PlusDa's Logisch

Onder Schreuder zal de spelopbouw van Ajax nog moeilijker onder druk te zetten zijn

In de rubriek Da’s Logisch analyseert Het Parool elke week ‘het spel achter het spel’. Met deze keer aandacht voor wat er wél goed was in de verloren strijd om de Johan Cruijff Schaal: de bijzonder gevarieerde spelopbouw.

Sam Planting
Alfred Schreuder geeft debutant Calvin Bassey een bemoedigende schouderklop na zijn bijzonder snelle rode kaart. Beeld ANP
Alfred Schreuder geeft debutant Calvin Bassey een bemoedigende schouderklop na zijn bijzonder snelle rode kaart.Beeld ANP

Deze week zal er bij Ajax flink geanalyseerd worden hoe de ploeg vijf goals van PSV om de oren kreeg, in een duel dat het in het eerste halfuur volledig onder controle had. Vooral de defensieve wisselwerking op de rechterflank zal zorgen baren, evenals het gebrek aan kopkracht in het centrum.

Maar de seizoensopener tegen PSV was niet alleen kommer en kwel. In balbezit oogde het spel van Ajax bijzonder soepel. Dit was vooral te danken aan de zeer gevarieerde spelopbouw, die onder trainer Alfred Schreuder lijkt uitgebreid ten opzichte van zijn voorganger (annex collega) Erik ten Hag.

In het vroegste stadium van het Amsterdamse balbezit zien we een bekend patroon. Wanneer de keeper de bal krijgt aangespeeld, nemen beide centrumverdedigers een wijde positie in. Edson Álvarez laat zich vanuit het middenveld uitzakken in de opengevallen plek in het centrum.

null Beeld Screenshot ESPN
Beeld Screenshot ESPN

Ook onder Schreuder bouwt de ploeg vervolgens op vanuit een ‘3+1'-structuur. Dit betekent: Ajax speelt met drie mensen in de laatste lijn in balbezit, met één centrale aanspeeloptie ervoor. De meest voorkomende combinatie is Álvarez tussen zijn beide centrumverdedigers, en Kenneth Taylor die zich in de zone voor dit trio als eerste aanspeeloptie aanbiedt in het midden van het veld.

null Beeld Screenshot ESPN
Beeld Screenshot ESPN

Maar tegen PSV valt steeds op hoe vloeiend de onderlinge afspraken en rolverdeling zijn. Zo kan ook Steven Berghuis – op papier de meest vooruitgeschoven middenvelder, als ‘10’ – degene zijn die als eerste aanspeeloptie fungeert. In die gevallen schuift Taylor door naar een aanvallende positie op het middenveld.

null Beeld Screenshot ESPN
Beeld Screenshot ESPN

En een paar keer tegen PSV is het zelfs linksback Owen Wijndal die deze centrale opbouwrol tijdelijk op zich neemt.

null Beeld Screenshot ESPN
Beeld Screenshot ESPN

Maar het effectiefste opbouwpatroon tegen PSV is het onderstaande, waarbij het niet Álvarez is, maar Taylor die zich laat uitzakken. Op deze plek naast zijn twee centrumverdedigers weet de tweebenige midmid telkens weer de voorwaartse pass te vinden voorbij de Eindhovense middenlinie. PSV heeft moeite met het uitzakken van Taylor. Want wie vangt hem op? Als rechtsbuiten Johan Bakayoko op hem moet uitstappen, hebben Wijndal en Steven Bergwijn een overtal op links uit te spelen. Maar bij het uitstappen van Luuk de Jong komt de centrale zone vrij, waarin Álvarez of Berghuis zich gemakkelijk kunnen vrijlopen.

null Beeld Screenshot ESPN
Beeld Screenshot ESPN

Ook Berghuis laat zich een paar keer naast zijn centrumverdedigers uitzakken, als derde man in de laatste lijn. Het uitzakken van Berghuis levert ruimte op in de ruggen van PSV-controleurs Ibrahim Sangaré en Joey Veerman, waar Taylor, een uitzakkende Dusan Tadic of een naar binnen toe snijdende Steven Bergwijn gebruik van kan maken.

. Beeld Screenshot ESPN
.Beeld Screenshot ESPN

Op de spaarzame momenten dat Wijndal zich tijdelijk schaart naast zijn centrale verdedigers, heeft Ajax weer een extra mannetje over om op het middenveld een overtal te maken.

null Beeld Screenshot ESPN
Beeld Screenshot ESPN

Doordat Ajax met twee nieuwelingen (Wijndal en Bergwijn) speelt die gewend zijn aan verfijnd positiespel, kan de ploeg van Schreuder al vroeg in het seizoen experimenteren met vele opbouwpatronen en positiewisselingen. In het duel met PSV is te zien dat zelfs een nagenoeg even sterke tegenstander daardoor erg moeilijk grip krijgt op het Amsterdamse balbezit. Vanaf de eerste officiële wedstrijd onder Schreuder blijft het positiespel van Ajax lastig in bedwang te houden.

Luister onze Ajaxpodcast Branie: