PlusProfiel

Ajaxtrainer Erik ten Hag vertrekt: dit heeft hij Ajax in 4,5 jaar tijd gebracht

Erik ten Hag. Beeld ANP /  ANP
Erik ten Hag.Beeld ANP / ANP

Erik ten Hag gaat Ajax na 4,5 jaar verlaten. Hij heeft zijn keuze gemaakt: Manchester United wordt zijn nieuwe club. Wat heeft hij Ajax gebracht?

Dick Sintenie

“Ik hou van de bravoure van Ajax,” zei Erik ten Hag (Haaksbergen, 2 februari 1970) op zijn eerste werkdag in Amsterdam. Hij verscheen begin januari 2018 met een rolkoffer van FC Utrecht – zijn vorige werkgever – op sportpark De Toekomst. Dat tekent zijn persoonlijkheid: pragmatisch, en niet zo bezig met beeldvorming.

Het was aanvankelijk best wennen voor Ten Hag, al die aandacht. Topclub Ajax is geen FC Utrecht. Al was hij geen groentje toen hij aan zijn klus begon. Ten Hag werkte eerder onder meer bij Bayern München (beloftenelftal) en als assistent bij PSV en FC Twente.

Overmars

Bij Go Ahead Eagles en FC Utrecht was hij hoofdtrainer. Bij die eerste club werd hij in 2012 binnengehaald door Marc Overmars, die kort daarna technisch directeur werd bij Ajax. Ten Hag en Overmars hebben nadien altijd contact gehouden.

Ten Hag overlegde op die eerste werkdag meteen zijn geloofsbrieven. “Aan de basis van Ajax wil ik een aantal vernieuwende impulsen toevoegen. Want deze club staat voor mij door de jaren heen voor innovatie. Vaak was het Johan Cruijff die vernieuwing bracht, maar ook Rinus Michels en Louis van Gaal zijn invloedrijk geweest. Maar ik zal de ploeg niet overvoeren met mijn ideeën over voetbal. Het moet stapsgewijs.”

Hij had het zwaar in zijn eerste jaar in Amsterdam. De prestaties kwamen niet onmiddellijk. Ook intern ondervond de eigenzinnige Tukker soms tegenwerking. Maar hij volhardde in zijn opdracht om van Ajax een modern en aanvallend elftal te smeden. In de zomer van 2018 slaagde Overmars erin Dusan Tadic en Daley Blind uit de Engelse Premier League te halen. En die twee spelers werden het hart en de ziel van het nieuwe Ajax, het Ajax van Ten Hag.

null Beeld ANP
Beeld ANP

Klimaat

Ajax staat voor initiatiefrijk voetbal, met lef en creatief. Het is altijd een uitgangspunt geweest voor de trainer, die niet begreep waarom hij het predicaat ‘defensieve trainer’ opgeplakt heeft gekregen toen hij naar Ajax kwam.

In zijn kantoor op sportpark De Toekomst hangen drie grote foto’s: Rinus Michels, Johan Cruijff en Louis van Gaal. De drie trainers die volgens Erik ten Hag door de jaren heen de meeste invloed hebben gehad op Ajax. Op het gezicht van de club, op de waarden waar Ajax voor staat. Achter het bureau van de huidige trainer hangt een actiefoto van Johan Cruijff, want Cruijff is in alles toch altijd de voetballer gebleven. Een vrijbuiter. Origineel. Ongrijpbaar. De invloed die Michels eind jaren zestig uitoefende op de club was evident: hij introduceerde een moderne, aanvallende speelwijze én hij creëerde een professioneel klimaat bij Ajax.

Een mooi woord vindt Ten Hag dat: klimaat. “Het zegt veel over de sfeer waarin je met elkaar werkt: welke verwachtingen je hebt vanuit de filosofie van de club, de eisen die je stelt, de stemming die er heerst. Maar klimaat is ook veiligheid. Daar hamerde Louis van Gaal erg op. De beslotenheid van de kleedkamer, bijvoorbeeld, die is heilig. Daar wordt aan getornd vanuit de media, dat iedereen maar binnen moet kunnen kijken. Maar het is de enige plek waar wij, de spelers en de staf, veilig zijn.”

Champions League

In het klimaat dat door Ten Hag is geschapen, werden de prestaties na zijn eerste jaar stabieler en beter. In de eerste maanden van 2019 versloeg de club Real Madrid en Juventus in de knock-outfase van de Champions League. Het scheelde luttele seconden of Ajax had in de finale gestaan. Tottenham Hotspur stak daar met een laat doelpunt een stokje voor.

Ten Hag kreeg meer en meer de waardering voor zijn werk. En voor zijn bezetenheid. Een controlfreak werd hij genoemd. “Ik wil weten wat mijn spelers uitvoeren als ze op de club zijn. Ik ben leider van het proces, dat moet ik bewaken. Dan heet je al snel een controlfreak. Je moet ook de gave hebben om dingen los te laten, maar je moet het wel volgen. Want je loopt met z’n allen op een dun draadje. Als je eraf kiepert, kom je er moeilijk weer op.”

Ten Hag en spelers na de winst op Juventus in de Champions League. Beeld AFP
Ten Hag en spelers na de winst op Juventus in de Champions League.Beeld AFP

Fris voetbal

Ten Hag werd kampioen met Ajax in 2019 en hij won de KNVB-beker. Dat lukte hem vorig seizoen ook. In zijn tweede jaar werd de competitie niet afgemaakt vanwege corona. Zondag speelt hij met Ajax de bekerfinale tegen PSV. In de eredivisie staan de Amsterdammers vier punten voor met nog vijf duels te spelen. Ten Hag heeft Ajax met fris voetbal Europees op de kaart gezet, maar hij heeft ook gezorgd voor een winnaarsmentaliteit die Ajax in de laatste weken van dit seizoen er doorheen moet slepen.

Het spel is namelijk stroef de laatste weken. De uitschakeling in de achtste finales van de Champions League tegen Benfica heeft er flink in gehakt. Het is een paar keer eerder gebeurd in de 4,5 jaar dat Ten Hag de scepter zwaaide bij Ajax: een onnodige Europese uitschakeling. Tegen Valencia en Atalanta Bergamo in de groepsfase van de Champions League en tegen Getafe en AS Roma in de Europa League.

Maar wat beklijft is het plezier dat het Ajax van Ten Hag de supporters heeft gegeven. Hij is daar zelf het meest trots op. “Dat we veel wedstrijden hebben gespeeld die beklijven.”

null Beeld ANP/VI Images
Beeld ANP/VI Images

Luister onze Ajaxpodcast Branie: