Nieuws

Britten hekelen schijnproces in pro-Russische regio Donetsk

Het proces en het doodvonnis dat in de pro-Russische regio Donetsk inderhaast is gevoerd en geveld tegen twee Britten en Marokkaan is een schending van het internationale oorlogsrecht, zegt de Britse regering.

Bob van Huët
Aiden Aslin, Brahim Saadoun en Shaun Pinner (vlnr) in een rechtszaal in de zelfverklaarde volksrepubliek Donetsk. Beeld AP
Aiden Aslin, Brahim Saadoun en Shaun Pinner (vlnr) in een rechtszaal in de zelfverklaarde volksrepubliek Donetsk.Beeld AP

De Britse minister van Buitenlandse Zaken Liz Trust verwerpt het proces als een ‘schijnvertoning zonder ook maar enige legitimiteit’. Volgens de Britten is Rusland nu verantwoordelijk voor de veiligheid van de veroordeelden en dient het te handelen volgens de regels voor krijgsgevangenen van de Geneefse Conventies.

Nina Navid, een Britse medewerkster van Amnesty, zei tegen de BBC dat het ‘groteske straffen’ zijn. Volgens haar worden de twee Britten vanwege de Britse steun aan Oekraïne mogelijk gebruikt als ‘wreed diplomatiek middel’. De drie zijn ter dood veroordeeld door een alleen door Rusland erkende rechtbank in de Oekraïense regio Donbas.

Familieleden van de Britten zijn eveneens verbijsterd. De rechter beschuldigde Aiden Aslin (28) en Shaun Pinner (48) ervan ‘terroristen’ en ‘huurlingen’ te zijn. Volgens het Russische persbureau Interfax hadden ze misdaden begaan met de bedoeling ‘de constitutionele orde van de Volksrepubliek Donetsk (DPR) omver te werpen’. Volgens de familie is dat grote onzin. “Ze zijn geen huurlingen en waren dat ook nooit.”

Getrouwd met een Oekraïense

De Britse zender Sky News portretteerde beide Britten eerder dit jaar toen ze nog aan het front vochten nabij het inmiddels door Rusland veroverde Marioepol. In de reportage legde Pinner legde uit dat hij was getrouwd met een Oekraïense. “Ik heb alle recht om hier te zijn... het heeft lang geduurd om hier te integreren, dus de jongens weten dat ik geen oorlogstoerist of oorlogsjunkie ben. Ik zit bij een georganiseerde eenheid, ik zit bij de regering en ik ben een gecontracteerde soldaat, dus ik heb geprobeerd weg te blijven van die vrijwilligerseenheid en militie...”

Ook de Marokkaanse veroordeelde Brahim Saadoun, een twintiger, is geen ingevlogen huurling, zoals de pro-Russische rechter oordeelde. Hij verhuisde drie jaar geleden van Marokko naar Kiev om aan de technische universiteit luchtvaart- en ruimtevaarttechniek te studeren. Hij voelde zich daar al snel thuis, vertellen Oekraïense vrienden in de media. “Hij kon mensen aan zich binden met zijn humor en kennis. Ook maakte hij indruk met zijn talenknobbel.” Naast Arabisch, Frans en Engels zou Saadoun ook Oekraïens en Russisch spreken. “En zelfs wat Chinees en Hebreeuws. Dat heeft hij zichzelf aangeleerd, gewoon voor de lol.”

Saadouns vader heeft inmiddels tegen de Marokkaanse online krant Madar 21 gezegd dat zijn zoon geen huurling is maar een Oekraïense staatsburger. De broer van Aslin liet weten over de situatie te worden geïnformeerd door de Britse autoriteiten. “Mijn moeder is in gesprek met het ministerie van Buitenlandse Zaken.”

Uitwisseling van gevangenen

De verwachting is dat de doodstraffen niet worden uitgevoerd, maar dat de drie lange gevangenisstraffen krijgen. Maar mogelijk ook dat niet, want op de achtergrond is een diplomatiek schaakspel aan de gang. Vóór het proces zeiden waarnemers al dat de zaak onder andere bedoeld was om de uitwisseling van gevangengenomen Russische soldaten te forceren die in Oekraïne zijn berecht.

Oekraïne heeft drie Russische soldaten veroordeeld voor tijdens de invasie begane oorlogsmisdaden. Eén soldaat kreeg een levenslange gevangenisstraf voor het doden van een burger. De twee anderen werden beide veroordeeld tot meer dan elf jaar gevangenisstraf voor beschietingen van burgerdoelen.

Behalve deze mogelijke uitwisseling speelt er nog een zaak. De gearresteerde Oekraïense miljardair Viktor Medvedtsjoek heeft laten weten uitgeruild te willen worden tegen de drie ter dood veroordeelden. Medvedtsjoek geldt als een zeer trouwe bondgenoot van de Russische president Vladimir Poetin. Hij is de peetvader van Poetins jongste dochter.

Daarnaast zien waarnemers de hele affaire ook als een uitdaging voor de Britse diplomatie. De valkuil is het onderhandelen met de Volksrepubliek DPR. Die is namelijk door niemand erkend. Overleg met de autoriteiten daar zou meteen een zekere erkenning van de DPR inhouden.

Meer over