Waakvlammetjes.

PlusKerstmenu

Met deze tips van Joris Bijdendijk en Samuel Levie kook je verspillingsvrij op derde kerstdag

Waakvlammetjes.Beeld Eva Plevier

Hoe mooi is het als we deze kerst eens níets toevoegen aan de berg verspild eten? Joris Bijdendijk en Samuel Levie wijzen de weg.

Samuel Levie en Joris Bijdendijk

Garnalencocktails, biefstuk, wild en gevogelte vergezeld van aardappelgratin of de überhippe hasselbackaardappelen. Wie denkt dat we in Nederland een avontuurlijk volkje zijn heeft het mis, getuige diverse onderzoekjes naar de populairste gerechten aan de kerstdis. Wij vroegen ons af wat men in Nederland nou eigenlijk eet met kerst en kwamen tot de conclusie dat het met name klassiekers zijn, die we op onze mooigedekte tafels zetten.

Veel mensen eten dit jaar ongeveer hetzelfde kerstmenu als vorig jaar. Misschien ook niet zo gek; je moet ook wel stalen zenuwen hebben om op de avond dat je schoonfamilie of vrienden op bezoek zijn in de weer te gaan met nieuwe gerechten. Het hele jaar door kun je experimenteren, dit is niet het moment.

Nederland grijpt met kerst dus naar gouwe ouwen. En wij zijn daarin niet heel anders. Bij Joris thuis zijn een pastei met bloedworst, hazenpeper en rode kool vaste prik. Daarbij komen stoofperen, cranberry of appel met kaneel op tafel. Bij Samuel houdt de familie vast aan de Engelse traditie om een vogel met een klassieke Engelse stuffing en iets van spruitjes of palmkool te serveren. Hoewel, dit jaar maakte hij een Aziatisch uitstapje. En of je nou bij Sam of Joris naar binnen zou gluren op eerste kerstavond: beide families beginnen met een glas champagne en oesters.

Uitpuilende koelkast

Met kerst wordt het leven gevierd! Maar in de overdaad aan eten dat wordt ingeslagen bij groothandels, speciaalzaken en supermarkten schuilt een risico. Per persoon wordt jaarlijks gemiddeld ruim 34 kilo goed voedsel weggegooid. Wie na de kerst met een uitpuilende koelkast blijft zitten, ziet misschien door de kliekjes de gerechten niet meer.

En zo kan het zomaar zijn dat de feestelijke overdaad leidt tot een minder feestelijke berg verspild eten. Daarom hebben wij een menu voor derde kerstdag opgesteld. Een menu dat gebruikmaakt van de restjes van de dagen ervoor en waarmee je in een handomdraai een simpel doch lekker maal op tafel tovert.

Lees de recepten als suggesties. We hebben niet in jouw koelkast kunnen kijken om te voorspellen wat na kerst over is. Voel je vooral vrij om met ingrediënten te schuiven. Hopelijk inspireren we je wel om op derde kerstdag bij te dragen aan een verspillingsvrije kerst.

Samuel Levie en Joris Bijdendijk aan tafel. Beeld Eva Plevier
Samuel Levie en Joris Bijdendijk aan tafel.Beeld Eva Plevier

Snackje vooraf: waakvlammetjes

Een recept om tien man flink mee te verwennen tijdens het aperitief. Hierin kun je echt veel kwijt – vis, vlees, groenten. Je hebt zelf wel een paar ingrediënten nodig om de boel lekker te maken.

Vlees en schaaldier
250 gram bij elkaar, mix en match. Belangrijk is dat je ongeveer 200 gram vlees hebt en 50 gram schaaldier. Je kunt bijvoorbeeld deze verhouding nemen: 100 gram varkensvlees (maak er gehakt van, ook al is het al gaar), 100 gram kippenvlees (idem) en 50 gram krabvlees of kreeft of garnalen die je over hebt

Verder
- 150 gram groenten in totaal, dat mag van alles zijn
- ½ ui, gesnipperd
- 1 teen knoflook, fijngehakt
- versgemalen zwarte peper
- ¼ bos verse kruiden, bij voorkeur munt, maar peterselie werkt ook
- 20 gram gember, fijngehakt

Uit de voorraadkast
- 15 gram sojasaus
- 50 gram vissaus
- 200 gram rijstnoedels
- 1 ei, losgeklopt
- 25 ronde rijstvellen of loempiavellen
- zonnebloemolie

Bak je vlees in een pan rul. Het vlees moet los van elkaar gaar worden als het niet al gaar is. Houd het voortdurend in beweging. Voeg de ui en knoflook toe als het vlees gaar is. Haal de pan van het vuur als de ui en knoflook even zijn meegefruit en voeg de sojasaus en vissaus toe. Laat afkoelen.

Wel de rijstnoedels in lauw water en voeg ze toe. Meng met peper, groenten, schaaldieren, kruiden, gember en het ei.

Maak een gedroogd rijstvel vochtig met lauw water, zodat hij vouwbaar wordt. Gebruik je loempiavellen uit de diepvries, laat ze ontdooien. Doe een beetje vulling in het vel, en vouw en rol het dicht. Herhaal dat met de rest van de vellen tot de vulling op is. Bak de vlammetjes per 4 in een pan met een laagje zonnebloemolie in enkele minuten krokant.

Serveer met pittige sriracha­mayonaise of chilisaus.

Voorgerecht: kliekjeshuzarensalade

null Beeld Eva Plevier
Beeld Eva Plevier

Voor als je grote stukken vis en vlees over hebt. En je kunt er ook al je knolachtige groenten in kwijt. Dit is genoeg voor ongeveer vier personen.

Voor het vlees
200 gram gegaard rundvlees, van bijvoorbeeld je wellington of kalkoen of ander gebraad. En als je vegetarisch eet, zijn paddenstoelen zeer geschikt, in plaats van vlees.

Voor de salade

- 100 gram gegaarde wortel of knol, in blokjes
- 100 gram gegaarde aardappel, in blokjes
- 2 gekookte eieren
- 20 gram zilveruitjes, gehalveerd
- 20 gram cornichons (kleine augurken), in stukjes
- 75 gram doperwten of spruiten
- 5-10 el mayonaise (naar smaak)
- 1 tl gerookt paprikapoeder
- versgemalen zwarte peper en zout
- kropsla, gescheurd (optioneel)

Snijd het vlees of de paddenstoelen in blokjes. Snijd de eieren, groenten en aardappelen die je over hebt in blokjes. Meng in een grote kom alle salade-ingrediënten en vooral de mayonaise met het vlees. Breng op smaak met peper en zout. Serveer met een extra half gekookt eitje en paprikapoeder.

Hoofdgerecht: parmentier

null Beeld Eva Plevier
Beeld Eva Plevier

Heb je een enorme bak stoof over? Bourguignon, hazenpeper, ragout of blanquette, dan is een parmentier jouw uitkomst! Makkelijker dan dit wordt het niet. We zetten er dan ook geen hoeveelheden bij.

Vul met de stoof een ovenschaal tot onder de helft.

Van je leftover-aardappelen of -groenten maak je een puree. Doe dat door de groenten op te warmen en te stampen als een stamppot. Knal daar nog een lekker hoeveelheid boter in, eventueel een scheut melk als de puree vloeibaarder moet.

Drapeer dit op de stoof. Het helpt als je dat lepel voor lepel doet en niet met een grote kledder in één keer. Trek met een vork streepjes over de bovenkant voor extra knapperigheid.

Gratineer de parmentier in de oven. Eventueel met een laag ­geraspte kaas erop van de overgebleven kaasplank. 170 graden,

30 minuten in de oven. Indien nodig nog 10 minuten onder de grill.Prima om hiernaast nog je rode kool te serveren.

Toet: oudbroodpudding

null Beeld Eva Plevier
Beeld Eva Plevier

Al die leftoverbaksels, wat moet je ermee? Maak er broodpudding van!

In dit recept kun je oud brood, brioche, viennoiserie, en zelfs je oude oliebollen en kerststol kwijt. Maak ook je cranberry-compote en eventueel stoofperen hierin op.

Neem oudbroodplakken zonder korst en besmeer deze royaal met boter en jam. In plaats van jam is compote die je bij je wildschotel serveerde ook prima!

Leg de plakken in een beboterd bakblik en giet hier per plak crème anglaise overheen.

Crème anglaise
- 25 gram boter
- 3 dl melk
- 1 el suiker
- 2 eieren

Breng de boter, melk en suiker aan de kook en giet dit over de losgeklopte eieren. Goed roeren en vervolgens over de plakken brood met jam gieten, een voor een.

Bak de plakken brood af in 20-25 minuten op 180 graden, en laat volledig afkoelen. Wij serveren onze Bread & Butter (B&B)-pudding met vla. De pudding is met kristalsuiker en een crème brûlée-brander gekaramelliseerd.

null Beeld Eva Plevier
Beeld Eva Plevier
Meer over