Plus

Ambassadeurs mogen van Erdogan toch in Turkije blijven

De Turkse president Recep Tayyip Erdogan heeft zijn dreigement de ambassadeurs van tien westerse landen uit te zetten gisteren weer ingeslikt.

Arjen van der Ziel
De Turkse president Recep Tayyip Erdogan gisteren tijdens een bijeenkomst van zijn regering in de de Turkse hoofdstad Ankara. Beeld via REUTERS
De Turkse president Recep Tayyip Erdogan gisteren tijdens een bijeenkomst van zijn regering in de de Turkse hoofdstad Ankara.Beeld via REUTERS

De diplomatieke rel tussen Turkije en tien westerse landen, waaronder Nederland, is daarmee met een sisser afgelopen. “Wij zijn er nooit op uit een conflict te creëren,” verklaarde Erdogan gisteravond na een kabinetsberaad.

Volgens de Turkse president hadden de westerse ambassadeurs ‘een stap terug’ gezet. Hij zei te verwachten dat ze voortaan beter op hun woorden zullen letten. “Het gaat ons erom rechten, wetten, eer en soevereiniteit van Turkije veilig te stellen.”

In een kennelijke poging de spanning te verminderen, hadden de tien westerse ambassadeurs gisteren vóór het Turkse kabinetsberaad, laten weten dat ze zich houden aan artikel 41 van de Weense Conventie over diplomatiek verkeer. In dat artikel staat dat diplomaten zich niet zullen mengen in de interne aangelegenheden van hun gastland. De Verenigde Staten, Canada, Nieuw-Zeeland en Nederland twitterden vrijwel tegelijk dezelfde verklaring, vier Scandinavische landen retweetten het Amerikaanse bericht.

Uitspraak Europees Hof

De rel was vorige week ontstaan nadat de tien ambassadeurs Turkije hadden opgeroepen tot een ‘rechtvaardige en snelle afhandeling’ van de rechtszaak tegen de Turkse zakenman en filantroop Osman Kavala. De diplomaten verwezen daarbij naar een uitspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens dat twee jaar geleden tot de conclusie is gekomen dat er geen bewijs was tegen Kavala en dat zijn opsluiting bedoeld was om hem het zwijgen op te leggen. De ambassadeurs hadden namens hun regeringen daarom op zijn vrijlating aangedrongen.

Dat was kennelijk tegen het zere been van Erdogan. Nadat het Turkse ministerie van Buitenlandse Zaken de westerse ambassadeurs dinsdag al op het matje had geroepen, kondigde de president zaterdag in een toespraak voor aanhangers in de stad Eskisehir aan dat hij de diplomaten zou uitzetten. “Waar denken ze dat ze zijn?,” foeterde hij. “Dit is het glorieuze Turkije. Je kunt niet hierheen komen en instructies lopen geven.”

De gedetineerde Osman Kavala is een telg uit een rijke Turkse familie. Hij staat bekend om zijn inzet voor burgerrechten, democratie en onderlinge verdraagzaamheid. Zo zette hij Anadolu Kültür op, een organisatie voor culturele activiteiten, om begrip te kweken tussen Turken, Koerden en Armeniërs. Ook was hij bestuurslid van de Turkse tak van de Open Society Foundations van de Hongaars-Amerikaanse miljardair George Soros, voordat die club zich in 2018 terugtrok uit Turkije.

Knieval van het Westen

Justitie in Turkije beschuldigt Kavala ervan dat hij samenzweert om Erdogans regering omver te werpen. Zo zou hij betrokken zijn geweest bij de grote Gezi Parkprotesten in 2013 en zou hij een rol hebben gespeeld bij een couppoging in 2016. Hoewel voor die aantijgingen geen enkel overtuigend bewijs is geleverd, zit Kavala al vier jaar vast.

In Nederland reageerden sommige Tweede Kamerleden gisteren kritisch op wat zij zien als een knieval van de westerse diplomaten. ‘Erdogan blaft en tien landen trekken zich met de staart tussen de benen terug,’ schamperde VVD-Kamerlid Ruben Brekelmans op Twitter. PvdA-parlementariër Kati Piri sprak van een ‘gênante vertoning’.

Meer over