PlusDa’s logisch

Waarom Edson Álvarez onmisbaar is geworden bij Ajax

In de rubriek Da’s Logisch analyseert Het Parool elke maandag ‘het spel achter het spel’. Met deze keer aandacht voor Edson Álvarez. Hoe de Mexicaan van zero veranderde in een hero in drie maanden tijd.

Edson Álvarez in actie tegen Sparta.  4-2. Beeld Pro Shots / Stanley Gontha
Edson Álvarez in actie tegen Sparta. 4-2.Beeld Pro Shots / Stanley Gontha

Het kan snel gaan in het topvoetbal. Op 4 oktober 2020 leed Ajax het eerste puntenverlies van het seizoen, op bezoek bij FC Groningen (1-0). In het noorden oogden de Amsterdammers ideeënloos, zoekende naar een aanvallende identiteit. De zwakste speler in balbezit die dag, Edson Álvarez, werd het slachtoffer in die zoektocht.

In de daaropvolgende drieënhalve maand stond de 34-voudige Mexicaanse international slechts twee keer in de basis. Negentien keer begon hij in die periode op de bank, in tien van die gevallen bleef hij daar de volle negentig minuten zitten. Een voortijdig vertrek leek half januari dan ook aanstaande voor Álvarez, die in de zomer van 2019 nog was gekocht voor 15 miljoen euro.

Maar het kan verkeren. Nu, een maand later, staat een herboren Álvarez symbool voor de hoogvorm van Ajax en dat roept vragen op. Hoe kan een speler in zo’n korte tijd van nagenoeg overbodig uitgroeien tot uitblinker? Vier verklaringen dienen zich aan.

Defensieve balans

Het is de elfde speelminuut in het Europa League-duel met Lille. Lisandro Martínez speelt een hoge pass naar voren op rechtsback Devyne Rensch, die diep op de helft van de Fransen doorkopt. De bal belandt bij rechtsbuiten Antony, die zich verslikt in zijn dribbelactie.

Even lijkt Ajax, dat in Noord-Frankrijk een van de beste wedstrijden van het seizoen speelt, een schoonheidsfout te maken. Even staan er, ten tijde van het balverlies, nét iets te veel Ajacieden vóór de bal. Even lijkt Ajax weer op de ploeg uit december, die tegen Liverpool, Atalanta en Twente zo kwetsbaar oogde tegenover counters.

Alvarez Beeld Screenshot
AlvarezBeeld Screenshot

Maar op het moment dat rechtsback Rensch, rechter centrumverdediger Jurriën Timber en controleur Daley Blind in deze kwetsbare positie tegenover een counter van Lille staan, zien we de grote kracht van Álvarez.

De Mexicaan, die in het Europa Leagueduel op papier als middenvelder speelt, is tijdens de voorwaartse loopactie van back Rensch achtergebleven. Om ‘de balans te bewaken’, zoals dat heet in voetbaljargon. Hierdoor staat hij op de juiste plaats om met een solide ingreep op spits Jonathan David in één klap de angel uit een counter te halen. Een moment van mogelijke wanorde verwordt tot een onschuldig rollertje in de voeten van doelman Maarten Stekelenburg.

Álvarez blinkt uit in het glamourloze werk dat nodig is voor teamsucces. Het leidt tot een grappige tegenstelling. Als puur technisch voetbaltalent valt de statische Mexicaan bij Ajax ietwat uit de toon, maar in topwedstrijden is zijn aanwezigheid juist van levensbelang.

Graaf wat dieper in de cijfers, en al snel blijkt waarom. De aanwezigheid van Álvarez is in defensief opzicht extreem waardevol. Ajax incasseert ruim twee keer zo weinig goals in de minuten die hij meedoet dit eredivisieseizoen.

De cijfers zijn duidelijk. Ajax wint aanzienlijk vaker met Álvarez op het veld.

Andere ‘smaak’

De statistieken laten ook zien hoe Álvarez defensief van waarde is. Als we kijken naar alle spelers die dit seizoen minstens zevenhonderd speelminuten voor Ajax maakten, dan steekt Álvarez er in elke ‘fysieke’ statistiekencategorie bovenuit.

Zijn moyenne van 4,7 ingezette tackles per 90 minuten is het hoogste in de selectie, evenals zijn gemiddelde hoeveelheid geslaagde ingrepen (2,8). Ook met zijn 2,4 onderscheppingen per 90 minuten leidt hij het team. Daarnaast is hij met een gemiddelde van 4,1 gewonnen luchtduels per volledige wedstrijd, na Sébastien Haller, de succesvolste kopper.

In een selectie vol technisch begaafde spelers zorgt Álvarez voor een andere smaak. De Mexicaan is een duelmonster, het soort speler waar het bij Ajax nogal eens aan ontbreekt.

Gegroeid als opbouwer

Maar die defensieve kwaliteiten bezat Álvarez al. Om te zien waar hij gegroeid is, gaan we nogmaals terug naar de openingsfase tegen Lille.

Alvarez Beeld Screenshot
AlvarezBeeld Screenshot

Trainer Erik ten Hag vindt in het duel tegen Lille, een ploeg die met twee spitsen druk zet, de ideale rol voor Álvarez in de opbouw. Als Ajax van achteruit aan een aanval begint, zakt de Mexicaanse middenvelder terug naar centrumverdedigers Timber en Martínez. De best opbouwende speler van de ploeg, Daley Blind, biedt zich als eerste middenvelder aan achter de twee spitsen van Lille.

Met drie achterste opbouwers en één eerste aanspeeloptie in de as bouwt Ajax in een zogeheten 3+1-structuur op. Het levert soepel spel in balbezit op. Voor Álvarez is er de ideale balans. Hij komt tot 65 passes tegen Lille, zijn een-na-hoogste wedstrijdtotaal van het seizoen, maar hoeft geen moeilijke beslissingen aan de bal te nemen in de as van het veld. Aan hem de taak om snel en simpel te passen en ondertussen vooral bezig te blijven met de juiste balans in het elftal.

Avontuurlijker als loper

Dat het zelfvertrouwen van Álvarez groeit, was afgelopen weekend zichtbaar. Tegen Sparta levert hij de assist voor de 2-0 van Haller. Al ruim een minuut voor de treffer begeeft Álvarez zich op een voor hem uitzonderlijke positie, vlak achter de voorhoede. Om de vijfmansdefensie van de Rotterdammers te slechten, heeft Ajax immers een mannetje extra voorin nodig.

Screenshot Alvarez Beeld Screenshot
Screenshot AlvarezBeeld Screenshot

Kort na bovenstaande situatie kopt de opgekomen Álvarez een voorzet van Blind beslissend door. De ‘balansbewaker’ durft nu zelfs met aanvallen mee te doen. Het kan snel gaan in het topvoetbal.

Meer over