PlusAnalyse

Hoe koel zijn de Nederlanders op de 10.000 meter na de verhitte schaatsrel?

De 10 kilometer van vrijdag heeft een extra lading gekregen door de uitlatingen van Nils van der Poel richting het Nederlandse kamp. Maar de kern van zijn kritiek wordt breder gesteund.

Rik Spekenbrink
De Zweed Nils van der Poel tijdens een training in Peking. Op de achtergrond de Nederlandse ploeg. Beeld ANP
De Zweed Nils van der Poel tijdens een training in Peking. Op de achtergrond de Nederlandse ploeg.Beeld ANP

Het leek een dag als alle andere, donderdag op de olympische ijsbaan in Peking. Schaatsers in treintjes, coaches met hun stopwatch, en ijsmeester Mark Messer met een bezem op het ijs om een doffe plek op te poetsen. Er werd gelachen, gegroet en getraind. En bewegingswetenschapper Sander van Ginkel mat ‘gewoon’ de temperatuur van het ijs, zoals hij dat elke dag doet.

Wie niet beter wist, vermoedde niet dat de schaatssport minder dan 24 uur geleden in brand was gezet. Nils van der Poel, sinds zondag olympisch kampioen op de 5 kilometer, beschuldigde de Nederlandse schaatsploeg van corruptie en sprak van het grootste schandaal in de sport. De reden: vanuit het Nederlandse kamp zouden pogingen worden ondernomen om de ijsmeester te beïnvloeden.

Stil op de schaatsbaan

In no time ontstond een rel. Vanuit de Nederlandse ploeg kwam de ene na de andere reactie. In de avond reageerde Messer, donderdagochtend de internationale schaatsfederatie. Maar op de schaatsbaan bleef het aanvankelijk stil. Er was een goed gesprek geweest met de Zweden, meldde NOCNSF, en niemand zou nog op de kwestie reageren. De focus moest weer naar de sport. Dat lukte niet echt.

De 10 kilometer van vrijdag heeft na de beschuldigingen van Van der Poel een extra dimensie gekregen. Dat de Zweed zijn woorden en boodschap bewust had gekozen, daar twijfelt niemand over. Hij had er ook geen spijt van, sijpelde door. Maar wilde hij onrust stoken bij de Nederlanders? Was hij misschien bang geworden voor Patrick Roest, die hij op de 5 kilometer maar nét achter zich hield? Of zit het hem oprecht diep, die Nederlandse dominantie, die in zijn ogen verder reikt dan hun prestaties?

“Als hij bang is, is dat alleen maar goed, natuurlijk,” zei Roest, die als enige Nederlander toch inging op de consternatie, nuchter en ontspannen. “Het is lastig in te schatten hoe hij dit bedoeld heeft. Hij is een bijzondere figuur. Niet onaardig, maar deze actie is wel apart.”

Zoals het ook merkwaardig was dat Van der Poel eerder deze winter bij een trainingswedstrijd in Inzell Roest kwam ‘aanmoedigen’ met een koebel en een speciaal gemaakt spandoek. Hij staat bekend als een kleurrijk figuur, maar ook wel als een vreemde vogel. Hij en Roest schaatsen al sinds de junioren tegen elkaar. De Zweed noemt hem een vriend, andersom valt dat woord de laatste jaren minder vaak. “En dit zijn serieuze aantijgingen,” zei Roest. “Je wint de 5 kilometer, je weet dat de 10 kilometer je beste afstand is, en dan kom je hiermee. Is dat nou nodig?”

Spijtbetuiging gemist

De Nederlandse equipe hoopte dat de rel snel gesust was, Maar dat viel tegen. Niet door de reactie van Roest. Maar de coach van Van der Poel, Johan Röjler, wist niets van het ‘goede gesprek’ dat er in de ochtend zou zijn geweest. Hij kwam met een verfrommeld papiertje de catacomben inlopen en wilde nog wel wat kwijt. Röjler zei zich in de kritiek op de Nederlandse werkwijze gesteund te voelen door andere landen. Hij had een spijtbetuiging vanuit Nederland gemist. En gaf aan dat hij wel degelijk eerst naar de KNSB was gestapt, voordat de Zweden de media hadden opgezocht. “Nu gaan we ons richten op de wedstrijden, maar ik ben benieuwd hoe dit verhaal na de Spelen verder gaat.” In de wandelgangen ging inderdaad rond dat ook de Chinezen en een enkele Noor de kern van de kritiek van Van der Poel steunden.

Bij de NOS bevestigde Beert Boomsma, jarenlang de ijsmeester van Thialf, even later dat er in het verleden ook gelobbyd is voor bepaalde ijscondities. “Ik weet uit vrij betrouwbare bron dat er vanuit de Nederlanders druk is uitgeoefend op Mark Messer om het ijs in Pyeongchang (2018) net zo hard te maken als in Thialf.”

Natuurlijk gaat het vrijdagochtend bij de 10 kilometer over schaatsen en medailles. Maakt Van der Poel zijn favorietenrol waar? Roest wekte niet de indruk dat hij in de war was geraakt door de soap. Hij had juist veel vertrouwen uit zijn 5 kilometer gehaald, vertelde hij. “Maar ik heb wel altijd ietsje minder zin in de 10 kilometer, omdat hij me net wat minder goed ligt.” Jorrit Bergsma, altijd een kanshebber op de langste afstand, is ook al zo stoïcijns. En wie weet heeft Van der Poel zelf ook onderschat wat het allemaal los zou maken.

De 10 kilometer staat in elk geval vol in de aandacht.

Meer over