PlusDe wandeling

Wandelen langs de historische sporen van Diemen-Noord

Goede vrienden Floor van Spaendonck en Gijs Stork houden van de stad en haar verhalen. Elke week wandelen ze volgens een ander thema, zo pik je ook nog eens wat op. Deze keer verkennen ze de historische sporen in het moderne Diemen-Noord.

Floor Van Spaendonck en Gijs Stork
null Beeld Laura van der Bijl
Beeld Laura van der Bijl

A. Diemen staat in ons geheugen gegrift omdat je hier vanuit het oosten, met de auto, de stad binnenkwam. Althans, tot 1989, toen de A1 klaar was, die Diemen aan het oog onttrekt. We bezoeken de Joodse begraafplaats, gesticht in 1914. Het is de weelderig groene oase aan de rechterkant, die de treinreiziger op weg naar Amsterdam vanuit Almere/Hilversum, niet kan ontgaan. Zo kwam het ook dat Helena Stork ons tipte om toch vooral de begraafplaats eens te bezoeken tijdens een wandeling.

We starten bij Buitenzorg, de entree van de begraafplaats aan de Ouddiemerlaan 146. De begraafplaats werd aangelegd door de Hoogduits-Joodse gemeente omdat de begraafplaats op Zeeburg vol raakte. In 1956 zijn er 28.000 graven vanuit Zeeburg (in verband met de aanleg van de Flevoweg) naar Diemen getransporteerd. Er staan ook 400 urnen uit Westerbork. Een gedeelte van die urnen is inmiddels naar de diverse plaatsen van herkomst van de slachtoffers overgebracht.

null Beeld Floor van Spaendonck en Gijs Stork
Beeld Floor van Spaendonck en Gijs Stork

B. We gaan de allereerste woonkern van Diemen verkennen, een voormalige terp. Aan het eind van de Ouddiemerlaan lopen we de woonwijk in waar in 1993 enkele woningen zijn nagebouwd van de oude dorpskern. Zo zien we herberg Het Rechthuys, waar vanaf circa 1550 tot 1800 door de schout en schepenen recht werd gesproken. Ook begraafplaats Gedenk te Sterven in oud-Diemen is er nog. Hier zijn bij opgravingen de fundamenten van een vijftiende-eeuwse kerk gevonden. Voor die tijd moet er een houten kerkje hebben gestaan uit 1100.

null Beeld Floor van Spaendonck en Gijs Stork
Beeld Floor van Spaendonck en Gijs Stork

C. Wij lopen vanuit de oude terp de Ouddiemerlaan af, richting het Amsterdam-Rijnkanaal. Rembrandt heeft in de zeventiende eeuw diverse etsen en tekeningen van landelijk oud-Diemen gemaakt. Op een ervan is de authentieke boerderij Zeldenrust aan Houtbosch 2 nog te herkennen. Nu is hier een gezondheidscentrum aan vastgeplakt.

Krakers zorgden ervoor dat de oude boerderij een monument werd. Het belangrijkste argument was destijds Rembrandts tekening van de boerderij, die redde het gebouw van de sloop om plaats te maken voor een industrieterrein. Architect Kees Spanjers ontwierp de nieuwbouw.

null Beeld Floor van Spaendonck en Gijs Stork
Beeld Floor van Spaendonck en Gijs Stork

D. We lopen verder langs de populieren die de Ouddiemerlaan statig omringen. Als je naar links kijkt zie je boven de natuur het datacenter uitstijgen dat Benthem Crouwel Architecten ontwierpen in 2017. Het gebouw is 72 meter hoog en de 120.000 servers die er staan opgeslagen, verwarmen enkele panden van het naastgelegen Science Park in Watergraafsmeer.

Aan het einde van de Ouddiemerlaan vinden we het voormalige veerhuis. Het huis lijkt de grensmarkering van Diemen bij het Amsterdam-Rijnkanaal. Het kanaal werd aan het einde van de negentiende eeuw gegraven en eerst Merwedekanaal genoemd. Rijkswaterstaat bouwde de brugwachterswoning die in 1893 in gebruik werd genomen. Nu zien we links de enorme Nesciobrug, maar oorspronkelijk werd de verbinding over het kanaal tussen de Ouddiemerlaan en de Diemerzeedijk onderhouden door een pont. Eind jaren zestig van de vorige eeuw werd de veerdienst opgeheven. Aan de overkant kijken we uit op IJburg.

null Beeld Floor van Spaendonck en Gijs Stork
Beeld Floor van Spaendonck en Gijs Stork

E. Het Amsterdam-Rijnkanaal is een van de drukst bevaren kanalen ter wereld en verbindt het IJ in Amsterdam met de Waal bij Tiel. Het kanaal is belangrijk vanwege de verbinding met het Ruhrgebied in Duitsland. Voor ons biedt het een mooi groen uitzicht terwijl we naar de Diemerpolder lopen. Dit natuurgebied is ingericht voor recreatie en wandelen dus nemen we uitgebreid de gelegenheid om te genieten van het groen. Behalve kikkers, libellen en vlinders, woont hier ook de ongevaarlijke ringslang.

F. De Diemerpolder verlaten we via een van de bruggen naar de Parelmoervlinder. Die weg lopen we af richting oud-Diemen via de andere fraaie vlindernamen. Aan het einde stuiten we op de Vogelweg, hoek Diemerpolderweg waar een serie schapenbeelden ons verwelkomt. De weide werd door de Diemer gemeenschap altijd Schapenweide genoemd – hoewel er geen schapen stonden.

null Beeld Floor van Spaendonck en Gijs Stork
Beeld Floor van Spaendonck en Gijs Stork

Om woord en beeld beter te verenigen onderzocht de Stichting Oud Diemen of het mogelijk was om een paar ‘echte’ schapen te plaatsen. De firma Van Swieten Kunstobjecten bood uitkomst met stenen schapen en een oude zwerfkei als basis. Dit alternatief was naar wens van de stichting en van de gemeente die er een hek omheen plaatsten.

G. We lopen terug naar het station waar we zijn begonnen – dit was alleen nog maar Diemen-Noord. Andere Diemer windstreken volgen.

Floor van Spaendonck en Gijs Stork, Gerrit Lamberts’ Amsterdam door Gijs en Floor, Uitgeverij Wbooks, €24,95.

Meer over