PlusExclusief

Angst regeert weer in Chinese steden: niet voor het virus, wel voor quarantaine

Met een toename van het aantal coronabesmettingen in China, grijpen de autoriteiten weer hard in. Opnieuw gaat weer veel dicht en wordt er massaal getest.

Eva Rammeloo
Inwoners van Shenzhen worden getest op het coronavirus.  Beeld AFP
Inwoners van Shenzhen worden getest op het coronavirus.Beeld AFP

Voor de zekerheid deden inwoners van Shanghai de afgelopen dagen wat extra boodschappen. Meerdere appartementencomplexen zijn inmiddels afgesloten, scholen zijn overgegaan op thuisonderwijs en restaurants en cafés doen alleen aan thuisbezorgen.

In heel China kwamen er afgelopen zondag 1337 coronabesmettingen bij. Ongeveer een maand nadat Hongkong de controle over het virus verloor, kwam het aantal besmettingen in China op bijna 117.000 – waarvan het merendeel de omikronvariant betreft. Zo hoog zijn de aantallen sinds het begin van de pandemie niet geweest en dus grijpen de autoriteiten hard in. Geen enkele coronabesmetting wordt geaccepteerd, want een besmetting, hoe licht die ook is, betekent automatisch een ziekenhuisopname. De vrees is dat ziekenhuizen een stroom coronapatiënten niet aankunnen.

Zeven dagen op slot

In het zuiden van het land, kondigde Shenzhen een lockdown aan: de metropool met 18 miljoen inwoners gaat zeven dagen op slot. Geruchten dat Shanghai – de grootste stad van het land die zondag op 26 miljoen inwoners 65 nieuwe besmettingen telde – óók in lockdown zou gaan, werden de afgelopen dagen ontkracht. Wel is nu een covidtest nodig om de stad in of uit te komen, en zo’n reisje mag alleen met een goede reden. Ook zijn verschillende buurten afgesloten nadat bleek dat inwoners contact hadden met een besmet persoon. Andere wijken, kantoren en fabrieken sloten preventief de poort en eisten dat iedereen zich liet testen.

China ging de afgelopen maanden over tot een ‘dynamisch zero-covidbeleid’, wat inhield dat een paar besmettingen waren toegestaan, zolang zo’n vuurtje maar meteen werd uitgetrapt. Shanghai fungeert als windvaan van China’s coronabeleid. Terwijl andere steden bij veel minder gevallen al in paniekmodus sprongen, is het coronabeleid hier nooit echt streng geweest. Het huidige beleid in de stad laat dus goed zien hoe bezorgd de regering is.

Op het platteland is nog niet iedereen gevaccineerd

Dit gesloten systeem, met Shanghai als bubbel verdeeld in kleinere bubbels, brengt de uitbraak onder controle, verzekerde epidemioloog Zhang Wenhong op zijn Weibopagina. Hij is een van China’s meest gerenommeerde experts. In zijn bericht stelt Zhang dat een besmetting inmiddels minder gevaarlijk is dan een gewoon griepvirus, mits iemand volledig gevaccineerd is. Inmiddels is 90 procent van de Chinezen ingeënt. Maar op het platteland zijn vooral veel ouderen nog niet geprikt, en voor hen is deze uitbraak dus wél gevaarlijk.

Toch leggen de autoriteiten over het algemeen weinig nadruk op die vaccinaties. Om een groene code te krijgen, die bijvoorbeeld toegang geeft tot winkelcentra en openbaar vervoer, mag iemand twee weken niet in hoogrisicogebied zijn geweest. En als een groene code niet afdoende is, wordt gevraagd om een recente covidtest – niet om volledige vaccinatie. Waarschijnlijk is dat omdat de Chinese vaccins niet erg effectief blijken tegen het virus, wat Chinese media overigens niet breed rapporteren.

Twee jaar terug in de tijd

Het land gaat nu twee jaar terug in de tijd, lijkt het. De angst regeert weer: niet voor het virus, maar voor plotselinge quarantaine – die al wordt opgelegd op het moment dat iemand in contact komt met een besmet persoon. Bestuurders zijn bovendien bang voor hun positie op het moment dat er onder hun verantwoordelijkheid een besmettingshaard ontstaat. In het noordoostelijke Jilin, dat met bijna duizend nieuwe gevallen per dag de lijst besmettingen aanvoert, moest de burgemeester al het veld ruimen. Net als in het district Jiutai van de stad Changchun, die net als Shenzhen in lockdown is.

Zolang mensen maar bang genoeg zijn voor het virus zelf, kunnen de autoriteiten erop hameren dat het Chinese model werkt. ‘China kan het gevecht niet opgeven zoals westerse landen doen, waar iedere dag duizenden mensen sterven,’ twitterde Hu Xijin, ex-hoofdredacteur van staatskrant Global Times.

Toch hintte Zhang Wenhong in zijn blog op wat strategische aanpassingen. Brede beschikbaarheid van medicijnen tegen Covid-19, promotie van zelftesten, en er komt een ‘effectievere, gelaagde diagnose en behandelstrategie’. Dat belooft wat flexibiliteit in de zo starre zero-covidstrategie. Zhang roept niet zomaar iets, want staatsmedia namen zijn uitspraken over, en dat suggereert dat er toch werkelijk iets begint te verschuiven in China’s aanpak van de epidemie.

Meer over