PlusExclusief

Afghanen smeken Biden hun tegoeden vrij te geven: ‘Jonge generatie heeft alle hoop verloren’

Geldwisselaars aan het werk op een markt in Kabul. Afghanen zijn boos dat de VS Afghaanse tegoeden vrijmaakt voor slachtoffers van de aanslagen van 11 september. Beeld REUTERS
Geldwisselaars aan het werk op een markt in Kabul. Afghanen zijn boos dat de VS Afghaanse tegoeden vrijmaakt voor slachtoffers van de aanslagen van 11 september.Beeld REUTERS

Veel Afghanen zijn ontstemd over het Amerikaanse plan om Afghaanse miljarden deels uit te keren aan nabestaanden van 11 september. Afghanistan kan dat geld namelijk bijzonder goed gebruiken. ‘Joe Biden, alsjeblieft, wat de Taliban ook voor groep zijn, geef ons dat geld.’

Hans Jaap Melissen

“Wat Joe Biden wil doen, is een misdaad. Dat geld is van het Afghaanse volk.” Abdullah, een 60-jarig Talibanlid met een traditionele zwarte tulband op, is boos op de Amerikaanse president. Die wil weliswaar 7 miljard dollar aan Afghaanse tegoeden vrijgeven, maar slechts de helft daarvan gaat naar Afghanistan. Niet naar de Talibanregering, maar naar hulporganisaties.

De andere helft zou naar nabestaanden van 9/11 moeten gaan. “Wat hebben wij met 9/11 te maken? Die zelfmoordaanslagen zijn niet door Afghanen gepleegd,” zegt Abdullah, die maar één naam heeft. Hij zat al bij de Taliban toen die van 1996 tot kort na 11 september 2001 aan de macht waren.

Maar in die tijd was Al Qaida toch te gast bij de Taliban, het Al Qaida dat verantwoordelijk was voor de aanslagen? “We hebben zo vaak gasten,” zegt Abdullah. “Osama Bin Laden was hier wel eens. We hebben ook Amerikanen te gast gehad, maar dat betekent niet dat we goedkeuren wat zij doen. En die aanslagplegers oefenden in de Verenigde Staten. Waarom hebben ze dáár niks tegen gedaan?”

Ingestorte economie

Het gaat om tegoeden en goudvoorraden die de Afghaanse centrale bank in de VS heeft geparkeerd, onder meer bij de Amerikaanse centrale bank in New York. Vorig jaar heeft Washington de tegoeden laten bevriezen, om te voorkomen dat de Taliban het geld in handen zou krijgen.

Biden wil het geld nu onder meer inzetten om de ingestorte Afghaanse economie er een beetje bovenop te helpen, zonder dat de Taliban daarvan profiteren. En Biden wil het inzetten voor schadevergoedingen voor nabestaanden van de slachtoffers van de aanslagen van 11 september.

Niet alleen Talibanleden, maar ook ‘gewone’ Afghanen zijn boos over dit plan. In een restaurant in Kabul zitten twee vrienden aan een lunch van rijst met kebab. “Het is niet eerlijk. Amerika heeft ons al een keer verraden, nu doen ze het weer. Dit is geld van de bevolking. Ik heb hier belasting voor betaald,” zegt student Siavash Wahid (21). “Onze economische situatie is al zo slecht. Wij hebben dat geld hard nodig.”

Dertienjarige kostwinner

Wahid studeert computerwetenschappen, maar betwijfelt of er straks werk is. “De jonge generatie heeft alle hoop verloren. Iedereen probeert te vertrekken uit dit land.” Om zijn studie te bekostigen werkt hij zeven dagen per week van drie tot elf in een callcenter, voor nog geen 150 euro per maand. “Wij trakteren onszelf toevallig nu een keer op deze lunch. Maar veel mensen kunnen niet eens één brood kopen.”

Hij heeft het nog niet gezegd, of een meisje komt binnen om een pakje kauwgom te verkopen. In haar kielzog drie jongetjes van een jaar of acht. In Kabul zag je altijd al kinderen bedelen en kleine dingen verkopen, maar het worden er steeds meer. Het meisje blijkt Lina te heten, ze is dertien. Ze heeft vier zusjes en drie broertjes. Als oudste kind is zij nu de kostwinner, want haar vader is ziek. Ze verdient 1 tot 2 euro per dag.

“Kijk hoe dit soort kinderen overal binnen mogen komen,” zegt Wahid. “Iedereen respecteert hen. We zijn allemaal arm en weten dat dit ons ook kan gebeuren. Daarom zeg ik, Joe Biden, alsjeblieft, wat de Taliban ook voor groep zijn, geef ons dat geld.”

Cryptomunten als redding

Zijn vriend Omran Arefir (22) zet kanttekeningen bij het belang van de 7 miljard. “Zelfs als ze dat geld aan Afghanistan teruggeven, is dat niet genoeg. Er moet vooral worden gewerkt aan hoe wij zelf geld kunnen verdienen, in plaats van dat we afhankelijk zijn van buitenlandse hulp.”

In een theehuis iets verderop zit Hassan (34) achter een laptop. Hij heeft voor zichzelf een goede manier gevonden om op eigen benen te staan. Sinds een half jaar handelt hij in cryptomunten. “Crypto heeft mijn leven gered. Ik had geen werk meer, maar nu verdien ik 50 à 60 dollar per dag.”

Hassan denkt dat Bidens plan alleen maar is bedoeld om druk op de Taliban uit te oefenen om tot een inclusieve regering te komen, met plek voor alle bevolkingsgroepen en vrouwen. “Ze spelen een spel waarvan ik hoop dat het ons niet zal doden. Ontevredenheid kan tot een burgeroorlog leiden, maar misschien willen de Amerikanen dat hier wel.”

Ook Taliban krap bij kas

Ook heel wat Talibanstrijders zitten krap bij kas. Strijder Amir Khan (20) vertelt al tijden niet te zijn uitbetaald door de Taliban. “Dat maakt mij niks uit. Maar als dat voorlopig zo blijft, dan zullen mijn ouders mij moeten helpen.”

Wat zouden de Taliban doen als ze al die miljarden konden uitgeven die de VS in handen hebben? “We zouden projecten opstarten, wegen bouwen”, zegt Abdullah. “Al die hulporganisaties, zoals Unicef of Unama (de VN-missie voor Afghanistan, red.) willen dat geld om het vooral aan zichzelf te besteden. Dat zullen wij nooit doen. Bij ons zou alles naar de bevolking gaan.”

De achternamen van Lina en Hassan zijn bekend bij de hoofdredactie.

Meer over