PlusAchtergrond

Burgemeester roept KNVB op tot actie na aanhoudend geweld: ‘Waar was de radicale veroordeling?’

Weer ging het hopeloos mis in een stadion, afgelopen vrijdagavond. Wanneer is de maat vol in het voetbal? “Als je niet optreedt, infecteren de rotte appels de hele mand en wordt de hooligan de baas.”

Rik Spekenbrink
Rook stijgt op van de tribunes tijdens de eredivisiewedstrijd tussen Vitesse en Sparta in het Gelredome op vrijdag 4 maart 2022 in Arnhem. Beeld ANP
Rook stijgt op van de tribunes tijdens de eredivisiewedstrijd tussen Vitesse en Sparta in het Gelredome op vrijdag 4 maart 2022 in Arnhem.Beeld ANP

Vitesse ontvangt donderdag AS Roma in de Conference League. Eén van de mooiste affiches voor de club van deze eeuw, maar de voorpret wordt overschaduwd door aanhoudende problemen met de Vitesseaanhang. Ze houden in Arnhem hun hart vast, uit angst dat het weer misgaat in de Gelredome of in de binnenstad.

Het is geen specifiek Arnhems supportersprobleem. Duidelijke cijfers ontbreken, maar niemand twijfelt eraan dat het aantal incidenten in en om de Nederlandse voetbalstadions het afgelopen jaar sterk is toegenomen. Vuurwerk, spelers die worden bekogeld met glazen bier of andere voorwerpen, racistische spreekkoren, het komt wekelijks voor. Overigens lijkt ook in landen als Frankrijk en Engeland die trend zichtbaar.

“We dachten dat we ervan af waren, na de problemen in de stadions in de jaren zeventig en tachtig,” zegt Paul Depla, de ‘voetbalburgemeester’ van Nederland. “Maar het komt weer terug.”

Depla, burgemeester van Breda, vindt het de hoogste tijd voor actie. Bijna net zo kwalijk als de incidenten in Arnhem vrijdag vond hij de reactie van de KNVB. “Het ging alleen over de drie scenario’s voor de afhandeling van die wedstrijd. Waar was de radicale veroordeling van wat daar gebeurde? Als je als bond al niet voorop loopt in het uitspreken van je afschuw…”

Uit op onrust

Depla vreest voor de gevolgen van slap optreden van clubs en de KNVB. “Kijk eens naar de stadions. Die zijn de laatste tijd echt niet allemaal uitverkocht. Als dit zo doorgaat, zeggen steeds meer goedwillende supporters: bekijk het maar, ik neem wel een televisieabonnement. Zoals er ook stewards zijn die denken: wil ik dit nog wel doen? Sponsoren willen ook niet geassocieerd worden met dit soort problemen. Ik maak me echt grote zorgen, en dan ben ik nog een liefhebber. Het deel van de samenleving dat niets met voetbal heeft, krijgt helemaal de wind in de zeilen.”

Depla noemt een voorval met fans uit zijn eigen stad. Die waren vrijdagavond in het Limburgse Valkenburg, in de aanloop naar het duel tussen MVV en NAC, uit op onrust. Onder begeleiding van de Mobiele Eenheid werd de groep teruggebracht naar Breda. “Hoe lang denken mensen nog: tuurlijk, geen probleem, we hebben genoeg politiecapaciteit, voetbal is belangrijk genoeg?”

Los van de man die in Arnhem de confrontatie dacht te gaan zoeken met Spartakeeper Maduka Okoye, werd er vanaf de tribune ook met zwaar vuurwerk gegooid. Dat ontplofte naast een cameraman van ESPN. De zender wilde afgelopen weekeinde daarom niet alle camera’s in de stadions bemensen. “Het is tijd voor actie, dit kan zo niet langer,” zegt Gerard den Elt, secretaris van de Nederlandse Sport Pers, de organisatie voor sportjournalisten en -fotografen.

Den Elt zou eigenlijk vandaag om tafel zitten met de KNVB, maar die afspraak is uitgesteld. Het liefst trekt hij met de clubs, de bond en ESPN gezamenlijk op. “Ik ken meerdere fotografen die blijvende gehoorschade hebben opgelopen, eentje is zelfs uit het vak gestapt. Anderen hebben duizenden euro’s schade doordat bier hun laptop of lenzen heeft vernield. Collega’s gaan niet meer voor bepaalde vakken zitten, blijven weg bij bepaalde clubs. Het is niet meer werkbaar.”

Den Elt herkent het gebrek aan daadkracht. “Clubs zijn bang voor hun eigen achterban, stewards durven niet in te grijpen. Feyenoord weet voorafgaand aan elke thuiswedstrijd dat er een boete van tachtigduizend euro komt vanwege vuurwerk. Er is een cultuur ontstaan van alles door de vingers zien.”

Geen bier

Hij heeft een aantal maatregelen in gedachten. “De simpelste: even een paar maanden geen bier meer schenken, dan kan er ook niet mee worden gegooid. En als je constateert dat uit een bepaald vak vuurwerk wordt gegooid, moet dat vak drie wedstrijden dicht. Ik denk dat er dan sociale controle komt op zo’n tribune. Je wil toch niet weer drie weken thuis voor de buis zitten? Ik begrijp dat clubs de inkomsten nodig hebben, maar de schade voor de voetbalgemeenschap is nu veel groter.”

Burgemeester Depla herkent de angst. “Maar als je die laat regeren en niet optreedt tegen de harde kern, weet je zeker dat de hooligans de baas worden in je stadion. Waarom vinden we het volstrekt normaal dat ADO Den Haag zes strafpunten krijgt als het de financiën niet op orde heeft, maar krijgt bijvoorbeeld Vitesse geen strafpunten als het de veiligheid niet op orde heeft?”

“Het begint bij de clubs, die moeten investeren in de veiligheidsorganisatie in hun stadion. En als ze daar problemen mee hebben, moeten ze maar geen spits kopen. En als je niet in de veiligheidsorganisatie investeert, moet het consequenties hebben. Anders blijft het dooretteren en verliezen we in het voetbal wat we de afgelopen dertig jaar weer hadden opgebouwd.”

KNVB: Goeden mogen niet lijden onder de kwaden

De KNVB wijst in een reactie op de extra maatregelen die in oktober en november al zijn ingevoerd tegen wanordelijkheden. Zo kan de catering worden stilgelegd als er in een vak met voorwerpen of vloeistoffen wordt gegooid en kunnen de daders een stadionverbod van een jaar krijgen. Wie dat voor een derde keer overkomt, krijgt een levenslang verbod.

Ook kan een club verplicht worden een vak leeg te laten als er met vuurwerk is gegooid. “Maar het uitgangspunt is en blijft zo veel mogelijk dat de goeden niet mogen lijden onder de kwaden,” zegt een woordvoerder van de bond. “De daders worden gestraft en de welwillende en weldenkende supporters, dat is 99,9 procent, kunnen op een veilige manier van het voetbal genieten.”

De laatste minuten van de gestaakte wedstrijd tussen Vitesse en Sparta moeten alsnog zonder publiek worden gespeeld, heeft de bond dinsdag besloten.

Meer over