PlusDe wandeling

Wandeling van de week: licht, lucht en ruimte in Banne Buiksloot, in Noord

Goede vrienden Floor van Spaendonck en Gijs Stork houden van de stad en haar verhalen. Elke week wandelen ze volgens een ander thema, zo pik je ook nog eens wat op. Deze keer lopen ze door Banne 1 en Banne 2, licht, lucht en ruimte-buurten in Noord.

Het Parool
De wandelroute door Banne 1 en Banne 2. Beeld Eva Janssen
De wandelroute door Banne 1 en Banne 2.Beeld Eva Janssen

A.

We beginnen de wandeling recht tegenover de entree van Banne Centrum, bij het Huis van de Wijk, waar we kennismaken met bewoners. De buurtgenoten spelen er kaart (het klaverjassen op zondag is erg populair) en de OBA verzorgt de afdeling boeken. We ontmoeten de charismatische Dre Urhahn. Hij is initiator van de United Painting Foundation, een groep creatieve makers die hier de eerste portretten van Banne-bewoners maakten. De portretten verschenen vervolgens overal op muren in Banne 1 en 2, waardoor het nu een Banne-stempel is geworden.

B.

Het nieuwe winkelcentrum Banne Centrum is ontworpen door bureau rphs+, dat hiermee in 2014 werd genomineerd voor de Amsterdamse Nieuwbouwprijs. De winkels weerspiegelen de diversiteit van de wijk: tropische en Turkse supermarkten wisselen de bekende winkelketens af.

C.

We lopen naar Banne 2 via de onderdoorgang van de Parlevinkerbrug en herkennen De Banne-stijl van United Painting aan de zachte kleuren, ruiten en portretten. De bewoners spreken van Banne 1 en 2, maar de gemeente spreekt halsstarrig van Banne-Noord en Banne-Zuid, misschien wel typerend voor de scheve verhoudingen die we tegenkomen.

De onderdoorgang van de Parlevinkerbrug. Beeld Floor van Spaendonck en Gijs Stork
De onderdoorgang van de Parlevinkerbrug.Beeld Floor van Spaendonck en Gijs Stork

D.

De wijk Banne 2 werd in de jaren zeventig aangelegd als onderdeel van de uitbreiding van Amsterdam. De ontwerpideologie met licht, lucht en ruimte van stadsarchitect Van Eesteren werd toegepast in de structuur en vormgeving van de wijk. Helaas wordt deze nu bedreigd door hoogbouw, want de lucht boven laagbouw is goud waard geworden. Het Parlevinkerpad brengt ons naar het voormalige winkelcentrum Parlevinker. Hier vind je coffeeshop Atlas, een kinderopvang, een geluidsstudio, een moskee en de H&H met tweedehands kleding voor voedselbankklanten. Het verhaal gaat dat het nieuwe winkelcentrum de nering in de rest van de buurt heeft weggezogen, maar parels als H&H zijn gebleven.

E.

United Painting beschilderde het winkelcentrum in het nu bekende Banne-patroon van ruiten met portretten van buurtbewoners. Daartegenover staat het oude jongerencentrum met portretten van bekende Amsterdammers als Clayde Menso en buurtheld en Paroolcolumnist Massih Hutak (bekend van Verdedig Noord en zijn boek over gentrificatie in Amsterdam-Noord, Jij hebt ons niet ontdekt, wij waren hier altijd al, een ware Noordklassieker). Helaas moet het jongerencentrum samen met de school en de broedplaats voor kunstenaars weg. Voor het ware Noordgevoel spreken we Mahmoud Mahraoui van coffeeshop Atlas. Hij is de onbenoemde Parlevinkerburgemeester die sociale cohesie in de buurt brengt. Mahmoud houdt al dertig jaar het plein netjes.

De Parlevinker. Beeld Floor van Spaendonck en Gijs Stork
De Parlevinker.Beeld Floor van Spaendonck en Gijs Stork

F.

We lopen verder naar een bijna utopische enclave in Banne 2: de Fokkemast. Het is een wijk met laagbouw voor mensen op leeftijd. Hier is de lucht boven de huizen met heerlijke tuinen verkocht voor hoogbouw. United Painting werkte met de bewoners aan een artistieke protestuiting, maar de angst voor de projectontwikkelaars deed hen besluiten niet verder te protesteren.

G.

Als een puzzel sprokkelen we in de buurt de straatnamen van een hele boot bij elkaar. Alle straten verwijzen naar scheepvaarttermen zoals Reling, Voordewind, Loefzijde, Voordek en Midscheeps. Langs de vernieuwde speeltuin De Zeeslag lopen we via de Oosterlengte richting het BovenIJ-ziekenhuis en komen we terug in Banne 1.

H.

We lopen naar de Ecohof voor een versnapering uit de tuin van het 19de eeuwse huisje aan het Noordhollandsch Kanaal, dat ooit onderdeel was van het dorp Buiksloot. Het huis wordt binnenkort opgeknapt, maar tot die tijd kun je bij de Ecohof lokale producten kopen of hier werken.

I.

We lopen via de 18de-eeuwse krijtmolen het kanaal verder af tot de Buiksloterdijk, waar we rechtsaf slaan. De houten dijkhuizen vormden vroeger de oude dorpskern. Net iets lager, achter de dijk, staat Podium Buiksloterkerk.

J.

Het kerkgebouw was een bouwval, maar is door bewoners gered en gerestaureerd. Nu vinden er buurtactiviteiten plaats en wordt het gebouw gebruikt als cultuurpodium. Behalve voorstellingen is er een jaarlijkse Stekjesmarkt en een Oudejaarsdisco.

Buiksloterkerk. Beeld Floor van Spaendonck en Gijs Stork
Buiksloterkerk.Beeld Floor van Spaendonck en Gijs Stork

K.

We lopen door Banne 1 terug naar het nieuwe winkelcentrum en worden vrolijk van deze wijk. Nu maar hopen dat de gemeente luistert naar Verdedig Noord, want 50 jaar buurtcultuur moet je koesteren.

Floor van Spaendonck en Gijs Stork, ­Amsterdam door! Gijs & Floor – ­wandelen met een frisse blik op de stad, ­Uitgeverij Fjord, €22,50.

Meer over