PlusExclusief

De koningin viert feest in Londen, maar lang niet alle Britten doen mee

In Londen startte donderdag het grote feest voor het zeventigjarig jubileum van de Queen. Maar veel Britse jongeren zijn minder koningsgezind dan vaak wordt gedacht.

Niels Posthumus
Koningin Elizabeth II met haar achterkleinkinderen prins Louis, prinses Charlotte en prins George; haar kleinzoon William en zijn vrouw Kate op het balkon van Buckingham Palace. Beeld AP
Koningin Elizabeth II met haar achterkleinkinderen prins Louis, prinses Charlotte en prins George; haar kleinzoon William en zijn vrouw Kate op het balkon van Buckingham Palace.Beeld AP

Millie Stockford is in opperbeste stemming. Met een gouden kroontje op en met een grote fles prosecco zit ze samen met vriendin Alex Wakefield op een roze kleedje in Green Park, nabij Buckingham Palace. Zojuist is de Trooping the colour-parade langsgekomen: de aftrap van vier dagen feest ter ere van het zeventigjarig jubileum van Elizabeth II als koningin van het Verenigd Koninkrijk. “We zagen net ook prins William langsrijden,” vertelt Stockford opgewonden. “Ik moest er gewoon van huilen.”

De twee 26-jarige vriendinnen zijn van plan de hele middag op het overvolle grasveld te blijven zitten. Het is dan ook een prachtige, zonnige dag. “Ik wil het allemaal in me opnemen,” zegt Stockford met vrolijk gevoel voor theater. “Ik hou gewoon echt van de koningin. Ze is een legende: 96 jaar en nog steeds aan het werk. Ze zit zeventig jaar op de troon. Dat gaat nooit meer iemand lukken.”

Ook Wakefield geniet. “Een dag als deze brengt ons als Britten samen,” zegt zij. De monarchie is volgens de twee vriendinnen een belangrijk onderdeel van de Britse historie en identiteit. “En vergeet het belang van de koninklijke familie voor de Britse economie niet,” zegt Stockford. “Het toerisme in Londen zou bijvoorbeeld geen fractie zijn van wat het nu is zonder het koninklijk huis.”

‘Zonde van het geld’

Toch is het in veel andere delen van Londen, waar de parade niet langskomt, een dag als alle andere. De Britten in de bars en restaurants daar lijken nauwelijks geïnteresseerd in de festiviteiten verderop in de stad. Uit een peiling van onderzoeksbureau YouGov bleek in aanloop naar het jubileum dat meer dan de helft van de Britten ‘niet echt’ of zelfs ‘helemaal niet’ geïnteresseerd is in het feestje voor de koningin. Slechts 11 procent gaf aan er evenveel zin in te hebben als Stockford en Wakefield.

In de wijk Bloomsbury bijvoorbeeld vindt men het jubileumfeest vooral zonde van het geld. Zeker in de huidige tijd, waarin een groot deel van de Britten door de hoge inflatie moeite heeft om de rekeningen te betalen. De Queen had haar jubileum beter kunnen vieren door het geld, dat de overheid nu aan alle feestelijkheden spendeert, aan kwetsbare groepen in de samenleving te doneren. Opvallend genoeg wil niemand dit met naam en toenaam zeggen in een krant. De reden: op hun werk worden kritische opmerkingen over het koningshuis niet gewaardeerd.

Schandalen

Maar verdekt of niet, Britten zijn een stuk minder koningsgezind dan vaak wordt gedacht. Slechts 60 procent van de bevolking steunt de monarchie, zo bleek uit een andere peiling van YouGov. De steun voor het Britse koningshuis neemt bovendien snel af: tien jaar geleden was die nog 15 procentpunten hoger. En 27 procent van de Britten schaft de monarchie het liefst per direct af. Dat is een hoger percentage dan in Nederland, waar 24 van de bevolking liever in een republiek zou wonen.

De afnemende steun voor de Britse monarchie komt deels door alle schandalen, zoals die rond het vermeende seksueel misbruik van een minderjarig meisje door prins Andrew. En door geruchten over racisme binnen het vorstenhuis. Zulke schandalen rekenen met name jongeren de koninklijke familie sterk aan. Onder invloed van MeToo en Black Lives Matter meer dan ooit. Van de Britten tussen 18 en 24 jaar wil maar liefst 40 procent zo snel mogelijk van de monarchie af. Niet meer dan 37 procent in die leeftijdsgroep wil het koningshuis behouden. De rest interesseert het niet of weet het niet.

Lekke band

“De populariteit van de monarchie is als een lekke band die langzaam leegloopt,” zegt Graham Smith van de Britse republikeinse organisatie Republic. Volgens hem is alleen de Queen zelf nog erg geliefd. Daarom zou met haar overlijden ook een einde moeten komen aan de monarchie als geheel, meent hij. “Je ziet dat zelfs wie nog wel voorstander is van de monarchie, minder gehard is in zijn standpunten. Britten staan veel meer open voor debat over het onderwerp dan twintig jaar geleden.”

Dat geldt niet voor Stockford. Als om de hoek bij Green Park sirenes klinken, schiet ze omhoog op haar roze kleedje. “O mijn god!” roept ze uit, terwijl Wakefield in lachen uitbarst. “Rustig maar,” schatert die tegen haar vriendin. “De koningin komt heus niet hier dwars door de mensenmassa heen rijden.” Het zal nog de opwinding zijn van het zien van de wagen met prins William eerder, de kleinzoon van Elizabeth. “Weet je, in die auto zat gewoon de toekomst van Groot-Brittannië,” probeert Stockford haar enthousiasme onder woorden te brengen. “Dat is toch overweldigend.”

Ze zet het kroontje op haar hoofd recht. Wat ze de rest van het lange weekend gaat doen? De Britten hebben tot zondag vrij vanwege het jubileum. “Ik weet het nog niet, simpelweg een paar dagen van de koningin houden, denk ik,” zeg Stockford met een lach.

Meer over