PlusAchtergrond

Antieke riolen zijn aan upgrade toe: New York zoekt Nederlandse hulp na ‘Bijbelse’ regenval

Het riool van New York kan de hevige regenval niet meer aan. Orkaan Ida maakte dat begin september pijnlijk duidelijk. De metropool zoekt naar kennis van buiten en kwam uit bij projecten en deskundigen uit Nederland.

Karlijn van Houwelingen
De schade van orkaan Ida in de noordoostkust van de VS loopt in de tientallen miljarden. Beeld AFP
De schade van orkaan Ida in de noordoostkust van de VS loopt in de tientallen miljarden.Beeld AFP

Het is anderhalve maand geleden dat orkaan Ida gigahoeveelheden regen liet vallen in New York, maar Samsul Chowdhury is nog steeds aan het schoonmaken. Zijn straat in stadsdeel Queens liep compleet onder, en dat had rampzalige gevolgen. Twee huizen verderop verdronken twee Nepalese New Yorkers met hun 2-jarige peuter in hun kelderappartement.

Chowdhury bracht de huurder die in zijn souterrain woont op tijd in veiligheid in zijn eigen huis, maar de schade is enorm. Het water stond tot zijn middel. Hij verwacht zo’n 10.000 euro kwijt te zijn aan herstel. “De hele vloer is eraan, ik heb alles eruit moeten halen.”

New York schrok zich rot, toen de randen van orkaan Ida vorige maand voor de tweede keer in twee weken voor extreme regenval zorgden. In Central Park viel in een uur 80 millimeter water, meer dan ooit gemeten. Het riool kon al dat water niet verwerken. Het gutste metrostations en kelders in.

In veel kelders zijn appartementen gebouwd, soms zonder vergunning. Ze bieden onveilig maar relatief betaalbaar onderdak aan New Yorkers met lage inkomens. Dertien mensen verdronken die avond, de meesten toen hun laaggelegen appartement volliep.

Dertien mensen verdronken in New York door orkaan Ida avond, de meesten toen hun laaggelegen appartement volliep. Beeld Getty Images
Dertien mensen verdronken in New York door orkaan Ida avond, de meesten toen hun laaggelegen appartement volliep.Beeld Getty Images

Het probleem, denkt Chowdhury, is dat aan het einde van zijn straat een geluidswal staat. Het water dat de heuvel afstroomt loopt daar vast en kan niet anders dan de naburige kelders in. “Die muur is daar neergezet tegen het lawaai, maar nu gaan mensen dood.” Chowdhury wil dat de stad het ding sloopt. “Jammer dan van dat lawaai.”

Extreme regenval

Na de verwoesting die orkaan Sandy in 2012 aanrichtte in wijken aan het water bouwde New York met hulp van Nederlandse experts betere stormvloedkeringen. Maar nu de planeet opwarmt, blijkt het gevaar voor de kuststad niet alleen uit de oceaan te komen, maar ook uit de lucht. Warmere lucht houdt meer vocht vast. Hevige stormen zijn in het noordoosten van de VS natter geworden. De hevigste 1 procent zorgt voor 55 procent meer regen dan in het midden van de vorige eeuw, becijferden experts voor de Amerikaanse overheid.

Om New York beter voor te bereiden op extreme regenval doet de stad nu inspiratie op in Nederland. The New York Times wees in de dagen na de orkaan op Ruimte voor de Rivier, het programma in ons land dat rivieren breder maakt, met extra geulen erlangs, om grotere hoeveelheden water te kunnen afvoeren. De man die in november vrijwel zeker wordt gekozen tot burgemeester, Eric Adams, kondigde aan dat hij van plan is ‘snel’ naar Amsterdam en Rotterdam te reizen om te zien hoe ze daar met overvloedig water omgaan.

Hij volgt daarmee het advies van Matthijs Bouw, een Nederlandse specialist in klimaatadaptatie die in New York woont en namens actiegroep Resilience PAC burgemeesterskandidaten adviseert over de gevolgen van opwarming en extreem weer. Beter onderhoud aan afwateringssystemen zou helpen, denkt Bouw, net als duidelijkheid over wie eigenlijk verantwoordelijk is voor regenwater. Amerika kent geen waterschappen.

Kreken en vijvers

Maar ‘betonjungle’ New York moet vooral van al het beton en asfalt af. “Dat is heel veel gedoe natuurlijk, want mensen willen parkeren. Het is een gevecht. Maar dat is wel iets waar New York onvermijdelijk naartoe moet,” zegt Bouw. De stad is sinds de 18de eeuw razendsnel volgebouwd en daarbij zijn rücksichtslos kreken en vijvers dichtgegooid. Maar water stroomt waar het altijd naartoe heeft gestroomd.

“Onderliggende natuurlijke systemen die zijn geplaveid of drooggelegd zorgen nu voor problemen. Sommige mensen die in Queens overleden, woonden precies waar vroeger een beek stroomde,” constateert Bouw. Hij hoopt dat de nieuwe burgemeester aan de slag gaat met zijn ideeën over aanleg van groenstroken waarin oude kreken terugkomen om water op te nemen en af te voeren. Dan hoeft het niet in één keer het riool in.

Regenwater moet in grote delen van New York door dezelfde pijpen als afvalwater uit huizen en kantoren. Zulke gemengde rioolbuizen – Nederland kent ze ook – raken vol bij hevige neerslag. Dan loopt vies afvalwater vijvers, kanalen en straten in. Lokale politici vroegen na de ‘Bijbelse’ regenval vooral om ruimere riolen. ‘Er is geen riolering op deze planeet die zoveel water in zo’n korte tijd aankan – en zeker niet onze antieke riolen hier in New York. Sommigen zijn nog van baksteen,’ beschreef raadslid Justin Brannan in een tweet.

Maar riolen vervangen zou betekenen dat in de hele stad pijpen opgegraven moeten worden. “Het zou honderden miljarden dollars kosten. Gelukkig zijn er andere manieren,” zegt Amy Chester, directeur van Rebuild by Design, een organisatie die aan klimaatbestendigheid van steden werkt. Het zou enorm helpen, zegt ook zij, als de stad een ‘spons’ werd, waarin oppervlaktes water absorberen.

In Nederland roepen gemeentes bewoners al langere tijd op om betegelde tuinen te vervangen door groen waarin water kan wegzakken. New York heeft met al zijn hoogbouw weinig tuintjes. “Dus we moeten creatiever zijn – op daken, opritten en parkeerplaatsen,” zegt Chester. “Een groen dak kan ook helpen een gebouw af te koelen, dat is ook nog handig tijdens hittegolven.”

Meer over