PlusAchtergrond

De FBI deed huiszoeking bij Donald Trump en brak een kluis open. Waarom?

Een politiek bommetje in Amerika: de FBI doorzocht de woning van oud-president Donald Trump, nog altijd het gezicht van de Republikeinse partij en mogelijk binnenkort opnieuw presidentskandidaat.

Karlijn van Houwelingen
Donald Trump bij de Trump Tower de dag nadat FBI-agenten zijn huis in Mar-a-Lago  hebben doorzocht. Beeld REUTERS
Donald Trump bij de Trump Tower de dag nadat FBI-agenten zijn huis in Mar-a-Lago hebben doorzocht.Beeld REUTERS

Trump bracht het nieuws zelf naar buiten in een boze verklaring. Zijn strandresort in Florida, Mar-a-Lago, werd ‘belegerd, overvallen en bezet door een grote groep FBI-agenten’, schreef hij. Ze braken ‘zelfs’ een kluis open, volgens de oud-president. Hij was zelf op het moment van de inval in de Trump Tower in New York.

Amerika wacht al langer gespannen af of de oud-president zal worden vervolgd. Dat zou ongekend zijn – het gebeurde nooit eerder in de Amerikaanse geschiedenis. Trump en zijn naaste adviseurs zijn onderwerp van meerdere strafrechtelijke onderzoeken. De meeste ogen zijn gericht op onderzoeken naar zijn pogingen om de verkiezingsuitslag te negeren en de bestorming van het Capitool door opgezweepte aanhangers, vorig jaar.

Geheime documenten

Het zou nu gaan om iets anders: gevoelige en geheime documenten die Trump na zijn vertrek uit het Witte Huis meenam naar zijn villa in Florida. In de Amerikaanse wet staat dat alle memo’s, aantekeningen, e-mails en andere geschreven communicatie van de president bewaard moeten blijven in de overheidsarchieven.

Eerder dit jaar haalde de Amerikaanse archiefdienst al 15 dozen uit Mar-a-Lago met documenten die daar niet thuishoorden. In de dozen zat ook geheime informatie over de nationale veiligheid, dus waarschuwden archivarissen justitie. De federale recherche viel nu binnen, omdat agenten vermoedden dat Trump nog meer geheim materiaal bewaarde in Mar-a-Lago, bericht de Miami Herald.

Trumps team zei destijds dat het niet de bedoeling was om dingen achter te houden, maar dat het ging om aandenkens aan zijn tijd in het Witte Huis. Trump nam volgens mediaberichten onder meer brieven mee van buitenlandse leiders, zoals de Noord-Koreaanse dictator Kim Jong Un.

Bekend is dat Trump als president zeer onvoorzichtig omging met vertrouwelijke informatie en documenten die in de archieven horen. Hij verscheurde papieren en spoelde ze geregeld door het toilet, vertelden oud-medewerkers aan Amerikaanse media. Nieuwssite Axios publiceerde deze week foto’s van wc-potten met op de bodem papieren met aantekeningen in Trumps handschrift. Een zittende president heeft overigens de mogelijkheid om officieel te bepalen dat informatie niet langer geheim is.

Zijn aanhangers reageerden woest op de huiszoeking. Sommigen verzamelden zich met Trump-vlaggen voor het resort om hun steun te betuigen. Trump zelf beschuldigt zijn politieke tegenstanders uit de Democratische partij ervan dat ze het rechtssysteem als ‘wapen’ tegen hem gebruiken. Ook veel partijgenoten stellen dat het om een politiek gemotiveerde ‘heksenjacht’ tegen Trump gaat.

Maar de FBI mag niet zomaar een huiszoeking doen - daarvoor is toestemming van een rechter nodig. Die bekijkt of er gegronde redenen zijn om een privéwoning binnen te vallen. Als de rechter akkoord gaat, duidt dat erop dat de recherche bewijs heeft dat mogelijk sprake is van een misdrijf. Dat betekent overigens nog niet dat aanklagers ook hebben bepaald dat Trump zelf de wet heeft overtreden.

Hillary Clinton

De straf voor het ongeoorloofd meenemen, verduisteren of vernietigen van presidentiële documenten kan onder meer bestaan uit verbanning uit publieke functies. Dat kan in theorie een groot probleem vormen voor Trump, want hij wil zich opnieuw kandidaat stellen als president.

Maar dezelfde bepaling werd oud-minister Hillary Clinton ooit voor de voeten geworpen in haar presidentscampagne, omdat ze gevoelig e-mails via privé-adressen had afgehandeld. Kenners van de grondwet concludeerden toen dat ze wel degelijk gewoon president kon worden.

Als de huiszoeking weinig zal opleveren kan Trump de actie van de FBI juist handig gebruiken in een campagne. Hij profileert zich al jaren als de man die namens het volk de strijd aangaat met een bevooroordeelde en ‘corrupte’ gevestigde orde die hem de mond wil snoeren.

‘Als ze zijn huis zijn binnengevallen alleen om geheime documenten te vinden die hij uit het Witte Huis heeft meegenomen, zal hij zonder twijfel in 2024 worden herkozen als president,’ citeert de politieke krant Politico uit de mond van een anonieme jurist. ‘Het zal de grootste fout van de veiligheidsdiensten in de geschiedenis blijken.’