PlusProfiel

Ajaxtrainer Alfred Schreuder (49) communiceert makkelijk, maar is zeker geen zachte heelmeester

Het is wennen: Ajax is na ruim vier jaar niet meer in handen van Erik ten Hag. Maar wie is zijn opvolger Alfred Schreuder eigenlijk? Een portret van de nieuwe trainer die vandaag zijn officiële debuut maakt in de strijd om de Johan Cruijff Schaal.

Dick Sintenie
Alfred Schreuder dinsdag in de Johan Cruijff Arena, met Ajaxspeler Francisco Conceição, tijdens een vriendschappelijke wedstrijd tegen Shaktar Donetsk. Beeld Pro Shots/Toon Dompeling
Alfred Schreuder dinsdag in de Johan Cruijff Arena, met Ajaxspeler Francisco Conceição, tijdens een vriendschappelijke wedstrijd tegen Shaktar Donetsk.Beeld Pro Shots/Toon Dompeling

Amsterdam siddert in die eerste weken van mei 2011. Ajax kan voor het eerst in zeven jaar kampioen van Nederland worden door op de slotdag van het seizoen FC Twente te verslaan. Het is een rechtstreeks gevecht om de titel in de Arena, want Twente gaat als koploper – met een punt voorsprong – de wedstrijd in.

Ook in het andere kamp loopt de spanning hoog op. Toch krijgt Alfred Schreuder daags voor het kampioensduel, op zaterdag 14 mei, permissie om even te ontsnappen aan het monotone ritme van het trainingskamp dat FC Twente heeft belegd. Na de lunch stapt de assistent van hoofdtrainer Steve McCLaren monter in een helikopter om daar na een vluchtje van drie kwartier ‘kotsmisselijk’ weer uit te stappen. Schreuder is op de grond gezet in het Gelderse Bennekom, op een veldje naast sportpark De Eikelhof waar SDVB het die middag opneemt tegen VV Bennekom. Promotie naar de hoofdklasse staat op het spel.

Schreuder, 38 jaar op dat moment, is dat seizoen speler van Sterk Door Vriendschap Barneveld, al moet hij vaak verstek laten gaan. Zijn job bij Twente slokt veel tijd en aandacht op. Hij is al blij als hij één keer per week kan trainen met SDVB. Maar die promotiewedstrijd wil hij onder geen beding missen. Een sponsor regelt de helikoptervlucht. Schreuder komt een half uurtje voor tijd ook nog in het veld, maar de routinier kan het verschil niet maken. Bennekom promoveert. Het tekent echter de hechte band die hij heeft met de voetbalclub uit zijn geboorte- en woonplaats, waar zijn oudere broer Dick op dat moment trainer is.

Thuishaven Barneveld

Zijn jongere broertje Bart is de huidige trainer van SDVB. Onder zijn leiding promoveert de club in juni van dit jaar wél naar de hoofdklasse. Het leidt tot een groot feest in Barneveld, de thuishaven van Berend en Leida Schreuder en hun drie zoons. Barneveld is een christelijk gereformeerd bolwerk van 35.000 inwoners in de Gelderse Vallei, bekend om zijn pluimveeteelt. Het boerenprotest balt zich deze dagen samen in de regio: Stroe, Garderen, Lunteren. Op vrijwel elk kruispunt in Barneveld wappert de nationale driekleur op z’n kop aan de stoplichten. Rode boerenzakdoeken hangen uit de ramen van huizen en auto’s.

Twee voetbalclubs telt het dorp: VV Barneveld en SDVB, dat huist op sportpark Norschoten. Dick, Alfred en Bart Schreuder krijgen het voetbal met de paplepel ingegoten. Vader Berend Schreuder, een ondernemer in de bouw, heeft betaald voetbal gespeeld bij FC Wageningen, de inmiddels ter ziele gegane profclub.

“Die drive, dat competitieve, dat zit er bij alle drie ingebakken,” zegt Wilco van Dijk, wiens vader oprichter is van SDVB. Van Dijk is de huidige assistent van Bart Schreuder bij het eerste elftal en eerder was hij dat ook van Dick Schreuder. “Het zijn harde werkers, die jongens. Recht door zee. Dick is misschien wat emotioneler dan die andere twee, Alfred juist wat ingetogen, maar ze zijn alle drie winnaars.”

Met de vuist op tafel

Op jonge leeftijd worden Dick en Alfred – ze schelen slechts vijftien maanden – klaargestoomd voor het profvoetbal in de jeugdopleiding van Feyenoord, en later in die van PSV. Als Alfred, een technische middenvelder, niet doorbreekt in Eindhoven en de club hem in zijn ogen aan het lijntje houdt, forceert hij via een arbitragezaak bij de KNVB een terugkeer naar Feyenoord. Hij is dan 17 jaar. Een jonge voetballer die voor zijn rechten opkomt en met de vuist op tafel durft te slaan.

Schreuder speelt daarna in de eredivisie zijn meeste wedstrijden voor RKC en NAC. Op late leeftijd krijgt hij alsnog een kans bij Feyenoord, waar trainer Bert van Marwijk een steunpilaar in hem ziet. In die periode worden Schreuder en zijn vrouw Esther geconfronteerd met een drama in hun gezinsleven. Bij hun oudste dochter Anouk wordt een hersentumor ontdekt. Zij overlijdt op 6-jarige leeftijd. De kracht en de spirit van het kleine meisje dat vecht voor haar leven zijn een blijvende inspiratie voor hem, vertelt Schreuder in 2014 in een interview. “Ik geloof niet in God, ik geloof in Anouk. Het hoofdtrainerschap is een ongelooflijk complexe baan tegenwoordig. Maar het is natuurlijk niets vergeleken met het dal dat we gekend hebben. Erger dan dat wordt het nooit meer.”

