’n koude winter heen kunnen helpen. De 50-jarige Karin Dreyer belde net met haar moeder, die vroeger een infraroodradiator in huis had. “Maar ja, wat moet je daarmee als ook de stroom uitvalt omdat iedereen ze gaat gebruiken,” zegt ze. “Dus ik dacht, misschien koop ik een extra warm dekbed, zodat ik mij in ieder geval warm kan toedekken als het zover komt.”

Meteen de verwarming uitgezet

Volgens de recentste ZDF Politbarometer, een gezaghebbende peiling van tv-kanaal ZDF, verwacht 48 procent van de mensen in Duitsland dat de Russen na donderdag gas blijven leveren, 44 procent denkt dat Rusland de Nord Stream 1 dicht zal houden. Driekwart van de ondervraagden meent dat de overheid niet genoeg maatregelen treft om burgers in dat geval te hulp te schieten.

“Ik wist dat Duitsland gas uit Rusland kreeg, maar dat we zo afhankelijk waren, daar had ik geen idee van,” zegt de 71-jarige Brigitte Bergman. “Ik heb in maart meteen de verwarming uitgezet, voor de zekerheid,” vertelt dochter Monika Nilsson. Verder heeft ze destijds een gascontract afgesloten voor een vaste prijs en hoopt zo aan extra betalingen te ontkomen.

Ook Thomas en Karin Meyer, die op vakantie zijn vanuit Hannover, maken zich zorgen over de recente ontwikkelingen. “We hadden niet verwacht dat dit in Duitsland ooit kon gebeuren,” zegt Karin. Volgens Thomas hebben maar weinigen in Duitsland zich zorgen gemaakt over de afhankelijkheid van het Russisch gas. “Zo lang het hier allemaal goed loopt kijkt niemand kritisch naar wat de politiek allemaal doet,” zegt hij. “Maar nu men hoort dat we zo het dubbele moeten gaan betalen voor gas, dan pas dringt het echt door.”

Zomer zonder gas

Die houding frustreert de 51-jarige Vincent Julian Piot, die Franse vrienden rondleidt door de stad, enorm. “De mensen denken niet verder dan hun telefoon, de prijs van vlees en hun vakantie naar Mallorca,” zegt hij.

Piot maakt zich al jarenlang zorgen over het Russische gas en probeerde daarom alle buren in zijn flatgebouw over te halen zonnepanelen aan te schaffen. “Sommigen lachten mij toen uit,” zegt hij. “Maar nu ziet iedereen heel duidelijk hoe ernstig de situatie is.”

Dat hij het in tegenstelling tot zijn buren eerder wél zag aankomen, kwam volgens Piot omdat hij dertig jaar geleden in Estland woonde. Hij maakte daar mee dat de Russische president Boris Jeltsin het gas naar Estland afsloot. Een zomer lang moest het land gas besparen om de ijskoude winter door te kunnen komen. “Er was geen verwarming, geen gas, geen warm water,” vertelt Piot. “Daar in die grote woonblokken in Tallinn, ik kan het me nog goed herinneren.”

Corruptie

Terug in Berlijn na de val van de muur zag hij met lede ogen aan hoe de Duitse bondskanselier Gerhard Schröder gascontracten sloot met Rusland, om na zijn aftreden aan de slag te gaan voor Russische energiebedrijven. “Je reinste corruptie,” zegt hij. “Men denkt bij corruptie aan een land als Roemenië, niet aan Duitsland. Dat is totaal naïef. Het gebeurt recht voor onze neus, maar we blijven hier lekker in de zon lopen en houden onszelf voor dat het leven goed is.”

Maar Piot is voorbereid. In zijn keuken staat een kolenkacheltje. “Als het koud wordt kan ik daar slapen om warm te blijven,” zegt hij. Ook heeft hij met een vriend op het platteland een huis gerestaureerd. Elke kamer heeft een houtkachel en op het dak staan zonnepanelen. “We kunnen daar zonder het gas van Poetin leven,” zegt hij. “Dat is waar ik heen zou vluchten, als het hier in de stad niet langer gaat.”

Meer over