PlusAchtergrond

China onder vuur om vermiste toptennisster: tennisbond dreigt zich uit land terug te trekken

De Chinese tennisster Peng Shuai (35) is spoorloos verdwenen nadat zij twee weken geleden de Chinese ex-vicepremier beschuldigde van seksueel misbruik. De internationale tennisbond dreigt zich terug te trekken uit China als het land niet snel met tekst en uitleg over de vermissing komt.

Tom Kieft
Sinds de Chinese tennisster Peng Shuai op 3 november een ontboezeming deed, is zij spoorloos.  Beeld Getty Images
Sinds de Chinese tennisster Peng Shuai op 3 november een ontboezeming deed, is zij spoorloos.Beeld Getty Images

Wat is er gebeurd met Peng Shuai? Die vraag houdt de internationale tenniswereld en mensenrechtenorganisaties al twee weken in zijn greep.

Sinds de Chinese tennisster op 3 november een heftige ontboezeming deed via het Chinese sociale medium Weibo, is zij spoorloos. De tweevoudig grandslamwinnaar in het damesdubbel vertelde drie jaar geleden seksueel te zijn misbruikt door voormalig vicepremier Zhang Gaoli, een vertrouweling van president Xi Jinping. Hoewel ze het misdrijf niet zei te kunnen bewijzen, wilde ze de waarheid vertellen. Ongeacht de consequenties.

Het is voor het eerst dat een Chinese politicus uit de hoogste rangen van de Communistische Partij openlijk wordt beschuldigd van seksueel misbruik, in een land waar #MeToozaken sowieso al zeldzaam zijn. Discussies over seksueel misbruik worden in China steevast uit sociale media gecensureerd – en gevreesd wordt nu dat de partij weer een stap verder is gegaan met haar censuurpraktijken.

Dubieuze e-mail

Binnen een halfuur nadat Peng online haar verhaal deed, was zowel haar post als haar Weiboprofiel offline gehaald. Hoewel er screenshots circuleren van het bericht, is volgens persbureau AP nog altijd niets vermeld over de beschuldiging of verdwijning van Peng in Chinese media en kunnen Chinezen online niets meer vinden over de 35-jarige tennisster. En ook offline is van Peng niets meer vernomen.

Behalve via een dubieuze e-mail. De Engelstalige Chinese staatszender China Global Television Network deelde woensdag een e-mail die van de hand van de tennisster zou zijn. Daarin schrijft Peng in het Engels dat ze niet vermist is en dat de beschuldigingen aan het adres van de ex-vicepresident ‘niet waar’ zijn. ‘Ik ben thuis aan het uitrusten, er is niets aan de hand.’

In plaats van de zorgen over de tennisster weg te nemen, heeft de email de bezorgdheid over de veiligheid van Peng alleen maar vergroot. Het zou niet voor het eerst zijn dat een regeringscriticus zomaar verdwijnt in China, waar de veiligheidsdienst zonder rechtszaak of aanklacht mensen kan vastzetten. Mensenrechtenorganisaties en grote internationale tennissers als Novak Djokovic, Naomi Osaka en Serena Williams hebben onder de hashtag #WhereIsPengShuai hun zorgen geuit. Ook wordt online massaal opgeroepen tot het boycotten van de Olympische Winterspelen, die over drie maanden in Peking worden gehouden.

‘Belangrijker dan zaken’

De baas van de Women’s Tennis Association (WTA), die China eerder al had opgeroepen om onderzoek te doen naar de beschuldigingen van Peng, trok de authenticiteit van de brief nadrukkelijk in twijfel. ‘Ik kan moeilijk geloven dat Peng Shuai de e-mail heeft geschreven,’ schreef WTA-baas Steve Simon in een verklaring. ‘Ze moet vrijuit kunnen spreken, zonder dwang of intimidatie van wie dan ook.’

In Amerikaanse media ging Simon gisteren nog verder. De baas van de WTA, die komend jaar tien sportevenementen in China heeft georganiseerd ter waarde van tientallen miljoenen dollars, zei tegen CNN bereid te zijn zich geheel uit het land terug te trekken als er geen adequate reactie vanuit Peking komt op de beschuldigingen van Peng. “Vrouwen moeten worden gerespecteerd en niet gecensureerd,” zei hij. “Dit is veel belangrijker dan zaken.”

De branie van de WTA staat in schril contrast met de reactie van het Internationale Olympische Comité. De organisatie achter de Spelen zei woensdag te geloven dat het goed gaat met Peng, en houdt zich verder op de vlakte. Uit angst om de belangrijke Chinese markt te verliezen, volgens critici.

Intussen blijft het vanuit Peking – net als vanuit de hoek van Peng – muisstil.

AliExpress

Het is niet voor het eerst dat een Chinese beroemdheid plotseling is verdwenen nadat hij of zij kritiek had geuit op de Chinese overheid. Jack Ma, de baas van AliExpress, was de rijkste man van China toen hij in oktober 2020 ineens van de aardbodem leek te zijn verdwenen. Nadat hij zich kritisch had uitgesproken over het Chinese financiële systeem, hoorde of zag niemand drie maanden meer iets van Ma, tot hij in januari weer werd gespot op de golfbaan. Dood was hij dus niet – zoals ook was gespeculeerd – maar rauwe toespraken en boude uitspraken op sociale media, waar de eerder zo uitgesproken Ma niet vies van was , houdt hij sindsdien voor zich.

Ook Gui Minhai, een Hongkongse uitgever van kritische boeken over China, verdween in 2016 van de radar, om vervolgens openlijk te verklaren zich te hebben aangegeven voor het aanrijden van een vrouw, 12 jaar eerder.

Meer over