Britse premier Boris Johnson mag blijven na partygate-schandaal

Een meerderheid van de Conservatieve fractie in het Lagerhuis heeft nog steeds vertrouwen in premier Boris Johnson en heeft een motie van wantrouwen tegen hem weggestemd. Van de 359 Conservatieve parlementsleden stemden er 211 voor de premier en 148 tegen.

Marlies van Leeuwen
Johnson zondag bij de vieringen rond koningin Elizabeth. Beeld AFP
Johnson zondag bij de vieringen rond koningin Elizabeth.Beeld AFP

Een groep ontevreden partijgenoten wilde Johnson niet langer als partij- en regeringsleider en wilde hem vervangen. Aanleiding was de affaire ‘partygate’ waarin naar buiten kwam dat regeringsfunctionarissen in onder meer Downing Street en inclusief de premier zelf, het niet zo nauw namen met de lockdowns die de regering ter bestrijding van de pandemie had afgekondigd.

Johnson had er alle vertrouwen in dat hij de stemming zou winnen. Hij ziet het als een kans na maanden van speculaties over zijn positie een streep te zetten door de affaire en versterkt als leider verder te gaan. Maar een motie van wantrouwen overleven is doorgaans geen versterking van de politieke status van de premier. Johnsons voorganger Theresa May overleefde er een tijdens de brexit eind 2018 met 63 procent van de stemmen, maar haar premierschap strandde toch nog geen halfjaar later.

Volgens de huidige regels van de partij kan er binnen een jaar tijd geen nieuwe motie van wantrouwen tegen de premier worden ingediend. Behalve door ‘partygate’ verliezen de Conservatieven ook aanhang door de stijging van de kosten van levensonderhoud. Later deze maand zijn er tussentijdse verkiezingen voor twee parlementszetels die in handen zijn geweest van Conservatieven.

Partijgenoten toegesproken

De Britse premier Boris Johnson sprak zijn partijgenoten nog een laatste keer toe voor de zogenoemde vertrouwensstemming begon om 19.00 uur Nederlandse tijd begon. Op de besloten bijeenkomst wilde Johnson volgens een partijgenoot de conservatieve parlementariërs overtuigen om hem niet weg te stemmen.

Johnson waarschuwde zijn fractiegenoten dat ze zich niet ‘tegen zichzelf moesten keren’ en dat zijn ontslag de partij zou verzwakken. Hij zou het vertrouwen van het volk kunnen herstellen en wees op de verkiezingsoverwinning die hij in 2019 behaalde voor de Conservatieve Partij, de grootste in veertig jaar.

Johnson beloofde belastingverlaging als hij aan zou mogen blijven en dat hij volgende week met een economisch groeiplan zou komen. Johnson sloot zijn toespraak voor de stemming af met de belofte dat ‘het beste nog moet komen’.

Borrels en feestjes

Johnson is vooral door borrels en feestjes tijdens coronalockdowns onder vuur komen te liggen, maar hij ligt ook om andere redenen niet goed bij een aantal Conservatieven. Johnson heeft zijn verontschuldigingen over ‘partygate’ aangeboden en is niet van plan af te treden. Hij rekent erop dat zijn tegenstanders en critici in de minderheid zijn.

Twee weken geleden, toen het langverwachte rapport over partygate uitkwam, waande hij zich veilig. Hij schoof de schuld in de schoenen van zijn stafleden, die de pizza’s en alcohol regelden. “Het bijwonen van borrels hoort bij mijn werk,” stelde hij toen.