PlusExclusief

De lockdown verloopt chaotisch in Sjanghai – en daarover klinkt kritiek op Chinese sociale media

De coronalockdown begint zijn tol te eisen in Sjanghai. Op WeChat zijn de eerste barstjes in de Chinese eensgezindheid zichtbaar.

Eva Rammeloo
De overheid regelt de levering van eten en andere boodschappen aan de inwoners van Sjanghai, die onder een strikte lockdown leven vanwege een uitbraak van het coronavirus.  Beeld AP
De overheid regelt de levering van eten en andere boodschappen aan de inwoners van Sjanghai, die onder een strikte lockdown leven vanwege een uitbraak van het coronavirus.Beeld AP

Een langwerpige, witte knol. Wat doe je ermee? Of een stengel met verlepte bladeren eraan. Het is een groente, maar hoe maak je het klaar? Inwoners van Sjanghai, al dagen opgesloten in hun appartementen, delen foto’s van de voedselpakketten die ze kregen. In chatgroepen op WeChat gaan recepten rond, maar ook de namen van online winkels die nog wel bezorgen.

Nu nog wel, want in sommige buurten blijken de beveiligers besmet, dus wordt ‘contact door bestellingen’ beperkt, wat voor de goede verstaander betekent dat het binnenkort gedaan is met het bezorgen van boodschappen.

Goede verstaanders, dat zijn de Sjanghainezen inmiddels wel. Van de staatsmedia met hun onvolledige en gekleurde informatie hoeven ze het niet te hebben. De meeste inwoners van de metropool waren zelf al tot de conclusie gekomen dat de lockdown, die eigenlijk dinsdagochtend vroeg zou aflopen, zou worden verlengd.

Nachtelijke PCR-test

In talloze chatgroepen wisselen ze recepten en ervaringen uit. Maandag tegen middernacht berichtte een inwoner dat er een groep ‘grote witten’, zoals medisch personeel in witte pakken genoemd wordt, door zijn wijkje liep. Met grote zaklampen klopten ze op elke deur voor een nachtelijke PCR-test. Het wat en waarom van die situatie bleef onduidelijk, maar het bericht schetst een beeld van de situatie in Sjanghai.

China’s grootste metropool begint te lijken op Wuhan van dik twee jaar geleden. In de chatgroepen komt inmiddels hetzelfde soort filmpjes langs. Een man die urenlang roerloos op straat ligt bijvoorbeeld – politieauto’s stoppen op veilige afstand. Niemand durft in zijn buurt te komen want hij zou besmet zijn. Of een filmpje van een menigte, vechtend om een zak groenten.

Voor het weekend meldden sommige Sjanghainezen triomfantelijk dat hun buurtcomité trakteerde op gefrituurde kip van fastfoodketen KFC. Maar iemand anders klaagde al dat het management van zijn appartementencomplex zijn voedselpakket achterover had gedrukt.

Sinds het weekend zijn er meer berichten die duiden op een gebrek aan voedsel en drinkwater – meestal veroorzaakt door ‘verstoorde distributiemechanismen, en een gebrek aan informatie’, schrijft nieuwswebsite Caixin in een commentaar. Inderdaad zijn er ook foto’s van een grote voorraad groenten die in een loods wacht tot stad de stad weer toegankelijk is.

Besmette kinderen en baby’s

Er spelen zich meer drama’s af in de afgesloten stad. Patiënten worden zonder uitzondering naar overvolle ziekenhuizen en quarantainecentra gebracht. Ook besmette kinderen en zelfs baby’s worden weggehaald bij hun negatief geteste ouders. Een filmpje ging rond van ziekenhuiszaaltjes en gangpaden bomvol huilende patiëntjes. Europese consulaten in Sjanghai trokken aan de bel, en bezorgde ouders gaven elkaar het advies om hun kinderen onder geen beding mee te geven.

Autoriteiten kunnen aan de chatgroepen ook goed aflezen hoe de vlag erbij hangt in de stad, en waar mogelijk drukken ze kritiek de kop in. Zo werd het verhaal over een bejaardentehuis waar iedereen besmet lijkt, en al meerdere ouderen aan het virus stierven, breed gedeeld op WeChat. Kort daarna werd het van internet gehaald. Hetzelfde gebeurde met een petitie die opriep ouders en kinderen niet meer te scheiden.

Dat de lockdown ronduit chaotisch verloopt, is nauwelijks een geheim. Een bezorgde inwoner belde met de dienst infectieziekten, waar arts Zhu Weiping glashelder toegaf dat ze ook haar zorgen had en dat de situatie ‘politiek’ was. Een opname van het gesprek werd breed gedeeld. Haar werkgever zou een onderzoek naar haar zijn begonnen. Een bericht met de kop ‘Bescherm Zhu Weiping’ op de sociale app Weibo is meer dan 3 miljoen keer bekeken.

73.000 besmettingen

De covidsituatie in Sjanghai is nog altijd niet onder controle. Maandag kwamen er weer 13.354 gevallen bij, wat het totaal op meer dan 73.000 besmettingen brengt.

In Suzhou, een kleine stad vlak bij Sjanghai, werd begin deze week een nieuwe omikronvariant gevonden. Volgens de staatsmedia komt het type niet overeen met andere geregistreerde virusvarianten. Een paar dagen eerder dook er al een nieuwe variant op in Dalian, in het noorden van China.

Dit soort verrassingen maakt dat het nog te vroeg zou zijn om te kunnen leven met het virus, vindt de centrale regering in Peking. Ze vreest voor het lot van ongevaccineerde ouderen.

Toch heeft het overgrote merendeel van de ‘patiënten’ in Sjanghai geen symptomen. Ze zijn mogelijk pas in de rij bij de teststraat besmet, en dat zou nooit zijn ontdekt als niet de hele stad inmiddels meerdere keren was getest.

Meer over