PlusDe wandeling

Wandelen langs heri heri-maaltijden in Zuidoost

Goede vrienden Floor van Spaendonck en Gijs Stork houden van de stad en haar verhalen. Elke week wandelen ze volgens een ander thema, zo pik je ook nog eens wat op. Deze keer lopen ze een heri heri-wandeling in Zuidoost vanwege de afschaffing van de slavernij in 1863.

Floor Van Spaendonck en Gijs Stork
null Beeld Vincent Spiering
Beeld Vincent Spiering

A. De herdenking van het slavernijverleden op 1 juli heet Keti Koti en betekent ‘verbroken ketenen’. Heri heri is de naam van de maaltijd die je, op initiatief van Kip Republic, gratis op die dag overal in Amsterdam, en de rest van het land, kan eten ter viering en herinnering. Wij starten de wandeling bij de kunstplek Oscam op Bijlmerplein 110 en halen een portie heri heri op. De maaltijd wordt nu beschouwd als een delicatesse, maar heri heri (of eri’eri) staat vooral bekend als het gerecht dat bereid werd door de tot slaaf gemaakten op plantages tijdens de transatlantische slavenhandel.

Het gerecht bevat ingrediënten die op de plantages voorhanden waren zoals cassave, zoete aardappel, nappie (een paarse knol), bakbananen, gele bananen, bakkeljauw (gezouten vis) en gekookte eieren. Bij Oscam kan je meteen de tentoonstelling Bout It #3 zien die samen met curator Ahisha Adjoa en platenlabel Top Notch is gemaakt. Hiphop staat centraal, waarbij de vrouwelijke en non-binaire invloeden op het genre worden getoond. Die hebben mede de weg vrijgemaakt voor de wereldwijde groei van het genre. Hiphop als een stijlvorm van persoonlijke meningen maar ook als volwaardige cultuur, staat hier tot 16 juli te schitteren.

null Beeld

B. Ter voorbereiding van de herdenking en andere feestelijkheden zijn er om de hoek bij Oscam voldoende adressen te vinden om je van toepasselijke producten te voorzien. Kleurige bloemen zijn te koop op de hoek met het Anton de Komplein bij Bloemactief Ali en in de pop-upzaak van Jekkah en Asbon Design is er lokale kleding in Ghanese stijl. Tot Keti Koti hebben de twee merken een tijdelijke winkel aan het Bijlmerplein.

null Beeld

C. We lopen naar Imagine IC, ook op het Bijlmerplein, op nummer 393, het actuele archief van Zuidoost dat ook heri heri-maaltijden uitdeelt. Hier werd overigens ook een ander eten-gerelateerd project gedraaid: Ayra Kip, creatieve alleskunner, verzamelde kip pom-recepten als thema voor het delen van verhalen, het kernconcept van Imagine IC. Van pom wordt gezegd dat het van Joodse oorsprong is, maar het is zeker één van de lekkerste gerechten uit de Surinaamse keuken.

D. We lopen via het Nelson Mandelapark richting Gein en onderweg bewonderen we het herdenkingsmonument dat vorig jaar onthuld is door burgemeester Halsema. Dit beeld met zeven hoofden draagt de titel Rona Batho (‘wij het volk’) en is gemaakt door de Zuid-Afrikaanse kunstenaar Mohau Modisakeng. Hij koos ervoor om de ubuntufilosofie (‘ik ben omdat jij bent’) te verbeelden. Hij bracht hiermee een ode aan Mandela die na de afschaffing van de apartheid bouwde aan een nieuw, verenigd Zuid-Afrika. Voor de kunstenaar is het ook een viering van de manier waarop in het stadsdeel Zuidoost tienduizenden migranten met vele nationaliteiten samenleven.

null Beeld

De gezichten van die diversiteit aan bewoners zijn gebruikt voor het beeld. Samen grootscheeps Zuidoost vieren gebeurt in dit park ook op 16 juli wanneer het Kwakoe Festival begint. Niemand had in 1975 bij het prille begin van het Kwakoe-voetbaltoernooi kunnen bedenken dat de mofokoranti (mond-tot-mondkrant) zou leiden tot dit enorme feest. Behalve het voetbaltoernooi staan er op vrijdagen grote optredens gepland van salsakoning Oscar D’León en Shalamar & John Williams naast specials zoals de roze zondag, de Molukse en de Hindoestaanse dag en de zeer geliefde voedselkraampjes.

null Beeld

E. Vlak achter het park ligt de voormalige brandweerkazerne Reigersbos op Remmerdenplein 100, nu een kunstplek voor de buurt. Ook hier worden heri heri-maaltijden gedeeld en de tuin is ideaal om even uit te rusten. De achttien studio’s worden tijdelijk verhuurd aan creatieven. In de voormalige sportzaal is er deze winter met succes een kunstijsbaan aangelegd. Kinderen, maar ook co-beheerder René, hopen op terugkeer van de ijsbaan. Verder is René wat somber gestemd over de toekomst, want de grootscheepse nieuwbouwplannen luiden het einde in van deze fijne buurtplek. Reden voor René om aan verhuizen te denken. Voor nu is er echter nog genoeg activiteit: wij troffen er vrolijke dominospelers en jonge muzikanten.

null Beeld

F. Door het groen lopen we weer richting de Amsterdamse Poort, ditmaal ook via het Bijlmer Parktheater en CBK Zuidoost, behalve bijzondere cultuurlocaties ook heri heri-afhaalpunten. Want je kan er natuurlijk ook voor kiezen om na de wandeling de maaltijd te nuttigen. Er is ruime keus, ook elders, maar dan moet je even kijken op de website.

Floor van Spaendonck en Gijs Stork, Gerrit Lamberts’ Amsterdam door Gijs en Floor, Uitgeverij Wbooks, €24,95.

Meer over