PlusAchtergrond

Burgemeester Kiev en broer hebben heldenstatus in Oekraïne: ‘Ik heb geen keuze, ik ga vechten’

Ze staan in Kiev als wapenbroeders schouder aan schouder tegenover het Russische leger. Wereldkampioenen boksen Vitali Klitsjko (50) en zijn vijf jaar jongere broer Vladimir maken zich op voor het gevecht van hun leven. ‘We hebben geen keuze. Onze droom is om bij Europa te horen.’

Sanne Schelfaut
Vladimir Klitsjko (links) traint met zijn oudere broer Vitali, de huidige burgemeester van Kiev. De twee domineerden jarenlang het boksen bij de zwaargewichten, maar vochten nooit tegen elkaar. Dat hadden ze hun moeder beloofd. Deze foto werd tien jaar geleden gemaakt in Oostenrijk.  Beeld Bongarts/Getty Images
Vladimir Klitsjko (links) traint met zijn oudere broer Vitali, de huidige burgemeester van Kiev. De twee domineerden jarenlang het boksen bij de zwaargewichten, maar vochten nooit tegen elkaar. Dat hadden ze hun moeder beloofd. Deze foto werd tien jaar geleden gemaakt in Oostenrijk.Beeld Bongarts/Getty Images

De grap wordt regelmatig gemaakt op sociale media: ‘Laat de burgemeester van Kiev een een-op-eengevecht leveren met Poetin. In een boksring. Morgen zal er gegarandeerd vrede zijn.’ De oudste Klitsjko is sinds 2014 burgemeester van de Oekraïense hoofdstad en heeft zich, net als president Volodimir Zelenski ontpopt tot boegbeeld in de strijd tegen Poetins leger.

Dat hij kan vechten is een understatement. Vitali Klitsjko was tussen 1996 en 2013 professioneel bokser. Met zijn lengte van 2,01 meter en gewicht van 110 kilogram was het voor zijn tegenstanders een hels karwei hem te verslaan. Klitsjko werd uiteindelijk vier keer wereldkampioen boksen bij de zwaargewichten. Hij won maar liefst 45 van zijn 47 gevechten, waarvan 41 op knock-out.

Zijn jongere broer Vladimir doet niet veel voor hem onder op sportief gebied. Sterker: hij werd zelfs zes keer wereldkampioen bij de zwaargewichten. Vladimirs imponerende lijst: hij won 64 van zijn 69 gevechten, waarvan 53 op knock-out. Beiden zijn ze gepromoveerd in de sportwetenschap, wat ze de bijnamen Dr. Ironfist (Vitali) en Dr. Steelhammer (Vladimir) opleverde. Bij checkpoints in de stad zijn met graffitispuitbussen de woorden ‘Iron Kyiv’ gespoten, een verwijzing naar de taaiheid van de burgemeester én die van zijn stadsgenoten.

Motiveren

Met bokshandschoenen gaan ze de slag om Kiev niet winnen, maar hun imago van gestaalde vechters kunnen de Klitsjko-broers goed gebruiken nu de Russen met een enorme legermacht vanuit het noorden de miljoenenstad naderen. Net als president Zelenski wil zowel de burgemeester als zijn broer van geen wijken weten en blijven ze in Kiev om de stad te beschermen. Het moet ongetwijfeld motiverend werken voor de inwoners die zijn achtergebleven en flink verzet willen bieden. Velen zijn bewapend, hebben barricades opgeworpen en molotovcocktails gemaakt om de vijand in de Kievse straten ‘te verwelkomen.’

De grootschalige aanval op de stad is tot nu toe uitgebleven. De Oekraïense regering meldde woensdag dat de opmars van de Russische troepen aanzienlijk is vertraagd en op sommige plekken zelfs tot stilstand is gekomen. Deze informatie is moeilijk verifieerbaar, maar is sowieso een opsteker voor het moreel van de Klitsjko's. Daar werken ze overigens zelf ook aan mee.

Burgemeester Klitsjko plaatste zondag een filmpje op Twitter waarbij hij – gehuld in een kogelwerend vest – aanwezig is bij een huwelijk tussen twee militairen. Vitali vraagt na de huwelijksvoltrekking aan de kersverse echtgenoot of hij zijn vrouw mag feliciteren met een zoen. Dat mag. Het beeld gaat de hele wereld over. Daarnaast bezoeken de broers regelmatig checkpoints in de stad of gaan ze naar ziekenhuizen waar ze onder meer een pasgeboren tweeling in beeld brengen. De foto komt op Twitter: ‘Ondanks alles gaat het leven gewoon door. Gelukkig worden er nog elke dag nieuwe Oekraïners geboren.’

