PlusAchtergrond

Pijn in de portemonnee: dit wordt in 2022 allemaal duurder

null Beeld Ted Struwer
Beeld Ted Struwer

Financieel gaan we er niet op vooruit komend jaar. De inflatie stijgt, de energierekening ontploft, en ook voor zorg en wonen betalen we meer. Wat verandert er zoal? ‘Boodschappen worden nog steeds duurder.’

Arwen Kleyngeld

Loonstrook: iets hogere kortingen
Hoewel het nieuwe kabinet van plan is lasten te verlichten voor vooral lage en middeninkomens, werkenden en gezinnen, merken we daar in 2022 nog weinig van. We profiteren net als in 2021 wel van een verdere verhoging van de heffingskorting en arbeidskorting. “De hoogte van deze kortingen hangt onder meer af van werk, leeftijd en de fiscale partner,” legt financieel planner Iris Brik uit. “Het tarief van de eerste belastingschijf (tot 69.398 euro) wordt een piepklein beetje verlaagd: van 37,1 naar 37,07 procent. Daardoor houdt iedereen met werk onder de streep een klein beetje meer over.”

De aftrek van hypotheekrente en lijfrentepremie daalt in 2022 wel: van 43 naar 40 procent. “Dat geldt ook voor de persoonsgebonden aftrek, zoals de partneralimentatie,” legt Brik uit. “Het is verstandig om dat soort kosten indien mogelijk nog dit jaar vooruit te betalen. Ook scholing kan het beste nu worden gepland en betaald. De regels veranderen komend jaar. De aftrek voor werkenden vervalt. In plaats daarvan kun je op aanvraag tot maximaal 1000 euro subsidie krijgen.”

Spaargeld: boeterente boven een ton
Wie veel spaargeld heeft, krijgt een boeterente voor de kiezen. Veel banken heffen een boeterente van 0,5 procent op een deel van het spaargeld, meestal boven de grens van 100.000 euro. Die boeterente is overigens gemakkelijk te vermijden door geld te spreiden over verschillende rekeningen.

Het spaarbedrag waarover je geen belasting hoeft te betalen, stijgt van 50.000 naar 50.650 euro per persoon. Als je een fiscale partner hebt, ben je die belasting pas verschuldigd vanaf een spaarsaldo van 101.300 euro. Daarboven betaal je belasting over een fictief rendement.

In 2022 rekent de fiscus met een rendement van 4,37 procent tot een miljoen euro spaargeld, daarboven met 5,53 procent. Over dat fictieve rendement betaal je 31 procent belasting. Omdat het fictief is, maakt het de Belastingdienst niet uit wat je daadwerkelijk verdient op je spaargeld.

Zorgverzekering: 48 euro duurder
Bij de meeste zorgverzekeraars stijgt de premie in 2022. De gemiddelde maandpremie is 128,30 euro bij een eigen risico van 385 euro. Dat is een stijging van 48 euro op jaarbasis. De reden voor deze toename zijn stijgende salarissen in de zorg. Ook worden medicijnen duurder. Volgens vergelijkingssite Zorgwijzer zijn er 73 verschillende basispolissen. De premie verschilt sterk per verzekeringsmaatschappij en soort verzekering. Wie wil besparen op de zorgverzekering, kan kiezen voor een eigen risico dat hoger is dan 385 euro.

Energie: ‘Grofweg 500 euro per jaar meer’
Het is geen verrassing meer: de energierekening gaat komend jaar fors omhoog. De overheid komt ons weliswaar tegemoet met een flinke belastingkorting, maar voor mensen zonder vast contract of van wie het contract binnenkort afloopt, is dat niet genoeg om de gestegen kosten te dekken.

“Mensen met een gemiddeld verbruik betalen komend jaar 478 euro minder aan belasting op hun energie,” zegt energie-expert Ben Woldring van Gaslicht.com. “Voor kleinverbruikers scheelt het 369 euro en voor grootverbruikers 574 euro. Dat is veel geld, maar helaas niet voldoende om de sterk gestegen energieprijzen te compenseren.”

Het is lastig om exact te berekenen wat mensen komend jaar op hun rekening zien. De tarieven verschillen sterk per klant, aanbieder en soort contract. Woldring: “Uit onze berekening met de variabele tarieven van de grootste aanbieders blijkt dat een huishouden met een gemiddeld verbruik op jaarbasis grofweg 500 euro meer kwijt is. Dan gaan we uit van een stijging van de kosten van 1000 euro en houden we rekening met het belastingvoordeel.”

“Hoewel de tarieven waarschijnlijk richting de zomer weer dalen, hebben we daar weinig aan. Het grootste verbruik is in de wintermaanden, als de verwarming aan staat en de lampen branden. Bij gas gaat het zelfs om 90 procent van de totaalrekening. Hoeveel mensen uiteindelijk meer moeten lappen, hangt ook sterk af van de kou deze winter.”

