Plus

Shelly-Ann Fraser-Pryce: al 35 jaar, en vijf wereldtitels op de 100 meter

De Jamaicaanse sprintlegendes Shelly-Ann Fraser-Pryce en Usain Bolt zijn beiden 35 jaar oud. Maar waar Bolt al in 2017 stopte, sprintte zijn landgenote naar alweer haar vijfde wereldtitel op de 100 meter. ‘Elke keer als ik de baan opstap, voel ik mij bevoorrecht dat ik dit nog kan doen.’

Pim Bijl
Shelly-Ann Fraser-Pryce viert haar winst op de 100 meter in Eugene, Oregon.  Beeld Hannah Peters/Getty Images
Shelly-Ann Fraser-Pryce viert haar winst op de 100 meter in Eugene, Oregon.Beeld Hannah Peters/Getty Images

Dertien jaar geleden, op de WK in Berlijn, droeg ze nog een beugel. Ook had ze nog haar natuurlijke zwarte haren en was de naam van haar man nog niet aan haar achternaam toegevoegd. Verder een inmiddels bekend beeld: sprintend naar de wereldtitel op het koningsnummer. Haar eerste. Een prestatie die echter werd overschaduwd door Usain Bolt. Niet voor het eerst en zeker niet voor het laatst.

Bolt sprintte in die zomer van 2009 naar zijn historische tijd van 9,58 seconden. Het is nog altijd het wereldrecord op de 100 meter. In de jaren die volgden domineerde Jamaica de sprints. Bolt was de wereldster. Fraser-Pryce, toch min of meer zijn vrouwelijke evenknie qua erelijst, moest het met minder grootse belangstelling doen.

Explosie van 11 seconden

Maar waar Bolt in 2017 al afscheid nam, ging Fraser-Pryce vrolijk door. Ze was er alleen tussenuit geweest om moeder te worden van zoon Zyon, om daarna succesvol terug te keren in de topsport.

En zie haar nu, hier in Eugene. Alsof er geen sleet op zit. Vorig jaar bij de Spelen kon ze niet tippen aan de snelheid van Elaine Thompson-Herah, de vijfvoudig olympisch kampioen met wie ze zo vaak spannende duels uitvecht, maar dit seizoen is het elke race raak. Beter en sneller dan ooit is ze. Vlak voor de start van de nog geen elf seconden durende explosie is er zoals altijd die ontspannen en brede lach bij de voorstelronde. En dan de machtige passen op weg naar de zege en de dansende extensions in de kleuren van haar land.

Veertien jaar na haar eerste olympische titel en dertien jaar na haar eerste wereldtitel in Berlijn verslaat ze Shericka Jackson en Thompson-Herah in 10,67 seconden – nooit eerder werd er zo hard gelopen op een WK. Het is na 2009, 2013, 2015 en 2017 haar vijfde wereldtitel op de 100 meter, en met de 200 en de 4x100 meter komt haar totaal op elf titels.

Jamaicaans podium

Op de Olympische Spelen was ze ook altijd goed: vier keer goud (twee op de 100 meter), drie zilver en één brons.
Eigenlijk zou dit het jaar van haar afscheid zijn, maar daar kwam ze vorig jaar al op terug, toen ze steeds dichter bij het altijd ongenaakbaar geachte wereldrecord van Florence Griffith-Joyner (10,49) kroop. “Ik ben benieuwd waar het gaat eindigen. De reis gaat verder.”

Uit haar mond geen cliché dat leeftijd slechts een getal is. “Nee, dat ik dit op mijn 35ste nog kan presteren, is heel speciaal. Elke keer als ik de baan opstap, voel ik mij bevoorrecht dat ik dit nog kan doen. Omdat ik weet hoeveel tegenstanders van mij inmiddels met pensioen zijn, of geblesseerd langs de kant staan. Ik ben blij dat ik nog door kan.”

Terwijl Fraser-Pryce na haar finale alle tijd nam voor selfies met de Jamaicaanse fans in het publiek, die compleet buiten zinnen waren na het volledige Jamaicaanse podium, vierde Bolt het feest mee op Twitter. Het is ook op dat medium dat de twee regelmatig reageren op elkaar. Of plaagstootjes aan elkaar uitdelen, zij als fanatieke Arsenalsupporter en hij als Manchester Unitedaanhanger. Ze trainden niet samen – hij werd getraind door Glen Mills, zij jarenlang door Stephen Francis – maar het onderlinge respect is groot.

Gewelddadige achterbuurt

De weg die Fraser-Pryce heeft afgelegd, is dan ook bijzonder. Ze groeide op in Waterhouse, een achterbuurt in Kingston, waar bendes de dienst uitmaakten en haar neefje om de hoek van het huis werd doodgeschoten.
“Waterhouse was een van de armste buurten van Jamaica,” vertelde ze in een interview aan The Telegraph. “Een gewelddadige plek, overbevolkt, met kinderen die kinderen kregen en heel veel criminaliteit. Mijn moeder liet me het liefste niet naar buiten gaan.”

Zolang als ze het zich kan herinneren, rende ze. In haar in 2020 uitgegeven autobiografische kinderboek staat de passage: “Ik rende naar school, ik rende naar de winkel, ik rende als een raket, ik rende om vrij te zijn, ik rende overal naartoe, omdat dat was wie ik was.”

De slechts 1,52 meter lange Fraser-Pryce kreeg de bijnaam Pocket Rocket, al wordt ze sinds haar terugkeer ook Mommy Rocket genoemd. Ze komt dit toernooi nog uit op de 200 en de 4x100 meter, verder bouwend aan haar erelijst. Vermoedelijk gaat ze door, maar wat ze wil achterlaten heeft ze nu al duidelijk voor ogen. “Als ik mijn spikes opberg, wil ik weten dat ik andere vrouwen en meisjes heb geïnspireerd hun dromen na te jagen.”

Meer over