PlusAchtergrond

Jonge voetballers vliegen steeds vroeger uit naar het buitenland: ‘De rode loper werd uitgerold’

Voetbaltalenten kiezen er steeds vaker en al op jonge leeftijd voor om bij een buitenlandse club te gaan spelen. Julian Rijkhoff (16) verruilde Ajax voor Borussia Dortmund. De Duitse club geeft ruim baan aan de jeugd.

De 16-jarige Julian Rijkhoff besloot na een bezoek aan Borussia de overstap te maken. De financiële details van zijn contract zijn alleen met zijn ouders besproken. Beeld Imago Sportfotodienst
De 16-jarige Julian Rijkhoff besloot na een bezoek aan Borussia de overstap te maken. De financiële details van zijn contract zijn alleen met zijn ouders besproken.Beeld Imago Sportfotodienst

Het is een bonte verzameling waarmee Jong Oranje afgelopen week goede stappen heeft ­gezet op weg naar het EK. Veel spelers uit de ­selectie van bondscoach Erwin van de Looi verdienen hun brood buiten Nederland. Ze hebben ervaring in de Premier League, Bundesliga of ­Ligue 1, maar hebben nog nooit in de eredivisie gespeeld.

Neem Ian Maatsen. Hij verliet op zijn zestiende de jeugdopleiding van PSV en koos voor Chelsea. Of Mitchel Bakker. Hij speelde twee ­bekerpotjes in Ajax 1, maar de linksback vond dat hij van trainer Erik ten Hag te weinig kansen kreeg in de hoofdmacht. In de zomer van 2019, net 19 jaar, verkaste hij naar Paris Saint-­Germain. Ki-Jana Hoever keerde Ajax al op 16-jarige leeftijd de rug toe. Hij voelde niet de waardering van de Amsterdamse club, die hem wel een contractaanbieding deed, maar hem niet vervroegd in een hoger elftal wilde laten spelen. Hoever: “Het ging me allemaal te langzaam.” Bij Liverpool, vermoedde hij, zou hij zich sneller kunnen ontwikkelen.

Hoe het Maatsen, Bakker en Hoever sindsdien is vergaan? De eerste voetbalt nu voor Coventry City, Bakker voor het Duitse Bayer Leverkusen en Hoever is door Liverpool verkocht aan Wolverhampton Wanderers.

Waarmee niet is gezegd dat de carrières van de drie in het slop zijn geraakt. Talenten doen soms een stapje terug om er later wellicht weer twee vooruit te kunnen maken. Maatsen, Bakker en Hoever worden in hun leeftijdscategorie nog altijd tot de betere spelers gerekend, want ze maken deel uit van de selectie van Jong Oranje.

Die groep bestaat meer dan ooit uit jonge voetballers (onder 23 jaar) die de Nederlandse op­leiding hebben verruild voor een opleiding in het buitenland, of die op heel jonge leeftijd een transfer maakten binnen Europa. Zoals Joshua Zirkzee (van Feyenoord naar Bayern München, nu Anderlecht), Daishawn Redan (van Ajax naar Chelsea, nu PEC Zwolle), Melayro Bogarde (van Feyenoord naar Hoffenheim) en Sepp van den Berg (van PEC Zwolle naar Liverpool, nu Preston North End).

Ook Brian Brobbey (19) behoort tot die kern van Jong Oranje. Marc Overmars, technisch ­directeur van Ajax, zag de spits tot zijn afgrijzen deze zomer gratis de overstap maken naar RB Leipzig. Hij had er veel voor over om Brobbey langer aan Ajax te binden, vloog nog naar ­Mo­naco in een ultieme poging om met zaakwaarnemer Mino Raiola tot overeenstemming te ­komen, maar toen was de deal met Leipzig ­eigenlijk al in kannen en kruiken.

Concurrentie

Brobbey had nog geen stap in Duitsland gezet of trainer Julian Nagelsmann en technisch ­directeur Markus Krösche waren vertrokken bij Leipzig. De club haalde prompt voor 23 miljoen euro topscorer André Silva van Eintracht Frankfurt. En de concurrentie voor Brobbey was al ­hevig met de aanwezigheid van Yussuf Poulsen, basisspeler van de ploeg die vorig seizoen naar de Duitse top klom.

“Soms denk ik: misschien moet ik deze ervaring gewoon ondergaan,” zei Brobbey onlangs in de Telegraaf over zijn strijd om speeltijd. “Eigenlijk wil ik het niet, maar als het zo moet gaan dan moet het zo gaan.” Aan zelfvertrouwen ­ontbreekt het de Amsterdammer met Ghanese roots niet. “Ik wil hier veel spelen, belangrijk zijn en met goals hopelijk mijn steentje bijdragen aan een prijs. Ik heb ­mijzelf ten doel gesteld minimaal 12 tot 15 goals te maken. Ik ken mijn kwaliteiten. Als de kans komt, ga ik er staan.”

Die kans kwam er nog nauwelijks. Hij moest eerst negen weken herstellen van een blessure. Daarna kreeg hij sporadisch een invalbeurtje. Hij speelde totaal 88 minuten, gescoord heeft hij nog niet. Tot overmaat van ramp liep de spits vorige week bij Jong Oranje – tegen Zwitserland ­– opnieuw een spierblessure op.

Is het in Nederland al niet eenvoudig voor een talent om het eerste elftal van Ajax, PSV of ­Feyenoord te halen, bij de topclubs van Europa is dat schier onmogelijk. Van alle clubs in de vijf sterkste voetballanden is Borussia Dortmund – dinsdag de tegenstander van Ajax – een van de uitzonderingen. Het Franse onderzoeksbureau CIES Football Observatory berekende dat Borussia vorig seizoen meer dan andere clubs gebruik maakte (bijna 30 procent van de speeltijd) van spelers jonger dan 21 jaar: Erling Haaland (20) Jadon Sancho (20, inmiddels Manchester United), Giovanni Reyna (18) en Jude Bellingham (17) waren de blikvangers.

De overgang van Brian Brobbey, hier rechts naast Sven Botman bij Jong Oranje, naar RB Leipzig verloopt lastiger dan hij had gedacht. Beeld Hollandse Hoogte/ANP
De overgang van Brian Brobbey, hier rechts naast Sven Botman bij Jong Oranje, naar RB Leipzig verloopt lastiger dan hij had gedacht.Beeld Hollandse Hoogte/ANP

Borussia Dortmund heeft een neusje voor het vinden van talent. De scouting stuitte ook op ­Julian Rijkhoff, spits uit de Ajaxjeugd. Maar er waren meer kapers op de kust. Twaalf clubs, ­allemaal uit het buitenland, wilden Rijkhoff op zijn zestiende – de leeftijd waarop talenten hun eerste contract mogen tekenen – in hun op­leiding opnemen. Voor Rijkhoff was het op dat moment nog een ver-van-zijn-bedshow. Hij wilde slagen bij Ajax. Het eerste elftal halen.

De ouders van het Ajaxtalent hadden een ­zaakwaarnemer in de arm genomen: Richard Stricker, zelf voormalig profvoetballer. “Er komt veel op ouders af. Zij moeten, in overleg met hun minderjarige kind, een beslissing nemen. Wat is het beste voor hem? Wat zijn de ­mogelijkheden en welke haken en ogen zitten aan welke keuze?”

Nieuwsgierig naar het verhaal van Borussia namen de ouders van Rijkhoff een kijkje in de keuken van Dortmund. Ze waren zeer onder de indruk. Stricker: “Daarna is Julian ook zelf gaan kijken en praten. De rode loper werd uitgerold. Dortmund is ervan overtuigd dat hij het eerste elftal kan halen – en er werd ook uitgelegd hoe ze dat plan willen laten slagen. Een paar weken later heeft Julian zelf de knoop doorgehakt. Hij zat bij mij aan tafel: ‘Ik wil naar Dortmund en morgen ga ik het mijn ouders vertellen.’ Van de financiële voorwaarden weet Julian niets af. Dat is alleen met zijn ouders besproken. Het contract is voor hem afgeschermd. Julian heeft zijn eigen keuze gemaakt op sportieve gronden.”

Draai gevonden

En nu voetbalt hij dus in het hoogste jeugdteam van Borussia Dortmund. In de Youth League neemt Rijkhoff het komende week op tegen zijn oude club. Stricker: “Julian heeft negen jaar in de opleiding gezeten bij Ajax. Hij heeft er een ­geweldige tijd gehad. Geen kwaad woord over de club. Hij heeft een keuze gemaakt vóór Dortmund, niet tégen Ajax.”

Door alle beperkende maatregelen vanwege corona was zijn eerste jaar in Dortmund zwaar, maar de jonge voetballer heeft zijn draai zowel binnen als buiten het veld gevonden. Stricker: “Hij zit intern, met andere jonge spelers uit ­verschillende landen. Julian heeft in het hotel een eigen kamer, er wordt elke dag voor hem ­gekookt. Hij is bezig met zijn laatste jaar havo.

Het examen zal hij in Nederland afleggen, maar hij krijgt les van Duitse docenten. En ook de ­trainers zitten hem achter zijn vodden: er wordt veel arbeid gevraagd. Het niveau ligt hoog.”

Garanties op het welslagen van zijn loopbaan in Dortmund krijgt hij niet. “Maar die krijg je bij Ajax ook niet,” zegt Stricker. “En deze geweldige ervaring neemt niemand hem meer af. De sfeer in de club is heel prettig. Het is toch leuk als Donyell Malen naar je toekomt en vraagt hoe het gaat, of je het naar je zin hebt?”

En mocht de stap naar het eerste elftal toch te groot blijken voor Rijkhoff, dan kan hij altijd aan Malen vragen hoe je met een tussenstap alsnog de top kunt bereiken. Ook Malen ging op zijn zestiende naar het buitenland, van Ajax naar Arsenal, maar in Londen slaagde hij niet. Bij (Jong) PSV groeide hij uit tot een volwaardige eredivisiespeler en uiteindelijk tot een Oranje-international voor wie Dortmund deze zomer bijna 30 miljoen euro neertelde.