PlusInterview

Matthijs de Ligt weet: ‘Als meneer Van Basten kritiek levert, dan luister je’

De groepswinst is bescheiden gevierd in Zeist. Dat er ook kritiek is op Oranje en zijn eigen spel begrijpt Matthijs de Ligt. ‘Alleen hosanna is ook niet goed.’

Mikos Gouka
Matthijs de Ligt (midden) in een confrontatie met Michael Gregoritsch van Oostenrijk, onder de ogen van Daley Blind. Beeld Maurice van der Steen/ANP
Matthijs de Ligt (midden) in een confrontatie met Michael Gregoritsch van Oostenrijk, onder de ogen van Daley Blind.Beeld Maurice van der Steen/ANP

Matthijs de Ligt schuift in Zeist naar het puntje van zijn stoel. Heeft de centrale verdediger van Oranje na de zege tegen Oostenrijk de kritiek meegekregen van Marco van Basten? De 56-jarige voormalig spits die Oranje in 1988 aan de eerste en enige internationale prijs hielp, zette niet de polonaise in bij de NOS toen de prestaties van De Ligt tegen Oostenrijk ter sprake kwamen. Kort samengevat: De Ligt moet veel meer leiding gaan geven, moet zich ook meer laten gelden, gaat nog te vaak met zijn man mee en laat dan een gapend gat achter én hij heeft in Italië nog weinig van verdedigen opgestoken.

De Ligt werd vier jaar nadat Van Basten in 1995 zijn schoenen aan de wilgen hing geboren. De verdediger van nu had kunnen zeggen: het zal allemaal wel, de tijden zijn veranderd, een stevige mening scoort nu eenmaal, of: iedereen mag z’n oordeel geven.

Van Hanegem

Maar de 21-jarige stelde zich bijzonder leergierig en aanstekelijk bescheiden op. Een beetje zoals Georginio Wijnaldum toen Willem van Hanegem hem ooit in een column de maat nam. Wijnaldum belde op en vroeg Van Hanegem hoe hij in zijn ogen kon verbeteren. Wijnaldum vertelt nog met regelmaat dat hij veel waarde hecht aan de mening van de oud-topvoetballer.

De Ligt zei over de kritiek in Zeist: “Als iemand als meneer Van Basten kritiek levert, dan luister je daar naar. Als iemand van zijn statuur iets zegt, dan ga je daar toch naar kijken. Hij heeft ook nog eens in Italië gespeeld. Ik ben blij met zijn kritiek, het hoeft niet altijd hosanna te zijn.”

Die woorden zou een cynicus nog kunnen uitleggen als een poging om het onderwerp pijlsnel van tafel te krijgen. Kritiek, je even nederig opstellen en voor je het weet gaat het alweer ergens anders over, dat werk. Maar de mensen die De Ligt goed kennen, weten wel beter. Deze maand verscheen het boek Oranjekoorts, 60 jaar EK. Daar staat onder meer een dubbelinterview in met De Ligt en zijn voormalige leermeester Barry Hulshoff. Journalist Mark van den Heuvel bleek de laatste te zijn die Hulshof zou interviewen, want de voormalig Ajacied overleed in februari 2020.

Zo ver mogelijk

De Ligt vertelt in het boek over de ontmoetingen met Hulshoff en het feit dat hij de kritische benadering van de voormalig topspeler zo kon waarderen. “Barry is niet snel tevreden en dat vind ik alleen maar goed. Er is altijd wel iets te verbeteren wanneer je, zoals ik, zo ver mogelijk wil komen,” zegt De Ligt. “Niemand is perfect, dus je mag nooit tevreden zijn. De perfecte voetballer bestaat niet. Zelfs Messi heeft weleens een minder seizoen. Zelfs voor de beste speler ter wereld zijn er verbeterpunten.’’

Bovendien blijkt uit het boek dat De Ligt bepaald niet zijn schouders ophaalt als het over spelers uit een, vooral voor hem, heel ver verleden gaat. Hulshoff vertelde hem over Ruud Krol, Wim Suurbier, Johan Cruijff en Johan Neeskens en De Ligt rende bijkans naar zijn laptop om beelden van die spelers op te zoeken. Er is een goede kans dat De Ligt op die manier ook Van Basten als speler heeft leren kennen. “Of ik zelfs trots ben op zijn kritiek? Bijna,” zei De Ligt. “Kritiek maakt ons scherper.”

Dat neemt allemaal niet weg dat Oranje donderdagavond na terugkeer vanuit de Johan Cruijff Arena in het basiskamp in Zeist een heel klein feestje heeft gevierd. Er werd, zo vertelde De Ligt, gepokerd en er was muziek. “Het vertrouwen in het systeem groeit, als je ons vergelijkt met het Oranje van Schotland uit twee weken geleden, dan gaan we de goede kant op.”

De Ligt was verrassend als centrale pion in de sterke defensie en Stefan de Vrij, de meester van het 5-3-2-systeem speelde opeens aan de rechterkant. “Dat beslist de bondscoach. Bij Juve speel ik ook een beetje zo, maar dan wel in een defensie met vier verdedigers,: zegt De Ligt. De verdediger kijkt deze weken volop naar de andere landen. Hij is vooral onder de indruk van Italië. “Ik ken de spelers natuurlijk goed uit de Serie A,” zegt hij. “Italië heeft echt een sterk elftal. Maar we speelden eind vorig jaar ook tegen elkaar in Italië en toen ging het goed. Alle landen hebben sterktes en zwaktes. Ook Italië.”

Lange bal

Net als De Ligt, wie Van Basten moet geloven. Op tactisch vlak, maar ook fysiek kan hij nog verbeteren. “Ik kreeg kramp,” knikt De Ligt. “Als je het zegt dan schaam je je er een beetje voor. Ik heb vier dagen wat kunnen trainen, maar dat doe je niet te hard omdat de jongens vooral moeten rusten na de vorige wedstrijd. Tegenstanders hebben toch moeite om tegen ons te spelen. Tegen Oostenrijk hebben we best vaak de lange bal moeten hanteren. Als Ajax-speler voelt dat soms raar.”

Maar juist De Ligt zal de weg naar de beelden kunnen vinden waarbij Krol, Suurbier en Hulshoff ongetwijfeld dezelfde strategie toepasten. En dat zelf de vaak sublieme Van Basten met regelmaat vanuit de achterste linie werd weggestuurd.

Team De Boer wil maandag voluit spelen tegen Noord-Macedonië

Matthijs de Ligt wil maandag graag spelen tegen Noord-Macedonië, hoewel de wedstrijd er niet meer toe doet voor de groepsuitslag. “Maar ik word scherper van het spelen van veel wedstrijden,” zegt De Ligt.

Ajacied Daley Blind denkt er net zo over, evenals ploeggenoot Marten de Roon.

De Roon accepteert het risico op een schorsing voor de achtste finale wanneer hij een gele kaart zou krijgen tegen Noord-Macedonië. “Ruud van Nistelrooij vertelde ons over 2006 en 2008,” zegt De Roon. “Dat Oranje makkelijk door de groep heen was gekomen en dat er in de laatste wedstrijd toen veel werd gewisseld. De volgende ronde lagen ze er vervolgens tweemaal uit. Maar de bondscoach kan best wisselen, hoor. Het belangrijkste is dat de instelling wel hetzelfde blijft. Dat hoeft niet met dezelfde spelers te zijn. Met dezelfde spelers kun je er wel voor proberen te zorgen dat het systeem nog beter wordt uitgevoerd. Bij nieuwe gezichten kun je ervoor kiezen dat die spelers het systeem ook onder controle krijgen.”

Bondscoach Frank de Boer houdt alle opties open voor Noord-Macedonië. Hij sluit zelfs niet uit dat Oranje met drie aanvallers start, mogelijk goed nieuws voor Berghuis. De bondscoach wil advies van de medische staf over rust. “Want het toernooi duurt hopelijk nog lang voor ons.”

Meer over