PlusExclusief

Bulgaarse toeristen profiteren van dalende Turkse munt: ‘Alles wat ik zie, wil ik kopen’

Toeristen, vaak Bulgaren, proberen koopjes te scoren op de markt in het Turkse Edirne.  Beeld AFP
Toeristen, vaak Bulgaren, proberen koopjes te scoren op de markt in het Turkse Edirne.Beeld AFP

De markt in de West-Turkse stad Edirne wordt overspoeld met winkelende Bulgaren. Terwijl veel Turkse inwoners de spullen niet meer kunnen betalen, stoppen de toeristen hun tassen vol. ‘Als je ziet dat een buitenlandse toerist tien flessen kan kopen, ga je je slecht voelen.’

Ingrid Woudwijk

De wekelijkse Ulusmarkt in Edirne is een walhalla voor winkelliefhebbers: elke vrijdag zijn er zo’n 380 kramen met onder andere tapijten, schoenen en kleding, heel veel kleding. “Alles wat ik zie, wil ik kopen,” zegt Daniella Alexandrova schaterend. Ze probeert een boodschappentas van half haar lengte en twee keer haar breedte over haar schouder te gooien, in haar andere hand houdt ze nog twee goedgevulde plastic tassen.

Alexandrova komt met twee vriendinnen speciaal uit Bulgarije om hier een dag te shoppen. Vriendin Sonia sleept naast een enorme boodschappentas een rolgordijn met zich mee. Dan valt hun oog op een paar neppe Nikes voor zeventig lira (drieënhalve euro). Alexandrova roept iets in het Bulgaars naar de verkoper, hij begrijpt het en begint te zoeken naar een andere maat. Maar het duurt haar te lang, ze heeft geen tijd te verliezen en stuift weg, de winkelende mensenmassa in.

Het Turkse grensstadje Edirne wordt elk weekend overspoeld door toeristen. Voornamelijk uit Bulgarije, maar ook Grieken en zelfs Roemenen weten de weg ernaartoe te vinden. Vergeleken met de euro is de Turkse lira in een jaar meer dan de helft minder waard geworden. Voor één euro kreeg je maandagmiddag twintig lira, aan het begin van het jaar was dat nog rond de negen lira. Dat is vooral te wijten aan het onorthodoxe rentebeleid van president Erdogan, waar de buitenlanders nu van profiteren.

Torenhoge inflatie

“Er kwamen altijd al Bulgaarse winkelaars hierheen,” vertelt de manager van de Ulusmarkt, Bülent Reisoglu. “Maar één Bulgaarse lev is nu meer dan negen lira waard, daarom is het voor hen erg goedkoop.” Voor de marktverkopers is het ook goed nieuws, want van de Turken moeten zij het de laatste tijd niet meer hebben. Pyjamaverkoper Rasim Arslan: “Edirne redt ons, want in Istanbul verkopen we helemaal niks.”

Door hoge inflatie zijn de prijzen in Turkije enorm gestegen. Volgens de officiële cijfers is de inflatie 21,3 procent, maar dat gelooft bijna niemand meer. Afgelopen week is het minimumloon met 50 procent verhoogd, maar de prijzen van veel basisbehoeftes zijn nóg harder gestegen. Enige hoop is er wel voor de Turken: de munt steeg in waarde nadat Erdogan maandag nieuwe maatregelen aankondigde, waaronder het beschermen van spaargeld tegen koersschommelingen.

Maar op de markt is daar nog niks van te merken. Terwijl de Bulgaren de ene na de andere plastic tas volstoppen omdat het zo goedkoop is, is dat voor veel Turken niet weggelegd.

De Turkse Selva (die liever niet met haar achternaam in de krant wil) loopt langs een kraampje, houdt een komkommer omhoog en vraagt de prijs. Bij het horen van het antwoord legt ze de groente weer terug en loopt door naar de volgende kraam. Ook daar is de komkommer haar te duur: “Tien lira per kilo (vijftig eurocent) is te duur, dat kan ik niet betalen.” In haar trolley zitten tomaten en een bos peterselie, maar ze kan niet alles kopen wat ze zou willen. “Voor de Bulgaren is het goedkoop, voor ons is het duur,” klaagt ook huisvrouw Sevim Cilek.

Bepakt en bezakt keren de Bulgaarse koopjesjagers terug naar huis. Beeld AFP
Bepakt en bezakt keren de Bulgaarse koopjesjagers terug naar huis.Beeld AFP

‘Het is een gekte’

Gülsel Ciftci doet aan de Universiteit van Thracië onderzoek naar toerisme in grensregio’s. “Het is echt gekte,” zegt ze. “Alleen al in november kwamen er meer dan 200.000 Bulgaren naar de regio Edirne. In december zullen het er nog meer zijn.” Voor de lokale economie is het goed: de hotels zitten vol en ook ondernemers en restaurants profiteren hiervan.

Bij de overdekte Alipasa Bazaar zijn vooral fleecedekens in trek. De verkoopster spreekt Bulgaars en de prijzen worden in lira, lev en euro’s aangeven. Eigenaar Gülden Sira Gezen vertelt dat al haar klanten Bulgaren zijn. “Als zij er niet waren, hadden we hier nu zitten koffiedrinken.” Andere kleine winkels spelen handig in op de vraag door in het Bulgaars te adverteren met wasmiddel en andere producten die de Bulgaren graag hamsteren.

Edirne zou een goed voorbeeld kunnen zijn van Erdogans idee dat lage prijzen zorgen voor economische groei, hogere export en meer banen. Maar al gaan de zaken in Edirne best goed, het is niet duurzaam, zegt toerisme-expert Ciftci. “De Bulgaren zijn hier alleen zolang de prijzen laag zijn.” Daarnaast vindt ze dat het koopjestoerisme geen recht doet aan de rijke cultuur en geschiedenis van deze vroegere hoofdstad van het Ottomaanse Rijk.

Touringcar vol Bulgaren

Bülent Reisoglu, de manager van de markt, benadrukt dat de Turkse textielsector afhankelijk is van producten zoals garen, die met dollars of euro’s worden ingekocht. De tv in zijn kantoortje laat alleen maar rode cijfers zien: in een dag verloor de Turkse munt 7 procent van zijn waarde tegenover de dollar, wat betekent dat de productiekosten nog verder zullen stijgen.

Ondertussen stopt er bij winkelcentrum Margi elke paar minuten een touringcar om een nieuwe lading Bulgaren af te leveren, of om de passagiers bepakt en bezakt weer op te halen. Het parkeerterrein staat vol met Bulgaarse auto’s.

Gülsen Ciftci zegt dat het inmiddels uit de hand begint te lopen. Ze gaat zelf niet meer naar de markt in het weekend, omdat het te druk is. Ze merkt ook dat de lokale bevolking er niet altijd meer blij mee is. “Ik zoek altijd naar het goedkoopste product, bijvoorbeeld bij wasmiddel. Als je dan ziet dat een buitenlandse toerist zonder naar de prijs te kijken tien flessen kan kopen, ga je je slecht voelen.”

Meer over