Met Esther is Alfred Schreuder al 32 jaar samen. Ze kennen elkaar van de kermis in Barneveld. Ze hebben nog twee dochters, Floor en Isa, en een zoon Bas, die nu in de jeugd van SDVB voetbalt.

Doelpunten voor de eeuwigheid

Bij RKC en NAC is Alfred Schreuder toonaangevend in de selectie. Een teamspeler, die er niet voor schuwt in het veld tactische aanpassingen te doen als de wedstrijd daar in zijn ogen om vraagt. Bij beide clubs maakt hij een doelpunt voor de eeuwigheid. Voor NAC scoort hij tegen AZ uit een volley net over de middenlijn, voor RKC schiet hij tegen FC Groningen zelfs raak vanaf eigen helft. Die goals typeren de voetballer Schreuder: hij heeft er het inzicht, de durf en de traptechniek voor. Voor de top is hij net iets te langzaam.

Bij NAC komt Schreuder onder de hoede van trainer Henk ten Cate. In Breda wordt de kiem gelegd voor zijn trainerscarrière. Hij is in het veld het verlengstuk van Ten Cate, voert graag de regie en is sociaal vaardig. Die laatste kwaliteit benut hij als assistent-trainer bij FC Twente, bij Hoffenheim en later ook bij Ajax ten volle: hij bouwt sterke relaties op met de spelers. Dusan Tadic en Hakim Ziyech, met wie Schreuder samenwerkt in Enschede en Amsterdam, hebben hem hoog zitten. “Alfred Schreuder staat als trainer bij mij op één,” zegt Ziyech zelfs. “De vrijheid die ik van Schreuder kreeg, heb ik enorm goed gebruikt. Ik heb het maximale eruit gehaald. De klik die we hadden was perfect.”

Ook Theo Janssen, die Schreuder tussen 2009 en 2011 meemaakt bij Twente, roemt diens persoonlijke aanpak. “Hij was middenvelder, net als ik. We spraken veel over waarin ik me kon verbeteren. Aan de hand van beelden liet Alfred zien hoe het beter kon, heel gedetailleerd. Hij ging net iets dieper op de zaken in.”

Vertrouwen in staf

Die persoonlijke benadering wil Schreuder als hoofdtrainer handhaven. Hij zegt bij Ajax de lijn-Ten Hag te willen voortzetten, maar wie goed luistert, bemerkt ook de verschillen. Waar Ten Hag een control freak is – “Ik ben de leider van het proces. Ik wil weten wat er gebeurt en hoe dat gebeurt.” – vertrouwt Schreuder meer op zijn omgeving. “Bij Ajax werken allemaal professionals, op elk vlak. Ik ga niet iedereen controleren. Ik vertrouw op de kwaliteiten van de mensen om mij heen.”

Schreuder heeft op Ten Hag voor dat hij makkelijk communiceert, maar denk niet dat hij een zachte heelmeester is. Vader Berend tegen het Vlaamse dagblad Het Belang van Limburg: “Alfred durft iedereen de waarheid te zeggen. Dat heeft hij bij Brugge ook gedaan, geloof me. Als je niet aan het teamverband denkt, dan vlieg je eruit. En als het moet pakt hij ook de sterkhouders aan.”

Met Club Brugge wordt hij in mei kampioen van België, maar er is in het halve jaar dat hij er werkt ook kritiek: het voetbal is niet attractief. Diezelfde geluiden klinken eerder ook door bij Hoffenheim, waar hij met zijn broer Dick in 2019 aan de slag gaat. Ditmaal is er weerstand vanuit de spelersgroep, terwijl de resultaten helemaal niet beroerd zijn. “Het maakt niet uit dat we nu 21 punten hebben als we zo spelen,” laat de Kroatische spits Andrej Kramaric optekenen in de Duitse media. “We hebben niets laten zien. Voetbal is ook een spel dat plezier en amusement moet brengen. Het kan best voorkomen dat we pech hebben, maar als je niets probeert, is er misschien iets mis. Ik ben niet de coach, maar het is duidelijk dat we meer tactische voorbereiding nodig hebben.”

Afstand van randzaken

Het is harde kritiek, maar die hoort erbij als je de verantwoordelijkheid draagt als hoofdcoach. Schreuder kan ermee omgaan, zegt hij bij zijn aanstelling bij Ajax. Hij is rustiger geworden na zijn hectische periode met Ronald Koeman bij Barcelona. Van Koeman leert hij afstand nemen van randzaken. “Ik richt me volledig op datgene waar ik invloed op kan uitoefenen: het spel en de spelers.”

Hoe zijn avontuur bij Ajax ook uitpakt, bij SDVB zullen ze Alfred Schreuder niet laten vallen. In de kantine hangt onder meer een shirt van hem als voetballer van Feyenoord. Wilco van Dijk: “Maar toen hij vier jaar geleden assistent werd bij Ajax is er ook een Ajaxshirt met zijn naam erop bij gehangen. Die rivaliteit is er dus ook binnen SDVB, op een leuke manier. De club is trots op hem, op de familie. Alfred is één van ons.”

Luister onze Ajaxpodcast Branie: