Update

Chinese militaire oefeningen rond Taiwan: meerdere raketten landen in Japanse wateren

De omstreden militaire oefeningen rondom Taiwan die China had aangekondigd, zijn donderdagochtend begonnen. Chinese militairen hebben elf raketten afgevuurd. Het ministerie van Defensie van Taiwan zegt in een verklaring dat het ‘voorbereidingen treft voor oorlog, zonder oorlog op te zoeken’.

Tom van der Meer
Toeristen op het Chinese eiland Pingtan kijken naar een legerhelikopter die meedoet aan de ‘oefeningen’ rondom Taiwan. Beeld AFP
Toeristen op het Chinese eiland Pingtan kijken naar een legerhelikopter die meedoet aan de ‘oefeningen’ rondom Taiwan.Beeld AFP

Het Chinese leger bevestigt het afschieten van elf ballistische Dongfengraketten. Ze zijn volgens het Taiwanese ministerie van Defensie neergekomen in zee, ten noordoosten en zuidwesten van het eiland. Twee raketten waren goed te zien vanaf de Matsu-eilandengroep, een stuk Taiwan voor de kust van China.

Vijf raketten zijn in Japanse wateren geland. Het is volgens de Japanse minister van Buitenlandse Zaken Nobuo Kishi de eerste keer dat Chinese raketten hier terechtkomen.

Economische gevolgen

China heeft zes zones in de normaal druk bevaren Straat van Taiwan uitgekozen voor de vijfdaagse oefening. Omdat het door de rakettesten niet veilig is daar over zee te vliegen, heeft Taiwan donderdag zo’n veertig vluchten geannuleerd, meldt de Taiwanese krant China Times.

Rondom de Chinese marineschepen zijn ook geen andere vaartuigen welkom. Internationaal leeft de angst dat de oefening hierdoor grote schade veroorzaakt aan de Taiwanese of zelfs de wereldeconomie. Taiwan is een grote exporteur van computerchips, waaraan nu al wereldwijd een groot tekort is.

Er is internationaal veel kritiek op China vanwege de oefeningen, die één dag na het vertrek van Nancy Pelosi, de voorzitter van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden, zijn begonnen. China ziet Taiwan als afvallige provincie en noemt het bezoek van Pelosi een schending van de soevereiniteit, waarvoor het moet worden gestraft.

Het leger van Taiwan benadrukt dat het al geldende principe wordt gehandhaafd: de eilandstaat bereidt zich voor op oorlog, zonder oorlog op te zoeken. Defensie voegt daaraan toe dat het streven blijft ‘conflicten niet te laten escaleren’. Als reactie op de oefeningen heeft Taipei luchtverdedigingssystemen geactiveerd.

Zeegrens over

Volgens Peking gaat het om de grootste militaire oefening ooit die China rond Taiwan uitvoert. Er wordt zowel in de lucht als op het water met scherp geschoten.

Zo’n tien Chinese oorlogsschepen zouden woensdagavond kort de middenlijn in de Straat van Taiwan zijn overgestoken, zegt een bron binnen het Taiwanese leger tegen persbureau Reuters. Die lijn in de zeestraat tussen China en Taiwan geldt als een officieuze grens tussen de territoriale wateren van het eiland en het Chinese vasteland. Eerder zijn al Taiwanese marineschepen die kant opgestuurd.

Taiwan meldde woensdag al een eerste confrontatie met ongeïdentificeerde vliegtuigen, vermoedelijk Chinese drones. Die vlogen boven het Taiwanese eiland Kinmen, op enkele kilometers van de Chinese kust. Met vuurpijlen zouden de drones zijn ‘afgeschrikt’. Ook zou de website van het Taiwanese ministerie van Defensie zijn gehackt. Eerder deze week werden ook verschillende Taiwanese overheidswebsites gehackt, de autoriteiten stelden toen dat het ging om hackers die vanuit China en Rusland opereerden.

‘Kernbelangen’ geschaad

De Chinese minister van Buitenlandse Zaken, Wang Yi, bestempelde het bezoek van Pelosi donderdag als een ‘manische, onverantwoorde en zeer irrationele actie’, melden staatsmedia. Wang stelt ook dat China er via de diplomatieke weg alles aan doet om een crisis te vermijden, maar niet zal toestaan dat zijn ‘kernbelangen’ worden geschaad.

De Amerikaanse nationale veiligheidsadviseur Jake Sullivan noemt de Chinese militaire oefeningen rond Taiwan ‘onverantwoord’. In een interview met National Public Radio (NPR) zei Sullivan dat de al door het Chinese leger aangekondigde oefeningen ‘de kans op een incident reëel maken’. Hij roept de Chinese autoriteiten op verantwoordelijkheid te nemen en zo ‘een misstap of misrekening in de lucht of op zee te voorkomen’.

Ook andere landen reageren ongerust op de ontwikkelingen. De EU veroordeelt de ‘agressieve’ stappen van China, zei buitenlandchef Josep Borrell. De Asean, een samenwerking van landen in Zuidoost-Azië, is bezorgd dat het kan leiden tot ‘open conflicten’, zo hebben ze gezamenlijk in een statement gezegd.

Na een oproep van de Asean om de spanningen te temperen, heeft de Chinese minister van Buitenlandse Zaken een bilateraal gesprek met Japan voor vandaag afgezegd. Volgens China destabiliseert het de regio niet, omdat het een interne kwestie betreft.