Plus

Britten deporteren precies acht vluchtelingen naar Rwanda

De eerste vlucht om immigranten vanuit het VK naar Rwanda te brengen, stond dinsdagavond tot op het laatste moment op losse schroeven door ultieme beroepszaken tegen deportatie. Uiteindelijk ging de vlucht niet door.

Geert Langendorff
Britse politie bij vliegbasis Boscombe, vanwaar de eerste vlucht naar Rwanda zou vertrekken. Beeld Getty Images
Britse politie bij vliegbasis Boscombe, vanwaar de eerste vlucht naar Rwanda zou vertrekken.Beeld Getty Images

Een Boeing 767-300 van Privilege Style stond paraat op de militaire vliegbasis Boscombe Down, vlak bij het prehistorische monument Stonehenge. In afwachting van laatste pogingen van advocaten om bij een rechtbank in Londen illegale immigranten van de vlucht te halen, bleef tot op het laatste moment onduidelijk of de piloot koers kon zetten richting Oost-Afrika. De Britse regering wil bootvluchtelingen in Rwanda onderbrengen.

Minister Liz Truss van Buitenlandse Zaken sprak in de ochtend nog vol vertrouwen. Zelfs al zat maar één passagier aan boord, dan zou het toestel de reis van 6500 kilometer naar Kigali maken. Het plan, volgens de Britse regering in het leven geroepen om mensensmokkelaars de pas af te snijden, kon volgens haar geen vertraging oplopen. De overtocht van vluchtelingen in opblaasbare boten vanuit Frankrijk naar Dover moest stoppen.

‘Immoreel’ besluit

Van de oorspronkelijke 132 aangewezen immigranten waren er op de dag van vertrek nog maar acht over. Rechtbanken erkenden dat de Britse autoriteiten mensenrechten schonden. In andere gevallen konden juristen aantonen dat hun cliënten ‘moderne slaven’ waren. Truss weigerde een bedrag op de vlucht te plakken, maar volgens grove schattingen bedragen de kosten voor het charteren van het toestel 300.000 euro.

Het beleid ligt uiterst gevoelig in het VK. Prins Charles liet via het paleis aan huiskrant The Times weten de deportaties naar Rwanda ‘vreselijk’ te vinden. In hetzelfde dagblad keerde de Anglicaanse kerk zich in een open brief tegen het ‘immorele’ besluit. “Ons christelijke erfgoed zou ons moeten inspireren om vluchtelingen te behandelen met compassie, eerlijkheid en gerechtigheid, zoals we al eeuwen doen,” schreven religieuze kopstukken.

Premier Boris Johnson stelt het tegenovergestelde. Wie zich keert tegen de controversiële methode, ondersteunt volgens hem de criminele organisaties die alleen dit jaar al 10.131 mensen tegen forse betalingen in gammele boten propten. Critici, onder wie de douaniers, herkennen in de vluchten naar Kigali een populistische daad van een regering in het nauw. Johnson zou na diverse schandalen de rechtse kiezer voor zich willen (terug)winnen.

Voordeel van de twijfel

Immigratie vormde een speerpunt rond het EU-referendum in 2016. Het zogenaamde Leave-kamp, waarin voorstanders van de brexit zich verenigden, beloofde de grenzen waterdicht te maken. De aanhoudende stroom van foto’s van vluchtelingen die het Kanaal oversteken, wekt een beeld van een onmacht. Door de vlucht naar Rwanda door te drukken, wil Johnson een statement maken.

Door een Memorandum van Overeenstemming – en geen verdrag – met Rwanda te sluiten, omzeilt Johnson het parlement. De Britse senaat, waarin 23 Anglicaanse bisschoppen zitting nemen, willen onderzoeken of het plan niettemin tegen internationale afspraken ingaat. De Hoge Raad gaf Johnson gistermiddag het voordeel van de twijfel. Het toestel mocht opstijgen, mits gedeporteerden terug konden keren als het plan in strijd blijkt te zijn met de wet.

Rwanda krijgt van het VK bijna 200 miljoen euro voor de vijfjarige pilot. Deze som kan oplopen als de operatie soepel verloopt. In het land, door de Verenigde Naties als onveilig bestempeld, komen de vluchtelingen in hostels. Als aan hen asiel wordt verleend, mogen ze werken en een studie volgen. Minister Truss laat zich niet afschrikken door de juridische tegenslag. Ze beloofde dat voor het einde van het jaar de vluchten naar Kigali vol zitten.

Meer over