PlusAnalyse

Ten Hag zag het spel van Ajax tegen AZ met afgrijzen aan

Ajax, bewierookt in de Champions League, maakt er in de eigen competitie geregeld een potje van. De ploeg werd zondag voor schut gezet door AZ in de Johan Cruijff Arena: 1-2. De tijd van zalvende woorden is voorbij.

Dick Sintenie
Ajacied Haller stuit op een muur AZ-spelers. Beeld ANP
Ajacied Haller stuit op een muur AZ-spelers.Beeld ANP

Na FC Twente (1-1), FC Utrecht (0-1), Heracles (0-0) en Go Ahead Eagles (0-0) schoot Ajax zondagavond in de eredivisie opnieuw in eigen voet. Vijf dagen eerder hadden de Amsterdammers de vlekkeloze groepsfase in de Champions League nog afgesloten met een zesde zege: 4-2 tegen Sporting Portugal. Europa kijkt met open mond naar het frivole en efficiënte Ajax, maar in Nederland wekt de ploeg van trainer Erik ten Hag soms om een heel andere reden verbazing. PSV is nu, na de 2-1 zege op NEC, de nieuwe koploper in de eredivisie.

Hardleers. Dat woord is van toepassing als het over het Ajax van het seizoen 2021-2022 gaat. Welke kwaliteiten zich allemaal samenballen in de selectie, hebben Sporting, Borussia Dortmund en Besiktas allemaal ervaren. Hoe gemakzuchtig en hautain dit Ajax ook kan zijn, is in de eredivisie al vijf keer aangetoond.

Knoeiwerk

Dat knoeiwerk leverde al twaalf verliespunten op. Net zoveel als Feyenoord, de club die vorig seizoen op 29 punten achterstand eindigde van kampioen Ajax. Zondag staat de klassieker op het programma, in De Kuip. Verdediger Jurriën Timber: “Een wedstrijd tegen Feyenoord motiveert altijd, zeker daar.”

Intrinsiek is de motivatie dus niet. Althans, niet in alle wedstrijden, niet bij alle Ajaxvoetballers. De 20-jarige Timber – hij haalde wel een kleine voldoende – werd zondag na de van Ajaxzijde hopeloze wedstrijd naar voren geschoven om de nederlaag te duiden, maar hij wist het eigenlijk ook allemaal niet. Een uitgebreid verhaal had hij niet te vertellen. Toch sloeg hij in één zin eigenlijk de spijker op zijn kop: “Ik geloof dat AZ liever wilde winnen dan wij.”

En zo was het. AZ vocht voor elke vierkante meter in de Johan Cruijff Arena en Ajax weigerde mee te gaan in die strijd. Het vertrouwde onterecht op het surplus aan kwaliteit. De Alkmaarders klimmen langzaam uit het sportieve dal. In de zomer vertrok het halve basiselftal – en niet de minste helft – naar buitenlandse clubs. Van de eerste vijf competitiewedstrijden gingen er vier verloren, maar de laatste weken zit een stijgende lijn in het spel en de prestaties.

Ajax werd afgebluft en afgetroefd in eigen stadion. De veelgeprezen aanvalsmachine produceerde pas in de tweede helft een schot op het Alkmaarse doel, een niet zo’n heel geslaagde poging van Steven Berghuis, die een van zijn zwakste wedstrijden voor Ajax speelde. Vijf minuten later sloeg AZ toe via Yukinari Sugawara, die op de rand van buitenspel doorbrak. Zijn voorzet belandde met geluk via de rug van Fredrik Midtsjø voor de voeten van Vangelis Pavlidis. De Griek joeg de bal in het dak van het doel.

Touwtjes in handen

Ten Hag zag het spel van zijn team met afgrijzen aan. Hij haalde Devyne Rensch, de vervanger van de geblesseerde Noussair Mazraoui, en Edson Álvarez naar de kant. Perr Schuurs en Davy Klaassen kwamen in de ploeg. Na de gelijkmaker van Sébastien Haller, op aangeven van Dusan Tadic, nam Ajax in de slotfase de touwtjes alsnog in handen, maar de ploeg trapte wéér in dezelfde val: die van de hoogmoed. Antony en Berghuis lieten Owen Wijndal lopen en de linksback van AZ vond invaller Zakaria Aboukhlal: 1-2.

Ajax verloor al drie keer punten in de eredivisie na een zege in de Champions League. Spelers lijken zich mentaal niet te kunnen wapenen tegen de overgang van het hoogste internationale podium naar een nationaal onderonsje in een leeg stadion. Een pijnlijke conclusie, beaamde Ten Hag. Hij dacht dat Ajax zijn lesje wel had geleerd, lesjes zelfs, nadat zijn team een paar keer pijnlijk het hoofd had gestoten. De discipline, de overgave – de trainer had het in een aantal recente wedstrijden teruggezien. “Ik dacht dat ze nu wel wisten waar het om ging, de laatste wedstrijden van dit kalenderjaar, maar ik heb het vandaag niet kunnen ontdekken.”

Overgave ingebakken

De tijd van waarschuwen en hopen dat het beter gaat, is voorbij. Ten Hag heeft andere middelen waarnaar hij kan grijpen om zijn doel te bereiken. Nicolás Tagliafico en Davy Klaassen zitten zich te verbijten op de reservebank, twee spelers bij wie discipline en overgave zit ingebakken. Ajax heeft hun verbeten en soms ronduit grimmige impulsen in wedstrijden die kennelijk weinig tot de verbeelding spreken, hard nodig.

Luister onze Ajaxpodcast Branie:

Meer over