Wonen: lagere aftrek hypotheekrente
De maximale hypotheekrenteaftrek gaat dus van 43 naar 40 procent. Dat merk je alleen als je meer dan 69.398 euro verdient. Dan zit je in de hoge schijf en betaal je 49,5 procent belasting over je inkomen. Vanaf 2023 wordt de aftrek van de hypotheekrente voor iedereen 37,05 procent: dat is dan gelijk aan het belastingpercentage van de eerste schijf. Banken verwachten komend jaar een lichte stijging van de hypotheekrente.

Wie een taxatierapport van zijn woning moet laten maken, is al sinds oktober van dit jaar meer kwijt. Taxateurs zijn verplicht extra werkzaamheden te doen. Zo moeten ze beter kijken naar de bouwkundige staat van de woning. Daarom zijn ze meer tijd kwijt aan het opstellen van een rapport. Ook mag je geen taxatierapport meer laten opstellen door de verkopende makelaar. Volgens vergelijkingssite Independer stegen de tarieven met gemiddeld 200 euro. Een taxatie kost gemiddeld circa 700 euro.

Voor huurders valt de kostenstijging mee. In de vrije sector (woningen met een kale huur vanaf 752,33 euro) is de huurverhoging maximaal 2,4 procent. Voor sociale huurwoningen mag in 2022 de huur niet stijgen.

Woonlasten zoals onroerendezaakbelasting (ozb) en afvalstoffenheffing stijgen ook, afhankelijk van waar je woont. In de meeste gemeenten stijgen ze flink, maar in enkele dalen ze een beetje. Gemiddeld moeten huishoudens op jaarbasis 25 euro extra ophoesten aan lokale woonlasten.

Auto: verzekering en brandstof duurder
In 2022 betaal je bijna 5 procent meer voor je autoverzekering. Daardoor ben je gemiddeld 30 euro per jaar meer kwijt aan een beperkt cascoverzekering. Voor een WA plusverzekering is dat gemiddeld 20 euro. Volgens het Verbond van Verzekeraars is dat nodig omdat concurrentie op de markt jarenlang voor verlies zorgde.

De prijs voor benzine steeg afgelopen maanden al fors en schommelt nu rond de 2 euro voor een liter E10 (Euro 95). Vorig jaar was dat nog circa 1,60 euro. Oorzaak van de prijsstijging is de toenemende vraag naar olie. De oplopende prijzen voor energie spelen ook een rol. Olie is een alternatief voor duurder wordende kolen en gas.

Ov: tarieven voor trein en bus licht omhoog
Reizen met het openbaar vervoer wordt ook duurder. De prijs voor een treinkaartje tweedeklas stijgt met 1,8 procent. Een eersteklasticket wordt 3 procent duurder en een buitenlandse treinreis stijgt 2,1 procent in prijs. De kosten voor streekvervoer stijgen ook. Het basistarief wordt 1,01 euro, dit was 0,99 euro. Grote steden hebben aangekondigd dat hun prijzen 2,1 procent stijgen.

Boodschappen: prijzen stijgen verder door
We betalen op dit moment 4 procent meer voor onze boodschappen dan in dezelfde periode vorig jaar, berekende marktonderzoekbureau GfK. “Stel dat je wekelijks voor 150 euro boodschappen doet,” zegt GfK-onderzoeker Norman Buysse. “Dan ben je op jaarbasis nu zo’n 300 tot 350 euro meer kwijt.”

Het einde van de prijsstijgingen lijkt nog niet in zicht. “We kijken per periode van vier weken en boodschappen worden nog steeds duurder,” zegt Buysse. “Ik verwacht dat die trend nog even doorzet. De kosten van grondstoffen zijn hoger door meer wereldwijde vraag, lonen stijgen, energie is duur en de kosten van logistiek rijzen de pan uit.” Volgens het GfK zijn vooral bier en frisdrank bovengemiddeld duurder geworden. Dat komt ook doordat supermarkten minder mogen stunten met alcoholische drank. Vanaf 1 juli vorig jaar mogen verkopers maximaal 25 procent korting bieden.

Groente en fruit zijn juist redelijk prijsvast. Buysse: “Dat zijn belangrijke producten voor supermarkten om klanten aan zich te binden. Daarom blijven de prijzen redelijk stabiel.” Ook kleding dreigt duurder te worden. De katoenprijs is hoog vanwege matige oogsten door slecht weer in productiegebieden.

Kinderopvang: ouders moeten meer bijdragen
Kinderopvang wordt duurder. Kinderopvangorganisaties krijgen te maken met een kostenstijging van 2,3 tot 2,9 procent, vooral door hogere loonkosten. De extra bijdrage die ouders moeten betalen, verschilt per geval en kinderopvang. Voor ouders met twee kinderen die drie dagen per week naar de opvang gaan, komt dat neer op ongeveer 30 euro per maand. Ondertussen stijgt het maximumtarief dat ouders via de kinderopvangtoeslag kunnen terugkrijgen maar met een half procent. De extra kosten komen dus op het bordje van de ouders zelf.

Een klein lichtpuntje: het kabinet verhoogt het kindgebonden budget (een toeslag voor ouders met een beperkt inkomen) vanaf het tweede kind met 70 euro per jaar.

Meer over