PlusExclusief

Australië bezorgd om groeiende Chinese invloed in Stille Oceaan

De Salomonseilanden halen de banden met China aan. Australië en de VS vrezen nu voor de aanleg van een Chinese marinebasis in de Stille Oceaan.

Gijs Moes
Premier van de Salomonseilanden Manasseh Sogavare en de Chinese premier Li Keqiang in 2019. Beeld AP
Premier van de Salomonseilanden Manasseh Sogavare en de Chinese premier Li Keqiang in 2019.Beeld AP

Nee, hij levert zijn land niet uit aan de Chinezen. Die beschuldiging is zelfs ‘zeer beledigend’, zegt premier Manasseh Sogavare van de Salomonseilanden. Toch zorgt de uitgelekte deal die hij heeft gesloten met Peking voor onrust in eigen land en ook tweeduizend kilometer verderop, in Australië.

Want het akkoord maakt vergaande Chinese inmenging in de Salomonseilanden mogelijk. Er wordt zelfs gevreesd voor de vestiging van een Chinese marinebasis, al benadrukte de overheid van de Salomonseilanden vrijdag nog maar eens dat daar geen sprake van zal zijn.

Tweeduizend kilometer lijkt ver, maar in Australische media wordt al gesproken over Chinese militairen op ‘de drempel van ons land’. Als Peking een vliegdekschip stationeert in de wateren van de Salomonseilanden, iets ten oosten van Papoea-Nieuw-Guinea, ligt Australië ineens binnen schootsafstand van raketten. Ook de Verenigde Staten en Nieuw-Zeeland hebben hun bezorgdheid uitgesproken.

Sommige commentatoren in Australië spreken al van een directe bedreiging voor de nationale veiligheid. David Llewellyn-Smith, voormalig uitgever van het toonaangevende blad The Diplomat, pleit zelfs voor militair ingrijpen in de Salomonseilanden, voordat de Chinezen er voet aan wal zetten. “Als we hier niet op reageren – Washington en wij – dan is het echt einde verhaal, vriend,” zei hij tegen de website News.com.au.

Enorme stap

Ook in Australië is dit een extreem geluid, maar de schrik zit er goed in. Het zou ook voor het eerst zijn dat China een militaire basis krijgt in de Stille Oceaan, buiten de Zuid-Chinese Zee. In die zee, grenzend aan het vasteland, legt Peking havens en landingsbanen aan op eilandjes en riffen. Met aanwezigheid op de Salomonseilanden zet China in een keer een enorme stap. Buitenlandse marinebases zijn er tot nu toe alleen in Myanmar, Pakistan en Djibouti, allemaal rond de Indische Oceaan. Er zijn geruchten over een Chinese marinebasis in West-Afrika, maar geen concrete plannen.

Chinese agenten trainen de politie op de Salomonseilanden. Beeld AFP
Chinese agenten trainen de politie op de Salomonseilanden.Beeld AFP

De Chinese band met de Salomonseilanden werd in 2019 bezegeld met diplomatieke betrekkingen. Tot die tijd was de eilandstaat een van de weinige landen die Taiwan officieel erkennen. Landen die dat doen kunnen geen diplomatieke betrekkingen hebben met China, dat vasthoudt aan het principe dat Taiwan geen land is maar een opstandige provincie. Taiwan probeert de relaties met andere eilandstaten juist goed te houden, vorige week was president David Kabua van de Marshalleilanden nog op bezoek in Taipei.

De diplomatieke overstap zorgde voor onrust op de Salomonseilanden, waar circa 800.000 mensen wonen. De oppositie is fel tegen de toenadering tot China en dat leidde in 2019 al tot hevige rellen en vorig jaar weer. Tijdens die rellen stuurde Australië, dat ook een akkoord heeft met de Salomonseilanden, politieagenten en militairen om de orde te handhaven. Er zijn nog altijd enkele tientallen Australische militairen op de eilanden aanwezig en het is niet zeker of zij daar blijven.

Moeizame band

De Australische minister van Defensie Peter Dutton zei tegen het actualiteitenprogramma Today dat hij de betrekkingen goed wil houden. “We werken op allerlei manieren samen,” aldus Dutton. “Dat zullen we blijven doen. We willen vrede en stabiliteit in onze regio. We willen niet dat druk en dwang door China zich daar blijven verspreiden.” Maar inmiddels zijn er al Chinese agenten op de Salomonseilanden, die de politie daar trainen.

Australië, dat een moeizame band heeft met China, vormde vorig jaar met de VS en het Verenigd Koninkrijk het nieuwe bondgenootschap Aukus. Vorige week maandag overlegde de Australische premier Scott Morrison met zijn collega’s van Nieuw-Zeeland, Papoea-Nieuw-Guinea en Fiji. Premier Jacinda Ardern van Nieuw-Zeeland noemde de ontwikkelingen op de Salomonseilanden ‘diep zorgwekkend’. Zij sloot dinsdag een akkoord met Fiji, onder meer over samenwerking op het gebied van veiligheid.

Meer over