Democratische wereld

De broers verdienden miljoenen tijdens hun bokscarrière en hadden een comfortabel leven kunnen leiden in bijvoorbeeld Duitsland waar met name Vitali groot werd in de sport. Toch koos hij voor de politiek. Begin jaren 70 werd hij uit Oekraïense ouders geboren in Kirgizië, een land in Centraal-Azië. Dat land lag, net als Oekraïne, in de Sovjet-Unie. Door internationale bokswedstrijden in onder meer de VS, Duitsland en Frankrijk zag Vitali hoe de wereld er buiten het communisme uitzag. Een wereld van openheid en welvaart. Het wordt zijn droom om die democratische wereld ook in zijn land na te jagen.

Klitsjko werd in 2005 voor het eerst politiek actief. Hij werd adviseur van de toenmalige president, Viktor Joesjtsjenko. Ambities om burgemeester van Kiev te worden koesterde hij toen ook al. Tweemaal, in 2006 en 2008, verloor hij de race.

In 2014 steunt hij de Maidanrevolutie die in Kiev uitbreekt tegen de Russischgezinde regering. Hij staat tussen de vele demonstranten die lid willen worden van de Europese Unie en wordt een van de gezichten van de opstand. Na wekenlange protesten vlucht president Janoekovytsj het land uit, richting Rusland. Een paar dagen na de val van Janoekovytsj stelt hij zich kandidaat voor het presidentschap van Oekraïne. Die kandidatuur trekt hij bij nader inzien in om zo de weg vrij te maken voor Petro Porosjenko. Het alternatief is het burgemeesterschap van Kiev. Deze derde poging is succesvol: inmiddels is hij acht jaar eerste burger en bezig aan zijn tweede ambtstermijn.

Of hij die positie kan behouden, is afhankelijk van hoe de oorlog zich ontwikkelt. In Oekraïne zelf heeft Vitali een heldenstatus. Maar als het aan de Russen ligt, verdwijnt hij – net als Zelinski – zo snel mogelijk van het politieke toneel. Net als zijn broer wil Vitali Klitsjko naar eigen zeggen zijn leven geven voor de onafhankelijkheid van zijn stad en zijn land. “Poetin is zijn realiteitszin helemaal kwijt. Ik heb geen keuze, ik ga vechten. Ik geloof in mijn land en mijn volk. Onze droom is en blijft om bij Europa te horen.”

Vitali Klitsjko (rechts) en zijn broer Vladimir staan deze week bij een van de checkpoints in Kiev. De twee zijn allebei meerdere keren wereldkampioen boksen geweest en Vitali is sinds acht jaar burgemeester van Kiev.   Beeld AFP
Vitali Klitsjko (rechts) en zijn broer Vladimir staan deze week bij een van de checkpoints in Kiev. De twee zijn allebei meerdere keren wereldkampioen boksen geweest en Vitali is sinds acht jaar burgemeester van Kiev.Beeld AFP
FRANKFURT AM MAIN, GERMANY - SEPTEMBER 11:  Ukrainian heavyweight champion Wladimir Klitschko (C) celebrates with his brother Vitali (R) after knocking out challenger Samuel Peter of Nigeria during their WBO and IBF World Championship Heavyweight fight on September 11, 2010 at the Commerzbank Arena in Frankfurt, Germany.  (Photo by Alex Grimm/Bongarts/Getty Images) Beeld Bongarts/Getty Images
FRANKFURT AM MAIN, GERMANY - SEPTEMBER 11: Ukrainian heavyweight champion Wladimir Klitschko (C) celebrates with his brother Vitali (R) after knocking out challenger Samuel Peter of Nigeria during their WBO and IBF World Championship Heavyweight fight on September 11, 2010 at the Commerzbank Arena in Frankfurt, Germany. (Photo by Alex Grimm/Bongarts/Getty Images)Beeld Bongarts/Getty Images
GOING, AUSTRIA - JANUARY 31:  Wladimir Klitschko (L) with his brother Vitali Klitschko during a training session at Hotel Stanglwirt on January 31, 2012 in Going, Austria. Vitali Klitschko will defend his WBC title against Dereck Chisora of England on February 18, 2012 in Munich, Germany.  (Photo by Alexander Hassenstein/Bongarts/Getty Images) Beeld Bongarts/Getty Images
GOING, AUSTRIA - JANUARY 31: Wladimir Klitschko (L) with his brother Vitali Klitschko during a training session at Hotel Stanglwirt on January 31, 2012 in Going, Austria. Vitali Klitschko will defend his WBC title against Dereck Chisora of England on February 18, 2012 in Munich, Germany. (Photo by Alexander Hassenstein/Bongarts/Getty Images)Beeld Bongarts/Getty Images