PlusInterview

Spencer is geen biografische film over Diana maar een ‘ondersteboven sprookje’

Met Spencer maakt Pablo Larraín een letterlijk en figuurlijk fabelachtige film over het kerstweekend waarin Lady Diana besloot het koninklijke leven achter zich te laten.

Joost Broeren-Huitenga
Kristen Stewart als Diana in Spencer. Beeld
Kristen Stewart als Diana in Spencer.

Films over echte personen openen vaak met een variant op de tekst ‘gebaseerd op ware gebeurtenissen’. Maar de Chileense regisseur Pablo Larraín kiest voor Spencer, zijn film over Lady Diana, een wat complexere aanhef. ‘Een fabel vanuit een ware tragedie’ verschijnt er tijdens de openingsminuten in beeld.

Wanneer we Larraín in oktober spreken op het filmfestival van Gent, gebruikt hij een net andere term om ongeveer hetzelfde te zeggen. “Het is een ondersteboven sprookje,” zegt hij. “Sprookjes gaan over mensen met problemen, die gered worden door een prins, en dan leven ze nog lang en gelukkig. Ons verhaal gaat juist over iemand die besluit dat ze géén prinses meer wil zijn. Door daarvan weg te lopen, zet ze het sprookje op zijn kop.”

Naast de fabel introduceert die tekst ook de tragedie, wat natuurlijk verwijst naar Diana’s veel te vroege dood. Hoewel de film zich beperkt tot één kerstweekend in de vroege jaren negentig, en het eind van Diana’s leven dus niet in beeld brengt, speelt het zeker een rol in de film. “We konden er niet omheen,” zegt Larraín. “Iedereen weet wat er in 1997 is gebeurd, die tragedie is onvermijdelijk haar lot, en dat kleurt alles. Zij ademt die tragedie in elk frame van de film. Maar zolang ze nog leeft, leeft zo ook voluit.”

Moederschap

Spencer is Larraíns derde portret van een werkelijk bestaande figuur, na Neruda over de Chileense dichter en Jackie over presidentsvrouw Jackie Kennedy, beiden uit 2016. Vooral de vergelijking met Jackie ligt voor de hand. “Er is uiteraard een lijn tussen die film en Spencer,” beaamt Larraín. “Het zijn allebei films over vrouwen die bepalend zijn geweest voor de twintigste eeuw, wier bestaan werd getekend door hun omgang met de pers, en die ondanks hun machtige families en echtgenoten hun eigen identiteit behielden. Maar waarJackie draait om rouw en herinnering en nalatenschap, draait het in Spencer meer om identiteit en moederschap.”

Wat dat betreft ziet Larraín eigenlijk een sterker verband met zijn vorige film, het opruiende Ema, over een jonge danseres die haar adoptiezoon moet opgeven. “Maar in Ema benaderde ik het thema moederschap meer vanuit mijn eigen ervaring als vader, als ouder. In Spencer bekijk ik het vanuit mijn rol als zoon.”

Diana (Kristen Stewart) met haar kinderen Harry (Freddy Spry) en William (Jack Nielen) in Spencer. Beeld
Diana (Kristen Stewart) met haar kinderen Harry (Freddy Spry) en William (Jack Nielen) in Spencer.

Overigens stelt Larraín nadrukkelijk dat hij Neruda, Jackie en Spencer helemaal niet ziet als biopics – het gaat hem niet om de biografie. “Alle drie de films gaan over één specifiek moment in iemands leven, een moment van crisis, en hun gedrag in die specifieke situatie zegt iets over wie zij zijn. Dat geldt volgens mij voor iedereen: hoe je je gedraagt in een crisis, spreekt boekdelen over wie je bent.”

Kerstweekend

In het geval van Diana is dat het moment dat ze besluit om te scheiden van Charles, en dus uit de koninklijke familie te stappen. Dat verdicht de film tot een paar dagen, rond een koninklijk kerstweekend waar tradities allesbepalend zijn. “Het is een heel intens moment in haar leven”, zegt Larraín. “Het begint met een psychologische crisis, wordt vervolgens een spookverhaal, en eindigt met ruimte voor hoop en herstel. Dat verhaal vertellen we nadrukkelijk vanuit háár perspectief, het is haar blik op de wereld.”

Dat perspectief laat Larraín nadrukkelijk ook doorsijpelen in de stijl van Spencer, dat een dromerige sprookjessfeer vermengt met elementen van gotische horror. “Films draaien voor mij om toon en sfeer, veel meer dan om plot,” zegt de regisseur. “We willen de kijker meeslepen in haar ervaring, deels realistisch maar deels juist heel erg in haar hoofd. Dat is wat cinema kan – het kan je niet alleen meevoeren naar andere tijden en plaatsen, maar ook in de gedachten en emoties van een ander mens.”

Vandaar ook dat woord ‘fabel’ in die openingstekst. “Er zitten uiteraard elementen in de film die echt zijn, maar het is vooral fictie. Dat is wat we doen – het is geen documentaire over wat er destijds precies gebeurd is, want dat weten we niet. Als die paleisdeuren eenmaal dicht zijn, zullen we nooit weten wat daar precies gebeurt.”

Ongrijpbare Diana

De Amerikaanse actrice Kristen Stewart schittert in Spencer als de op en top Britse Diana Spencer. Op papier lijkt ze niet de meest voor de hand liggende keuze. “Maar wie is dan wel de voor de hand liggende keuze?” riposteert Larraín. “Ik zag haar voor het eerst in Personal Shopper van Olivier Assayas, een geweldige film, en toen de grote vraag opkwam wie Diana moest spelen, was ze voor mij de enige optie. Zij heeft dat ongrijpbare dat Diana ook had, dat enorme mysterie. Wat dat precies is? Dat is niet in woorden te vatten, je ziet het in de film. Het is een enigma, iets dat emotioneert en intrigeert. Precies wat films ook moeten doen.”

Spencer is te zien in Cinecenter, Eye Filmmuseum, FC Hyena, De Filmhallen, Kriterion, Pathé City, Pathé Tuschinski, Studio/K

Meer over