PlusAchtergrond

De tijd van wensdenken over de Taliban is voorbij

Niks inclusieve regering, maar mishandelingen en talloze verboden: de tijd van wensdenken over hoe de Taliban Afghanistan gaan regeren is voorbij. Toch wil het Westen de dialoog openhouden, uit vrees dat het land isoleren averechts werkt.

Tom Kieft
Al dagen demonstreren vrouwen die vrezen voor het leven onder de Taliban. Beeld Los Angeles Times
Al dagen demonstreren vrouwen die vrezen voor het leven onder de Taliban.Beeld Los Angeles Times

Het zijn geen gigantische aantallen, maar toch. Dat al dagen tientallen Afghanen, hier en daar misschien honderden, in verschillende steden de straat op gaan om te protesteren tegen het Talibanregime, zegt wel wat. Hoezeer vrouwen vrezen hun rechten en levenswijze onder het bewind van de moslimextremisten te verliezen, ten eerste. Onder de demonstranten bevinden zich immers met name vrouwen. Maar het laat ook zien hoe de Taliban met tegengeluiden omgaan: zonder mededogen.

Met de zweep ter hand gingen Talibanstrijders woensdag protesterende vrouwen in Kabul te lijf, is op beelden te zien. Volgens CNN zouden elders demonstranten met stokken zijn geslagen. Zij mogen dan eigenlijk nog van geluk spreken. In de stad Herat in het westen van het land ­werden twee betogers volgens The Guardian in koelen bloede doodgeschoten.

Intussen zijn demonstraties tot nader order verboden. In de toekomst mogen die alleen plaatsvinden met toestemming van de Taliban, anders riskeren de demonstranten ‘ernstige juridische gevolgen’. Dat maakte het kersverse ministerie van Binnenlandse Zaken in zijn allereerste decreet bekend.

Cricket verboden voor vrouwen

Verrassend is het harde optreden eigenlijk al niet meer. Al weken gaan verhalen rond dat vrouwen sinds de machtsovername niet langer naar hun werk mogen gaan, in weerwil van ­beloften van de Taliban dat zij deze verworvenheid zouden respecteren. Eerder spraken de ­Taliban zulke berichtgeving ook tegen, maar die tijd lijkt voorbij.

In een interview met de Australische zender SBS zei het hoofd van de cultuurcommissie ­gisteren dat het vrouwen verboden wordt aan het in Afghanistan populaire cricket deel te nemen, en aan andere sporten evengoed, ‘omdat ze daarbij in situaties kunnen komen waarin hun gezicht en lichaam niet wordt bedekt’. Sport voor vrouwen is volgens de islam nodig noch wenselijk, aldus Ahmadullah Wasiq.

Dat het wensdenken is dat Afghanistan een andere, mildere Taliban krijgt, bleek ook al uit de interim-regering die dinsdag bekend werd gemaakt. Haaks op wat de moslimextremisten beloofden, bestaat het kabinet enkel uit Talibanhardliners. Geen ‘inclusieve’ regering, maar een Islamitisch Emiraat, onder gezag van een opperste geestelijk leider – vergelijkbaar met hoe Iran wordt geregeerd.

Het ministerie van Buitenlandse Zaken is onder leiding komen te staan van de door de door de FBI gezochte Sirajuddin Haqqani en er is ook weer een departement ter Bevordering van Deugden en de Bestrijding van Ondeugden – de zeden­politie die tijdens de eerdere regeerperiode van de Taliban tussen 1996 en 2001 hardhandig toezag of Afghanen zich niet schuldig maakten aan ‘zondig gedrag’.

Een Talibanwoordvoerder benadrukte dat het gaat om een tijdelijke regering en dat er te zijner tijd een democratische regering komt waarin wél Afghanen van alle etnische achtergronden vertegenwoordigd worden. Maar na alle niet nagekomen beloften, groeit het vermoeden dat ook dat weinig verholen pr-praat is.

Thuisbasis Al Qaida

De Verenigde Staten en de Europese Unie hebben weliswaar zorgen uitgesproken over de samenstelling van de regering, maar gaan tegelijkertijd de dialoog aan. Het Westen lijkt te willen voorkomen dezelfde fout te maken als twintig jaar geleden. Destijds zou het isoleren van de Taliban er juist voor hebben gezorgd dat Afghanistan uitgroeide tot de thuisbasis van de terroristische organisatie Al Qaida.

Op initiatief van de VS en Duitsland werd woensdag een digitale ontmoeting gehouden tussen de westerse bondgenoten en de nieuwe Talibanregering om te praten over humanitaire hulp en de evacuatie van achtergebleven ingezetenen. Steun is volgens de Verenigde Naties cruciaal. Het door oorlog verscheurde Afghanistan glijdt volgens de organisatie af in een economische en humanitaire crisis. Als het niet al zover is.

Meer over