PlusExclusief

Op één been met 60 kilometer per uur door de bocht: Friday Night Skate bestaat 25 jaar

Al 25 jaar wordt wekelijks de Friday Night Skate georganiseerd; op het hoogtepunt reden er 3500 skaters mee. Aanstaande vrijdag wordt het jubileum gevierd met een galatocht. ‘Felix was de eerste FNS-baby, zelf voetbalt hij trouwens liever.’

Sara Luijters
Eline Broman en Mees Schander leerden elkaar kennen tijdens de Friday Night Skate. Inmiddels hebben ze twee kinderen: Jeep (3) en Lizzy (1). ‘Voor aanstaande vrijdag hebben we een oppas ingehuurd, mijn galajurk ligt al klaar!’ Beeld Renate Beense
Eline Broman en Mees Schander leerden elkaar kennen tijdens de Friday Night Skate. Inmiddels hebben ze twee kinderen: Jeep (3) en Lizzy (1). ‘Voor aanstaande vrijdag hebben we een oppas ingehuurd, mijn galajurk ligt al klaar!’Beeld Renate Beense

Erik Tange (48), een van de oprichters van de Friday Night Skate (FNS), heeft een groepje vrienden van vroeger opgetrommeld om vrijdag mee te doen. Dan wordt met een Gala Skate het 25-jarig bestaan van de FNS gevierd. Een bonte stoet skaters, gekleed in gala, zal door de stad rijden; van het startpunt in het Vondelpark, al die jaren bij het ronde bankje naast het Vondelparkpaviljoen, onder het Rijksmuseum door, langs de bekende pleinen en straten, om traditiegetrouw te eindigen bij het Kattenlaantje.

Tange maakte in 1997 voor het eerst kennis met een night skate in Parijs. “Het was toen nog een illegaal evenement waar een paar honderd man aan meedeed. Ik was meteen dolenthousiast en terug in Amsterdam ben ik met wat vrienden flyers gaan uitdelen in het Vondelpark, in die tijd dé verzamelplek voor alle skaters. We begonnen met twintig mensen, een week later waren het er vijftig en al snel reden we wekelijks met vijfhonderd man door de stad. Ik werd gebeld door de politie, die uitlegde dat zoiets niet zomaar kan. ‘Hoezo niet? Het gaat toch altijd goed?!’ was mijn reactie. We hielden zelf het verkeer en trams tegen, zonder problemen. Om de politie tegemoet te komen hebben we een stichting opgericht en een vergunning aangevraagd, in de tussentijd werden we gedoogd.”

De stad als speeltuin

In die dagen kon je Tange ook regelmatig op skates achter een tram zien hangen. “We gebruikten de stad als speeltuin, er was een groot saamhorigheidsgevoel, we deelden een soort anarchisme en vonden het leuk om samen gekkigheid uit te halen: op één been met 60 kilometer per uur door de bocht, over fietsen en bankjes springen of met de FNS een stukje skaten op de afgesloten A10, niets was te gek. We organiseerden ook wedstrijdjes, met 30 kilometer per uur scheurden we als een kamikaze door de stad, van de RAI naar CS in zeven minuten. Of we doken stiekem met veertig man de parkeergarage onder de Bijenkorf in om daar met een rotvaart naar beneden te rijden, onder de slagboom door weer naar buiten. Een keer kwam er een jongen naar buiten met de slagboom in zijn hand; hij was er volop tegenaan geknald!”

Hij reed ook nog een paar keer een night skate in Parijs, op het hoogtepunt deed daar 20.000 man aan mee, begeleid door speciale politie op skates. “In Amsterdam wisten we op het hoogtepunt, september 1999, 3500 mensen op de been te krijgen. Ik weet nog dat de Albert Cuypmarkt helemaal gevuld was met skaters, daar was ik stiekem wel heel trots op.”

Nadat Tange een gezinnetje had gesticht en een serieuze baan had gekregen als ergotherapeut, namen anderen in 2005 het stokje van hem over. “Sindsdien doe ik alleen sporadisch nog mee aan de FNS. Maar ik ben altijd de adrenaline van het skaten blijven opzoeken, ik heb lang als speed skater competities gereden, tegenwoordig ren ik twee marathons per jaar.”

Hij is nog steeds bevriend met een aantal skaters van de begintijd, onder wie Lex van Buuren (53), die als vrijwilliger helpt bij het in goede banen leiden van de skatetocht. Met zijn bedrijf, Lex and the City, organiseert hij tours op wieltjes door Amsterdam en sinds corona geeft hij ook skatelessen.

Van Buuren: “Ik heb veel aan het skaten te danken, zowel in mijn werk als privé. Jarenlang organiseerde ik skate-uitjes naar Europese steden en New York, ik heb overal vriendschappen gesloten. Met anderen door de stad skaten geeft me ook na 25 jaar nog een heel blij gevoel, een gevoel van vrijheid. Het is echt een kick om de stad samen op die manier te ervaren. En omdat we steeds weer een andere route rijden blijf je de stad opnieuw ontdekken.”

