PlusAchtergrond

Biowijnen rukken op: ‘Tien jaar geleden zeiden Nederlanders nog: biowijn, dat is toch vies?’

Het aantal wijngaarden in de wereld waar biologische wijn wordt gemaakt, is in vijftien jaar meer dan verviervoudigd.

Druiven worden geoogst in Padova in het noorden van Italië. Beeld Getty Images
Druiven worden geoogst in Padova in het noorden van Italië.Beeld Getty Images

Milieuvriendelijker wijn produceren. Wijnboeren over de hele wereld zijn ermee bezig. Het aantal wijngaarden waar alleen nog gecertificeerde biologische wijn wordt geproduceerd, stijgt gemiddeld met 13 procent per jaar. Het aantal niet-biologische wijngaarden in de wereld daalt juist: met jaarlijks 0,4 procent.

Dat blijkt uit onderzoek van de OIV, de internationale wijnorganisatie. Dat zette de cijfers op een rij van 63 landen tussen 2005 en 2019. Volgens de organisatie is sprake van een gestage groei. Volgens de laatste cijfers is 454.000 hectare aan wijngaarden nu biologisch. Dat is ruim vier keer zoveel als vijftien jaar geleden.

Tegelijkertijd constateert de OIV dat nog een lange weg is te gaan. Die 454.000 hectare vormen maar 6 procent van álle wijngaarden in de wereld. ‘Het overstappen op biologische wijnbouw is een complexe procedure voor boeren,’ schrijft de organisatie.

De tekst gaat verder na de grafiek.

“Een groei van 13 procent per jaar is niet slecht, hoor,” zegt wijnspecialist Eveline Scheren. Zij is wijnimporteur en eigenaar van de Biowijnclub, een webwinkel die ook cursussen en proeverijen organiseert. “Je kunt het niet één op één omrekenen, maar als 6 procent van de wijngaarden nu biologisch is, is ook rond de 6 procent van alle wijnflessen dus biologisch: 1 op de 16 flessen. Dat is een goede score voor een sector die pas kort bezig is om zich om te vormen.”

Scheren is al tien jaar specialist op het gebied van biologische wijnen. Dat nog niet alle wijnboeren ‘om’ zijn, vindt ze logisch. “Er staan grote economische belangen op het spel. Overstappen op biologische druiven kost zo’n drie jaar. Je rendement vermindert. En biologische wijnboeren hebben vaak meer werk: ze moeten zelf veel meer op de druivenstokken letten. Het zijn niet meer de chemicaliën die het werk doen.”

Verdomhoekje

Bij de consumenten merkt ze wel een omslag. “Nederlanders zijn mondiaal nog geen koplopers. Maar toen ik begon zeiden mensen tegen me: ‘Biowijn, dat is toch vies?’ Die tijd is voorbij. Je hebt een harde kern van mensen die alléén biowijnen drinken. En je hebt een grotere groep die regelmatig biologisch koopt. En allebei de groepen zijn aan het groeien.”

De OIV verwijst naar de klimaatdiscussie als reden voor de groei. Chemicaliën die gebruikt worden in de wijnbouw zitten in het verdomhoekje. Consumenten eisen dat hun voedsel (en drank) verantwoord wordt gemaakt en niet slecht is voor de gezondheid.

De tekst gaat verder na de grafiek.

“Ik heb er in de loop der jaren steeds meer klanten bijgekregen,” zegt Scheren. “En Nederlandse supermarkten hebben allemaal biologische wijnen staan. Dat kan nu ook omdat er op veel grotere schaal biowijnen worden geproduceerd. En ze zijn gewoon van goede kwaliteit.”

Overigens is de verdeling van biowijnboeren nogal scheef. Driekwart van alle biologische wijngaarden in de wereld ligt in drie Europese landen: Spanje, Frankrijk en Italië. Spanje is de mondiale koploper met 121.000 hectare aan biologische druivenstokken. Frankrijk staat op de tweede plaats (112.000 hectare). De zuidelijke regio Occitanië is met enorme voorsprong de grootste Franse producent van biowijnen.

Italië, dat derde op de ranglijst staat (109.000 hectare), is op een ander gebied wel koploper: van alle wijngaarden in het land is maar liefst 15 procent biologisch. Dat aandeel is in geen enkel ander land zó hoog.

Biowijn: geen Arabische gom en calcium
De meeste mensen drinken biowijn omdat herbiciden en pesticiden slecht voor het milieu zijn, zo bleek een paar jaar geleden uit een onderzoek van vakblad Decanter: 55 procent. 44 procent gaf aan het prettig te vinden om kleine producenten te steunen en 38 procent had ‘er een goed gevoel bij.’ Slechts 18 procent gaf aan dat ‘de wijn hen beter smaakte’. Niet één persoon gaf aan biowijn te drinken omdat het beter is voor je.

Wijnkenner Harold Hamersma vindt dat fascinerend. “De schadelijkste component van wijn is natuurlijk de alcohol en dat verklaart ook wel dat de verkoop van alcoholvrij wijnen afgelopen jaar met 50 procent heeft geplust. Het is een klein segment, dus het is een spatje op een enorme wijnplas, maar het geeft wel aan dat mensen zoeken naar andere wijnen. Je ziet ook dat wijndrinkers kijken naar wijnen met een lager alcoholpercentage: 10 à 11 in plaats van 14 of 15 procent.”

Hoe het ook zij, biowijn is vrij van de genoemde bestrijdingsmiddelen. En óók van een hele lange lijst van ingrediënten die producenten mogen toevoegen aan wijn (nu nog zonder die te noemen): van tartaric acid voor het zuurtje en Arabische gom voor een prettiger mondgevoel, calcium om de wijn te klaren tot sacharose als smaakversterker.

Wie hecht aan schoon, kan volgens Hamersma kiezen voor drie soorten wijnen (hier oplopend in toevoegingen): biologische wijn, biologisch-dynamische wijn en non-interventiewijnen, waarbij alles wat de mens doet om van druiven wijn te maken al snel te veel is.

Meer over