Review

Robert Williams: Luke & Jon ***

Auteur Robert Williams. Beeld
Auteur Robert Williams.

Bram Vermeulen zong het al: je kunt 't zo raar niet verzinnen of het bestaat. Of bestond, in dit geval. Drie jaar geleden loofde National Book Tokens (de Britse boekenbon) ter gelegenheid van zijn 75-jarige bestaan namelijk eenmalig de Not Yet Published Prize uit voor het beste manuscript geschreven door... een boekverkoper. Een wonderlijke restrictie, zelfs al je bedenkt dat Sarah Waters en David Mitchell hun literaire carrière ook achter de toonbank begonnen.

Maar, het moet worden gezegd, Robert Williams (1977), filiaalklerk van een Waterstone's te Manchester, die tweeduizend pond en een contract bij Faber & Faber ontving, schreef een heel aardig debuut.

Luke & Jon is een in de goede zin des woords ouderwetse puberroman. In dezelfde traditie als S.E. Hintons onlangs vertaalde Amerikaanse klassieker The outsiders (1967), zij het minder grimmig.

Buitenstaanders zijn het ook, de dertienjarige Luke Redridge en Jon Mansfield. Luke is pas verhuisd naar een bouwvallig huis aan de rand van het dorp waar hij woont met zijn vader, een maker van houten speelgoed die sinds de dood van zijn vrouw liefst in een whiskyfles kruipt. Jon is een wat smoezelig joch, dat kleren uit de jaren vijftig draagt en graag triviale feitjes op mag dreunen. Het pispaaltje van de school, dus.

Dat deze gevoelige jongens vriendschap sluiten, is geen verrassing. Net zo min als de scène waarin Luke het opneemt tegen de bullebak van de klas. Maar het wordt knap beschreven, met een stem die naïef en poëtisch het midden houdt tussen die van een tiener en een volwassene met iets meer afstand. Je leest hoe Luke zijn verdriet verdrijft met schilderen, over zijn zorgen om zijn vader, zijn rouw om zijn moeder en wat het met hen doet als de politie onderzoekt of zij bij een ongeluk is omgekomen of, manisch-depressief als ze was, haar auto bewust voor die vrachtwagen heeft gestuurd.

Soms balanceert Williams op de rand van het sentimentele, maar hij blijft genoeg op de been om je oprecht met zijn personages te laten meevoelen. Ook als Jon een geheim blijkt te hebben dat hun leven voorgoed verandert.

Indrukwekkend zijn twee gedurfde beelden in het verder zo ingetogen verhaal: een gigantisch houten paard dat vader Redridge bouwt op een open plek in het bos én dat moment waarop ze de as van Lukes moeder uitstrooien in de Ierse Zee, en hun bootje wordt opgestuwd door een gigantisch golf.

Het had een draak van een symbool kunnen zijn als de toon niet precies raak was geweest: 'Het wil er bij mij niet in dat die golf mijn moeder was die afscheid van ons nam. Het wil er bij mij niet in dat het een laatste knuffel van haar was of een boodschap van boven dat het goed met haar was, dat ze altijd over mij zou waken of zoiets stoms.' Hij was er en hij was weer weg. 'Dat is wat er gebeurd is, dat is de waarheid. Het was bijzonder. Het was genoeg.' (DIRK-JAN ARENSMAN)

Robert Williams: Luke & Jon
Vertaald door Auke Leistra,
Prometheus, €16,95.

null Beeld
Meer over