PlusAchtergrond

Biden wil (een deel van de) studieschulden kwijtschelden. Goed idee of cadeautje voor de rijken?

Studenten op een campus in Washington. De regering-Biden denkt erover om studieschulden kwijt te schelden. Beeld Getty Images
Studenten op een campus in Washington. De regering-Biden denkt erover om studieschulden kwijt te schelden.Beeld Getty Images

Miljoenen Amerikanen kampen met torenhoge studieschulden. Het Witte Huis overweegt die nu deels kwijt te schelden. Een veelbesproken plan: sommige critici gaat het niet ver genoeg, terwijl anderen waarschuwen voor de negatieve effecten.

Karlijn van Houwelingen

Megan (31) uit de omgeving van New York kan geen ivf-behandeling betalen vanwege haar studieschuld. Angela uit Ohio leende bij een bank en zag de rente zover oplopen dat ze nu 5000 dollar per maand kwijt is om haar schuld van zes ton terug te betalen. Ze is 60, schrijft ze erbij. En Amber stelt: ‘Ik heb een gezin en kan geen 300 dollar per maand betalen.’ Ze zegt te hebben geleend voor een school die een twijfelachtige reputatie bleek te hebben.

Miljoenen Amerikanen leven met financiële stress door torenhoge studieschulden. Samen hebben ze 1700 miljard dollar op hun naam staan. Het Student Debt Crisis Center verzamelt hun verhalen op een speciale website, in de hoop de regering Biden zover te krijgen schulden bij de federale leeninstanties kwijt te schelden.

Biden beloofde al in zijn presidentscampagne om er iets aan te doen. De studieleningen zijn een blok aan het been van de economie, want wie schulden en de rente daarop moet afbetalen, kan zijn geld niet uitgeven bij lokale bedrijven, moeilijker een huis kopen en minder sparen voor zijn pensioen.

In de pandemie bevroor Biden de schulden tijdelijk, zodat burgers betalingen konden staken. Na een aantal verlengingen komt in augustus een einde aan die regeling. Al maanden denkt de regering Biden na over de beste manier om de druk van torenhoge studieschulden op gezinnen blijvend te verlichten.

Meer dan 100.000 dollar studieschuld

Biden zou van plan zijn binnenkort aan te kondigen dat hij 10.000 dollar (zo’n 9600 euro) per oud-student wegstreept, melden Amerikaanse media. Dat aanbod geldt waarschijnlijk niet voor de kleine groep met studieschulden die meer dan 150.000 dollar per jaar verdient.

De kwijtschelding zou een meevaller zijn voor miljoenen Amerikanen. Zo’n 45 miljoen mensen in de VS hebben een studieschuld. Voor ongeveer een derde is die 10.000 dollar of minder. Een kleinere groep kampt met gigaschulden: zo’n drie miljoen Amerikanen hebben meer dan 100.000 dollar aan studieschuld.

Veel activisten en sommige Democraten, onder wie fractievoorzitter en senator Chuck Schumer, willen meer doen en 50.000 dollar of zelfs álle uitstaande schuld bij de overheid kwijtschelden. Dat stimuleert de economie en geeft gezinnen meer financiële ademruimte, menen zij.

Renair Amin uit New York denkt dat de plannen van Biden voor haar weinig verschil zullen maken, vertelt ze. “Ik verwelkom het, maar ik denk niet dat het echt een gat slaat in het bedrag dat ik verschuldigd ben.” Ze is 46, haar zoon is net afgestudeerd maar ze heeft zelf nog steeds meer dan 200.000 dollar aan studieschuld op haar naam staan. Ze studeerde onder meer theologie en onderneemt nu als coach en spreker, maar werkt daarnaast als administratief medewerker om de rekeningen te betalen.

Ze leende als tiener geld voor haar toekomst, zegt ze, ook bij private banken. “Eerlijk gezegd begreep ik niets van rentetarieven en de langetermijnproblemen die ze zouden veroorzaken.” Nu vraagt ze zich af of het het waard is geweest. “Ik droom over hoe het leven eruit zou zien zonder deze schuld.”

Vooral bestverdienende Amerikanen profiteren

Leningen kwijtschelden kost de overheid veel geld. Als iedereen met een studieschuld 10.000 dollar mag aftrekken kost dat de Amerikaanse schatkist zo’n 230 miljard dollar, berekende een onafhankelijke waakhond, het Committee for a Responsible Federal Budget. Dat comité waarschuwt: zo’n driekwart van de voordelen gaat naar de bestverdienende Amerikanen, mensen die in de bovenste helft van de inkomensverdeling zitten.

Het is daarom geen onverdeeld populair plan. Critici, zowel op links als rechts, vinden het te duur en klagen dat Biden tienduizenden dollars wil weggeven aan met name relatief welvarende professionals. Belastingbetalers die nooit zijn gaan studeren, betalen daaraan mee. Bovendien verandert er niets aan de exorbitante kosten van hoger onderwijs in de VS.

Sommige ex-studenten hebben al jaren kromgelegen om hun schulden af te betalen en anderen kozen juist bewust een ‘goedkope’ school. In de VS bestaan grote verschillen tussen de kosten van topuniversiteiten – soms meer dan 75.000 dollar per jaar – en publieke colleges. Daar kost een vierjarige opleiding voor lokale studenten gemiddeld nog steeds ruim 9300 dollar per jaar.

Het onpartijdige begrotingscomité waarschuwt dat het wegstrepen van studieschulden ook de inflatie nog eens kan verergeren, omdat consumenten meer te besteden zullen hebben. Bovendien zou het plan van Biden de studiekosten verder kunnen opstuwen, omdat jongeren erop gaan rekenen dat ze hun studieleningen niet volledig hoeven terug te betalen. Het zou studenten aanmoedigen om meer te lenen en minder gevoelig te zijn voor prijzen, wat op zijn beurt scholen in staat zou stellen hogere prijzen te vragen.

Meer over