Nieuws

Rel rond Valieva leidt tot ‘historisch besluit’ over verhogen minimumleeftijd kunstrijden

Een ‘historisch besluit’, zo noemt de internationale schaatsfederatie ISU het verhogen van de minimumleeftijd in de seniorencompetities bij het kunstrijden van 15 naar 17 jaar. De pijnlijke dopingrel rond het 15-jarige talent Kamila Valieva tijdens de Winterspelen van Peking was de bekende druppel.

Jeffrey van der Maten
Kamila Valieva gaat onderuit tijdens de Spelen van Peking. Beeld AP
Kamila Valieva gaat onderuit tijdens de Spelen van Peking.Beeld AP

“Ik zou het idioot vinden als je talenten stopt in hun groei. Je moet nu eenmaal vroeg beginnen met kunstrijden.” Nee, Joan Haanappel wond er eerder dit jaar geen doekjes om. De voormalige kunstrijdster begreep niets van de discussie die losbarstte, nadat de 15-jarige Kamila Valieva, die eind 2021 positief had getest op doping, was bezweken onder de druk op de Winterspelen.

Sporttribunaal CAS gaf op het laatste moment groen licht voor deelname van Valieva aan de Spelen, vanwege haar leeftijd (onder 16 jaar) genoot ze in dit opzicht een beschermde status. Maar de topfavoriete voor goud was mentaal al gebroken. In de individuele kür eindigde ze slechts als vierde, waardoor de tranen na afloop de overhand namen. Vooral de kille reactie van haar coaches leidden mondiaal tot ophef: de Russin kreeg geen arm om de schouder, maar werd overmand door emoties aan haar lot overgelaten.

Kindermishandeling

Onmenselijk en kindermishandeling, zo luidde de conclusie van critici. Een storm aan kritiek bewoog de ISU om de minimumleeftijd voor wedstrijden te verhogen naar 17 jaar. De schaatsfederatie wil zodoende de ‘fysieke en mentale gezondheid van de schaatsers beschermen’. Tijdens een ISU-congres in het Thaise Puket werd het voorstel met 100 stemmen voor en 16 tegen aangenomen. De nieuwe leeftijdgrens gaat in bij het seizoen 2024-2025.

“Dit is een heel belangrijke beslissing, een historische beslissing zelfs,” zegt Jan Dijkema, de vertrekkend voorzitter van de ISU.

Het wakkert de discussie ook in andere sporten opnieuw aan. NOCNSF pleit voor een minimumleeftijd van zeventien jaar in het turnen en schaatsen. Gymnastiekbond KNGU hoopt al langer een leeftijdsverhoging te forceren, maar stuit internationaal op weerstand. Diverse bonden houden een nieuwe minimumgrens tegen. Jeroen van Leeuwen, technisch directeur van de KNGU: “Dit zorgt er in ieder geval voor dat er weer over gediscussieerd wordt. Turnen vraagt fysiek gewoon veel van jonge meiden, het heeft veel invloed op het lichaam. Juist voor de algehele fysieke en mentale ontwikkeling is het een goede zaak om een nieuwe minimumleeftijd te hanteren. Daarom ben ik blij met het besluit van de ISU.”

Kortzichtig

Een besluit dat ten koste gaat van het kunstrijden, vreest Haanappel. De inmiddels 81-jarige oud-kunstrijdster was 15 jaar toen ze in 1956 haar opwachting maakte tijdens de Spelen in Italië. “Dit is een kortzichtig besluit. Zo’n geval als bij Valieva komt echt niet iedere dag voor. Om daar nu alle regels voor aan te passen... Het is juist enorm belangrijk om al op jonge leeftijd te beginnen met kunstrijden. Deze sport kun je niet leren op oudere leeftijd, dan durft niemand meer zulke sprongen te maken.”

Haanappel stelt dat de gevolgen van kunstrijden voor jongeren nihil zijn. “Dat valt in de meeste gevallen wel mee. Ik vrees dat het nu één grote puinbak wordt. En ja, dat is jammer. In Rusland wordt nu eenmaal heel anders gewerkt dan in Europa of de Verenigde Staten.”

De ISU verbiedt kinderen niet om met kunstrijden te beginnen, maar het besluit heeft volgens Haanappel ontegenzeggelijk een negatieve invloed op de sport. “Sommigen zijn er op een bepaald moment klaar voor om mee te doen aan grote wedstrijden, maar moeten hun seniorendebuut uitstellen. Dat neemt de lust weg.”

Een groot deel van de atletencommissie van de ISU is het duidelijk niet met Haanappel eens en is voor de verhoging van de minimumleeftijd, zo bleek uit een onderzoek. En dus staan er in 2026 tijdens de Winterspelen van Milaan en Cortina d‘Ampezzo geen kinderen van 15 jaar meer op het ijs.

Meer over