PlusAchtergrond

Waar moet Ajax voor uitkijken tegen Benfica?

Danilo (links) en Edson Alvarez gisteren tijdens een trainingssessie op Sportcomplex De Toekomst. Alvarez is voldoende hersteld voor de return­wedstrijd tegen Benfica dinsdagavond in Amsterdam. Beeld Maurice van der steen/ANP
Danilo (links) en Edson Alvarez gisteren tijdens een trainingssessie op Sportcomplex De Toekomst. Alvarez is voldoende hersteld voor de return­wedstrijd tegen Benfica dinsdagavond in Amsterdam.Beeld Maurice van der steen/ANP

Ajax kan zich dinsdagavond plaatsen voor de kwartfinales van de Champions League. Wat zijn de potentiële ‘bananenschillen’ voor de Amsterdammers na de 2-2 in de heenwedstrijd tegen Benfica?

Dick Sintenie

1. Naïviteit

De diepe wond die Tottenham Hotspur op 8 mei 2019 sloeg, zal nooit helemaal genezen: na een 1-0 overwinning in Londen en een 2-0 voorsprong in de thuiswedstrijd gaf Ajax de finaleplek in één helft alsnog weg. Lucas Moura sloeg drie keer toe, waarvan het beslissende doelpunt acht tellen voor het eindsignaal viel. Tottenham ging door op basis van de drie gescoorde uitdoelpunten; een regel in de Europese toernooien die sinds dit seizoen niet meer geldt.

Ajax liet zich bij de 2-1 en 2-2 verrassen door snelle tegenstoten van de opponent, in jargon ‘de omschakeling’. Bij het eerste tegendoelpunt waren centrale verdedigers Matthijs de Ligt en Daley Blind niet op hun post. Ze waren mee naar voren gegaan bij een vrije trap, terwijl Ajax er op dat moment dus riant voor stond.

Erik ten Hag, ook toen de trainer, waarschuwt er nu voor richting het duel met Benfica. Vooral in de Johan Cruijff Arena wachten tegenstanders geconcentreerd op de fouten die een aanvallende ploeg als Ajax altijd maakt. Ook in Lissabon kostte dat de zege; verdedigers Jurriën Timber en Blind trokken ten aanval en Benfica sloeg in de counter genadeloos toe. Ten Hag: “Dat is een vorm van naïviteit, terwijl we genoeg ervaring op het veld hebben staan. Je proefde in die fase dat Benfica nog telkens kon aanzetten. Daar hadden we veel alerter op moeten zijn.”

Overigens komt die naïviteit niet alleen in ­defensieve zin naar voren. Tegen Tottenham bijvoorbeeld nam Ajax na de 2-2 het heft in ­handen en kreeg drie opgelegde kansen om de klus te klaren. Daar sprong de ploeg ook veel te lichtzinnig mee om.

2. Onbetrouwbaarheid

Het leek een onschuldig passje, maar het werd er een met grote gevolgen: Ajax werd op 10 december 2019 op pijnlijke wijze een halt toegeroepen door Valencia in de laatste poulewedstrijd van de Champions League. Ajax had aan een gelijkspel voldoende om de knock-outfase van het toernooi te bereiken, maar kwam niet meer over de snelle 0-1 heen. Rodrigo maakte het doelpunt, na balverlies van Noa Lang. Op eigen helft schoof de 20-jarige aanvaller de bal bijna achteloos in de voeten van een tegenstander.

Lang was op dat moment niet klaar voor een Europese topwedstrijd, maar topscorer Quincy Promes en David Neres waren beiden geblesseerd. Lang had in de aanloop naar het cruciale duel ook in de eredivisie tegen Willem II al een kostbare fout begaan die tot een nederlaag leidde. Trainer Erik ten Hag, toen: “Jonge voetballers moeten leren wanneer ze wel en wanneer ze geen risico kunnen nemen op het veld. Die verantwoordelijkheid is groot. Van fouten moet je leren.”

Ook in de aanloop naar de return met Benfica onderstreepte Ten Hag het belang van ‘betrouwbaarheid’. “Dat is de les die we meenemen uit Lissabon: aan de bal moet het beter. Voor rust was dat prima, de tweede helft waren we te onnauwkeurig. We moeten betere keuzes maken, rustiger blijven. Als we het een paar procentjes beter doen, denk ik dat we de kwartfinales kunnen halen.”

3. Kwetsbaarheid

De Europese resultaten van Ajax zijn fraai de laatste jaren, maar de ploeg heeft het op beslissende momenten in eigen stadion vaak moeilijk. Benficaverdediger en oud-Ajacied Jan Vertonghen wees daar ook op, kort na het gelijkspel in Lissabon. “Ajax was zeker in de eerste helft beter. Zij kwamen tot veel meer uitgespeelde kansen. Na de 2-2 gingen we allebei op zoek naar de winst. Toen ontstonden er veel ruimtes, waar wij met onze kwaliteiten beter gebruik van hadden kunnen maken. Die ruimte krijgen we vast ook in Amsterdam.”

Ajax valt aan, de tegenstander loert op de counter. Het is niet de enige reden waarom de ploeg van Ten Hag soms zo kwetsbaar is. Zo trapte Ajax twee seizoenen geleden in de Europa League met open ogen in de val die de beroepsprovocateurs van Getafe zetten – de Amsterdammers verloren zichzelf in het straatgevecht. En een jaar geleden maakte AS Roma optimaal gebruik van de onzekerheid bij reservedoelman Kjell Scherpen, die plotseling Andre Onana en Maarten Stekelenburg moest vervangen, en van het feit dat Ajax was vergeten spits Sébastien Haller in te schrijven voor het Europese toernooi.

Ook thuis tegen Atalanta Bergamo (10 december 2020) sneed Ajax zich op weg naar de achtste finales van de Champions League in de ­vingers: de ploeg werd al geplaagd door blessureleed en in de eindfase van de wedstrijd kreeg Ryan Gravenberch zijn tweede gele (en dus rode) kaart. Niet Ajax, maar Atalanta scoorde uiteindelijk nog: 0-1.

Ten Hag kan kiezen

Het is zaak dat in de beslissende fase van de competitie(s) de selectie zo fit en compleet mogelijk is. Trainer Erik ten Hag had daags voor de confrontatie met Benfica wat dat betreft goed nieuws: Edson Álvarez (hij was ziek) en Jurriën Timber (lichte blessure) zijn op tijd hersteld. En ook Lisandro Martínez, die tegen Cambuur een schorsing uitzat, keert terug in het elftal. “Zij vormen achterin een belangrijke driehoek voor ons, in de as van het elftal. Ze zijn op elkaar ingespeeld, en bezitten de kwaliteiten om elkaar te versterken. Maar vergeet niet: vrijdag tegen Cambuur, toen Álvarez ontbrak, was Ryan Gravenberch op zijn plek veruit de beste speler op het veld. Ik heb keuzes. Dat is ook belangrijk in deze fase.”
Volg Ajax-Benfica dinsdagavond via de liveblog op ­parool.nl

Luister onze Ajaxpodcast Branie:

Meer over