Dat Amsterdam meer aangeharkt is geworden, heeft voor een skater zijn voordelen, zegt Van Buuren. “De nieuwe wijken zoals IJburg, Amstelkwartier en IJ-oevers zijn vanwege de ruime opzet en de goede bestrating een walhalla voor skaters. Er is nu veel meer mogelijk op skates dan in de jaren negentig.”

Liefdesbaby’s

In de afgelopen 25 jaar ontstonden er veel vriendschappen tijdens de Friday Night Skate, maar ook liefdesrelaties en zelfs liefdesbaby’s. Bob Maas (53, consultant) en Sabine Visser (57, webdeveloper) leerden elkaar kennen tijdens de Friday Night en werden verliefd. Maas: “We waren in die tijd altijd samen met een leuke groep mensen, allemaal in dezelfde fase van ons leven. Na het werk en in het weekend gingen we skaten en samen picknicken of de kroeg in. En iedere vrijdag skateten we door de stad. Die periode heeft veel leuke mensen in mijn leven gebracht en Sabine en ik waren uiteindelijk zestien jaar samen.”

Twee jaar nadat Maas en Visser elkaar hadden leren kennen, kregen ze een relatie en drie jaar later werd hun eerste zoon geboren: Felix Nanuq Seb, initialen FNS. Visser: “Felix was de eerste FNS-baby, zelf voetbalt hij trouwens liever.”

Ook Eline Broman (32, verpleegkundige) en Mees Schander (36, pathologisch analist) vielen voor elkaar tijdens de FNS. Broman: “Mees en ik hielpen allebei mee als blockers (verkeersregelaars), we sprintten heel hard langs de groep om kruispunten vrij te houden, dat was een sport voor ons. Ik vond Mees heel stoer op zijn wedstrijdskeelers. Na afloop van een skatetocht ging ik een keer bij hem eten en toen kregen we een relatie. Vijf jaar later trouwden we, in 2019, ik was toen hoogzwanger van onze zoon Jeppe. Na zijn geboorte werd een doos met ballonnen bij ons thuis afgeleverd met de letters FNS erop.”

Inmiddels is het stel verhuisd van de stad naar de bollenvelden. “Nu skaten we vooral achter de kinderwagen met onze dochter Lizzy (1). En Jeppe (3) is zelf aan het oefenen op zijn rolschaatsen. Voor aanstaande vrijdag hebben we een oppas ingehuurd, mijn galajurk ligt al klaar!”

Gevaarlijke sport

Skaten was in de jaren negentig booming business, maar een dramatische valpartij tijdens de Dam tot Dam op skeelers in 1999, waarbij skaters in de IJ-tunnel over elkaar heen buitelden, veroorzaakte een kentering. “Opeens was het een ‘gevaarlijke sport’ geworden, wat ertoe leidde dat het skaten als sport niet is doorgegroeid,” zegt Erik Tange, die er ook bij was die bewuste dag. “De Friday Night Skate zag het aantal deelnemers dalen na het incident. Toch bleef de tocht al die jaren doorgaan, soms met honderd deelnemers, soms met twintig.”

Bang dat de Friday Night Skate ooit stopt is Lex van Buuren niet. “Dat komt doordat de kern uit steeds weer nieuwe liefhebbers bestaat. Tijdens corona hebben veel mensen het skaten ontdekt als een boost tegen negativiteit. Bij de FNS is het ook weer drukker, ik hoop dat nog veel meer mensen het skaten weer gaan herontdekken.”

Bob Maas deed laatst voor het eerst in jaren weer eens mee op de vrijdagavond, het begon meteen weer te kriebelen, zegt hij. “Ik wilde oefenen voor de gala-editie. Er deden zo’n honderd mensen mee, de spirit en de gezelligheid is door het huidige bestuur weer helemaal terug.”

Friday Night Skate Gala, vrijdag 8 juli, aanvang 20.30 bij het ronde bankje in het Vondelpark, duur van de tocht: 2 uur. Voor meer informatie over de route: www.fridaynightskate.nl, www.facebook.com/FNSamsterdam

Feiten & cijfers

- Sinds 1997 zijn er 680 Friday Night Skates gereden.
- In totaal hebben er 88.000 deelnemers meegedaan.
- Er zijn 14.544 kilometer gereden en 100 verschillende routes.
- De gemiddelde lengte van een tocht is 22 km, de gemiddelde snelheid is 15 km per uur.
- Iedere eerste vrijdag van de maand is er een rustige ‘instaptocht’ voor beginners.
- De Halloween- en de Santa-edities van de Friday Night Skate trekken altijd veel publiek.
- In 1999 werd de Friday Night Skate Amsterdammer(s) van het Jaar.
- In 2012 werd een jubileumbord onthuld bij de verzamelplaats: het ronde bankje in het Vondelpark .

Meer over