PlusAchtergrond

Teleurstelling maakt snel plaats voor trots bij Jutta Leerdam: ‘Dat goud komt er wel hoor’

Na een grote misser in de bocht schaatste Jutta Leerdam naar het zilver op de 1000 meter. “Ik had iets van: je gaat niet vallen nu.”

Lisette van der Geest
Jutta Leerdam geeft een kushandje donderdag tijdens de ceremonie na de 1000 meter vrouwen op de Olympische Winterspelen in Peking. Beeld ANP
Jutta Leerdam geeft een kushandje donderdag tijdens de ceremonie na de 1000 meter vrouwen op de Olympische Winterspelen in Peking.Beeld ANP

Jutta Leerdam (23) heeft dan wel nooit geshorttrackt, maar misschien inspireerde het wel dat ze een dag voor haar 1000 meter naar shorttrackster Suzanne Schulting keek. “Het heeft me wel gered,” zegt de winnares van olympisch zilver.

Halverwege haar rit wankelde ze in de bocht en legde haar hand op het ijs. “Ik had iets van: je gaat niet vallen nu.”

Het lukte. Ze bleef staan, ternauwernood.

Hartgrondige vloek

Een uur na haar race, staat ze onder de ijsbaan, en doet ze voor de zoveelste keer haar verhaal. Ze baalde, ze is trots, ze was van alles tegelijk en is vooral winnares van olympisch zilver op de 1000 meter. En dan, middenin haar verhandeling over wat ze dacht terwijl ze op het podium stond, ziet ze toevallig haar finish van even daarvoor op een televisiescherm aan de muur.

Ze onderbreekt zichzelf geschrokken. “Ik zie mijn hoofd. O, wat erg. Ik weet niet wat ik hier zei, maar het ziet er niet zo lekker uit.”

En ze begint te lachen. Het was moeilijk haar vloek te missen, die direct na haar finish hartgrondig over haar lippen kwam.

Natuurlijk baalt ze, zegt ze. “Omdat je denkt dat er meer in had gezeten. Maar Miho rijdt ook gewoon echt een meganiveau, ja, een waardige tegenstander.”

Ze doelt op Takagi, de Japanse winnares van de 1000 meter, de vrouw die na Leerdam in actie kwam en ruim zes tienden van een seconde sneller reed.

Onverwachte wissel

Leerdams misser kwam in haar derde bocht. Ze was even afgeleid, denkt ze nu, doordat ze er niet op rekende dat haar directe tegenstandster meteen zou wisselen op de kruising, in plaats van te wachten om uiteindelijk achterlangs te gaan bij Leerdam. “Ik schrok, hield heel eventjes in en toen dacht ik bij het aansnijden van de bocht niet genoeg na, was ik iets uit mijn focus.”

Het gevolg: ze ging ‘te krap’ de bocht in; te dicht langs de blokken en raakte uit balans in het midden van de bocht, waar de druk het hoogst is.

Daar speelde ook nog eens mee dat ze daar een snelheid haalde die haar onbekend was. “Ik zou zonder misser waarschijnlijk mijn snelste rondje ooit op een laaglandbaan gereden hebben. Ik reed bij mijn baanrecord in Thialf namelijk een rondje 26,6 en nu met misser nog 26,7.”

Melkzuur in de benen

Even dacht ze onderuit te gaan, toen ze uit balans raakte. Maar ze herpakte zichzelf direct. “Ik dacht: je gaat niet vallen, je gaat niet vallen. Dan scheelt het je maar tijd doordat je een handje aan het ijs doet, maar je gaat niet vallen.”

En vervolgens liepen haar benen vol met melkzuur. “Je hele benen blaas je gewoon op, omdat je zo’n snelheid hebt en die druk op je benen voelt. Maar ik dacht daarna: oké, ik moet alles eruit halen. Als het door deze misser geen goud zal zijn, dan maar gewoon zilver. Alles eruit persen, niet aan het resultaat denken, maar gewoon doorgaan.”

De vloek na afloop kwam uit frustratie, omdat ze wist dat ze nog veel beter had gekund. Dat ze een tijd rond 1.13,1 had kunnen rijden, denkt ze; ook de winnende tijd van de dag. En ze besefte: dit is een tijd waar anderen aan kunnen komen, waar ze niet zomaar van schrikken. Zonder misser had dat anders kunnen gaan.

Wat het daadwerkelijk scheelt in tijd? Ze weet het niet exact. “Ik had natuurlijk gelijk contact met Kosta en thuis,” zegt ze. Kosta is Kosta Poltavets, haar trainer bij Worldstream-Corendon die van afstand toekeek en met thuis bedoelt ze haar partner Koen Verweij. “Zij zeiden dat het minimaal een halve seconde zou hebben gescheeld. Het was spannend geworden als ik gewoon een goede rit had gereden.”

Beter gevoel

Uiteindelijk overheerst de trots, stelt ze. “En ik hou mezelf gewoon voor dat het uiteindelijk ook zilver zou zijn geweest als ik wél alles eruit had gehaald op dit moment. Dat geeft mij een beter gevoel dan dat ik denk: wat als? Want het is nu zo.”

En het belangrijkste dat ze meeneemt, is deze wetenschap: “Dat je ondanks een grote fout alsnog hard kunt rijden. Je kunt denken: nu is het klaar, maar je kunt het ook omdraaien. Zo zie ik het wel.”

Verweij won ooit ook olympisch zilver, wat dat betreft evenaart Leerdam haar partner, maar ze heeft als afsluiter wel een belofte voor over vier jaar. “Dat goud komt er wel hoor. Tuurlijk.”

Jutta Leerdam van TeamNL tijdens har rit op de 1000 meter vrouwen. Beeld ANP
Jutta Leerdam van TeamNL tijdens har rit op de 1000 meter vrouwen.Beeld ANP
Meer over