PlusAchtergrond

De koningin kan haar lievelingszoon prins Andrew niet meer de hand boven het hoofd houden

Koningin Elizabeth was lang opmerkelijk mild voor prins Andrew, haar lievelingszoon. Maar nu hij hoogstwaarschijnlijk in de VS voor een jury moet verschijnen in de misbruikzaak die Virginia Giuffre tegen hem wil aanspannen, wordt de negatieve publiciteit te groot: ze heeft hem zijn titels afgenomen.

Niels Posthumus
Koningin Elizabeth II en prins Andrew in 2019, bij de viering van de verjaardag van de koningin. Beeld Max Mumby/Getty Images
Koningin Elizabeth II en prins Andrew in 2019, bij de viering van de verjaardag van de koningin.Beeld Max Mumby/Getty Images

De koningin heeft donderdag besloten dat de Britse prins Andrew zijn militaire titels en koninklijke privileges verliest, een paar uur nadat 150 legerveteranen in een open brief hun ‘boosheid en woede’ hadden geuit over het vermeende misbruik van een minderjarig meisje door haar zoon. Ook zal Andrew niet langer met ‘Zijne Koninklijke Hoogheid’ worden aangesproken.

Koningin Elizabeth II zal zich het begin van haar jubileumjaar anders hebben voorgesteld. Zeventig jaar zit ze in 2022 op de troon. Het moet een jaar vol feestelijkheden worden. Maar het zal hoogstwaarschijnlijk ook het jaar zijn waarin haar derde kind, prins Andrew, naar verluidt haar lievelingszoon, voor een Amerikaanse civiele rechtbank moet verschijnen in een misbruikzaak die Virginia Giuffre tegen hem wil aanspannen.

Giuffre – ook bekend onder haar meisjesnaam Roberts – zegt dat de prins haar in 2001, toen zij pas 17 jaar was, drie keer heeft misbruikt. Dat zou onder meer zijn gebeurd in het huis van Ghislaine Maxwell in Londen. Zij was de vriendin van de beruchte Amerikaanse miljardair en zedendelinquent Jeffrey Epstein die in 2019 zelfmoord pleegde in zijn cel. Epstein zou de minderjarige Guiffre hebben opgedragen seks met de prins te hebben.

Andrews interview met de BBC was een pr-mislukking

Er bestaat nog de mogelijkheid om tot een schikking te komen buiten de rechtbank om. Maar dat zal Andrew ongetwijfeld miljoenen euro’s gaan kosten. En een schikking zuivert nou niet bepaald zijn naam. Toch lijkt ook een rechtszaak bij voorbaat catastrofaal voor de prins. Zijn verdedigingsteam zal hem eveneens miljoenen in rekening brengen. En een Amerikaanse advocaat kan hem in dat geval urenlang onder ede ondervragen. Die advocaat kan ook informeren naar de gesprekken die Andrew zoal met zijn moeder Elizabeth heeft gehad over Giuffre. Andrew kan zich beroepen op zijn zwijgrecht, maar dan is de kans zeer groot dat hij de zaak verliest.

Geen fijn vooruitzicht dus voor Andrew. En evenmin voor het Britse koningshuis. Want dat de prins zich niet goed staande houdt wanneer iemand hem kritisch bevraagt, bleek al eens overduidelijk in 2019. Andrew stond er toen op een interview aan de BBC te geven. Daarin wilde hij alle geruchten over zijn vriendschap met Epstein en het vermoede misbruik van Giuffre rechtzetten. Maar zelden was een tv-interview zo’n grote pr-mislukking.

In het gesprek toonde prins Andrew weinig medeleven met de slachtoffers van Epstein. Bovendien kwam hij met nogal opmerkelijke verklaringen waarom hij geen seks met Giuffre kon hebben gehad. Zo wist hij zich, na 18 jaar, nog exact te herinneren dat hij op een van de avonden waarop hij seks met Giuffre zou hebben gehad uit eten was geweest met zijn dochter bij een pizzeria. En Giuffre beweerde dat hij erg zweette. Dat kon niet. Een aandoening, opgelopen als helikopterpiloot tijdens de Falklandoorlog, maakte dat hij helemaal niet meer kon transpireren. Hij had ook ‘geen enkele herinnering’ aan de foto die in 2011 was uitgelekt, waarop hij met de 17-jarige Guiffre staat afgebeeld, zijn arm om haar middel. Hij probeerde twijfel te zaaien over de echtheid van de afbeelding.

‘Randy Andy’

Snel na het interview legde prins Andrew zijn koninklijke taken neer. Sindsdien was er formeel zoveel mogelijk afstand tussen de prins en de koningin. Toch leek Elizabeth, die haar hele leven in het teken stelde het imago van de Britse monarchie te beschermen, op bijna 96-jarige leeftijd privé opvallend mild voor haar lievelingszoon. Zo stond ze toe dat Andrew na het overlijden van haar man, prins Philip, voor het eerst sinds dat rampzalige tv-optreden in 2019 toch weer een interview gaf. Ook liet ze hem het afgelopen jaar meermaals bij haar op bezoek komen.

Met het afpakken van zijn militaire titels en koninklijke privileges creëert zij nu dus toch nadrukkelijk nóg meer afstand. Ze moet wel. Ja, ook vóór zijn vriendschap met Epstein had de prins al lange tijd de bijnaam ‘Randy Andy’ (Ranzige Andy), vanwege zijn playboylevensstijl, en ‘Airmiles Andy’ omdat hij op kosten van de belastingbetaler de hele wereld overvloog. Maar dat werd toen nog getolereerd. Nu wordt de negatieve publiciteit rond Andrew echt te groot.

Dat de advocaten van Andrew vooral hebben geprobeerd het proces tegen te houden op technische gronden, in plaats dat zij zijn claims en alibi met bewijs probeerden te onderbouwen, maakt de geloofwaardigheid van de prins er niet beter op. Het hoeft daarom niet te verbazen als Giuffre weinig trek heeft in een schikking. Zeker niet als daarin geen schuldbekentenis wordt opgenomen. Dus mocht Andrew het fysiek toch kunnen, dan zal hij momenteel peentjes zweten van de zenuwen.

Meer over