PlusInterview

Lessen over het onderhouden van vriendschappen: ‘Je moet emotioneel naakt bij elkaar durven te zijn’

In Terug naar Verona, de debuutroman van journalist en schrijver Julien Althuisius (39), staat vriendschap centraal. Door het schrijven leerde Althuisius het construct vriendschap beter begrijpen. ‘Niet iedereen verstaat er hetzelfde onder.’

Raounak Khaddari
Julien Althuisius: ‘Het gaat niet zozeer om de frequentie waarmee je elkaar ziet, maar om wat je met elkaar deelt.’
 Beeld Jakob van Vliet
Julien Althuisius: ‘Het gaat niet zozeer om de frequentie waarmee je elkaar ziet, maar om wat je met elkaar deelt.’Beeld Jakob van Vliet

De hoge eisen die schrijver en journalist Julien Althuisius aan zijn vrienden stelt zijn herleidbaar naar de tijd dat hij in Sevilla woonde. Hij trok op met een groepje Italianen ‘die mij helemaal opnamen, alsof ik ook een Italiaan was’. “We waren één groep.”

Althuisius herinnert zich nog goed dat ze een nacht uitgingen en dat zij om vijf uur ’s ochtends naar huis wilden. “Ik niet. ‘Ga maar, ik zie jullie later,’ zei ik, maar ze waren niet van plan zonder mij weg te gaan. Het was voor hen ondenkbaar mij achter te laten. Hier in Nederland begin je samen, halverwege de avond doet iemand een polish exit en uiteindelijk loop je in je eentje naar huis.”

“Maar die Italianen zeiden: samen uit, samen thuis. Of je nou wil of niet. Je bent één van ons. Die intensiteit, die warme greep, heb ik in de jaren erna als de standaard gehouden. Zo moet vriendschap zijn, dacht ik lang. Dat is wel wat veranderd, maar nog steeds heb ik het liefst intense vriendschapsbanden, al denkt niet iedereen er hetzelfde over als ik.”

In zijn eerste roman, Terug naar Verona, schrijft Althuisius over vriendschappen die veranderen naar gelang het leven van de vrienden verandert. Hij neemt de lezer mee met Bruno, Charlie, Aaron en Leon uit Amsterdam wier levens niet louter draaien om uitgaan, maar waarin ook een gezin, ouder worden en carrière een steeds prominentere rol krijgen. En dat gaat soms ten koste van hun vriendschappen.

Althuisius is tijdens en na het schrijven zijn eigen vriendschappen gaan herzien. “Omdat ik de verschillende relaties nu beter begrijp en geleerd heb dat niet iedereen hetzelfde verstaat onder vriendschap.” De vriendschapslessen:

Je verliest vrienden als je vader wordt

“Ja. Als je kinderen krijgt verlies je doorgaans wat vrienden. Ik heb dat zelf meegemaakt toen mijn eerste dochter geboren werd. Misschien heeft dat te maken met hoe ik in vriendschappen sta. Ik vond het heel belangrijk dat mensen langskwamen. Vader worden is zo groots, zo ingrijpend, daar wil je je vrienden in meenemen.”

“Met de vrienden die nooit zijn langsgekomen heb ik het contact bewust of onbewust laten verwateren. Als je de Johan Cruijff Arena hebt, dan zitten de vrienden die langs zijn geweest in de eerste ring en er zijn een paar vrienden van de eerste naar de vierde ring gegaan. Los daarvan: je hebt als nieuwe ouder ook opeens veel minder tijd. En je bent vaak gewoon heel erg moe, dus het kroeghangen en uitgaan is ook van de een op de andere dag voorbij, in ieder geval tijdelijk.”

Vrienden zijn belangrijker dan familie

“Nee, mijn relatie en mijn gezin gaan boven vriendschappen. Vriendschappen fluctueren: ze veranderen in vorm, frequentie en intensiteit. Je familie is onvoorwaardelijk, wat je ook doet, hoe je ook bent; je moet het met elkaar doen. Ook als iemand zegt dat covid niet bestaat of de aarde plat is, blijf je familie.”

Hoe ouder je wordt, hoe makkelijker het wordt om vriendschappen te onderhouden

“Het is wel zo dat hoe ouder je wordt hoe meer je vriendschapsbanden gaat waarderen en ze ook makkelijker even of langere tijd parkeert. Ik vind dat ook onderdeel van volwassen worden: keuzes maken. Gaandeweg ontdek je dat mensen andere prioriteiten hebben of geen moeite willen doen. Ik heb bijvoorbeeld een vriend die extreem slecht afspraken kan plannen. Ik vind dat heel raar, want het is gewoon een kwestie van iets een prioriteit maken. Je zegt toch ook niet op je werk: vrijdag over twee weken? Ja, weet nog niet. Kijk dan nog wel even.”

“Maar ik heb leren accepteren dat hij zo is, en hij weet weer van mij dat ik wat meer needy ben. Uiteindelijk vinden we elkaar ergens halverwege, wat er vaak op neer komt dat hij me op vrijdagmiddag om 17.55 uur vraagt of ik om 18.00 uur wil afspreken. Maar die wederkerigheid, moeite doen voor elkaar, is wel heel belangrijk voor het onderhoud van een vriendschap. Het gaat niet vanzelf.”

“Vroeger had ik een vriendengroep en voetbalteam bij AVV Swift in Amsterdam. Samen met iemand anders regelde ik een tijdje allerlei dingen rondom het team: avondjes uit, stedentripjes, dat soort dingen. Wij waren het cement binnen dat team. Maar op een gegeven moment was ik daar ook klaar mee. Ik dacht: weet je Hans – ik ken niemand die Hans heet, maar even voor het voorbeeld – ga jij het maar een keer doen. Maar Hans regelt het niet omdat die verhoudingen vaak nou eenmaal zo zijn zoals ze zijn.”

Vrienden zijn met je ouders kan niet

“Mensen die zeggen beste vrienden te zijn met hun ouders vind ik een beetje eng. Daar gaat iets fout, denk ik dan. Natuurlijk, je kan goed zijn met je ouders, ik ben heel goed met mijn ouders. Het boek is ook aan hen opgedragen. Ik kan heel goed met ze lachen en ik hoop dat mijn dochters later hetzelfde met mij kunnen. Er is alleen wel een verschil tussen de band met je vader of moeder en die met een vriend of vriendin.”

“Het belangrijkste voor een kind is om zich geborgen en veilig te voelen bij een vader of moeder. Ik denk dat er daarom ook een zekere afstand moet tussen ouder en kind. De verhoudingen moeten niet gelijk zijn, terwijl bij vriendschappen dat idealiter juist wel helemaal gelijk is.”

Hoe ouder je wordt, hoe minder vrienden je hebt

“Bij mij is dat wel zo, maar het gaat vooral om prioriteiten stellen. Hoe ouder je wordt hoe kritischer je kijkt naar hoe je met je tijd omgaat en met wie je je tijd deelt. Ik had heel veel vrienden toen ik 28, 29 was. Met iedereen probeerde ik de band warm te houden. Af en toe met die uit eten, dan met die de stad in, maar op een gegeven moment drijf je uit elkaar. Daarover schrijf ik ook in Terug naar Verona.”

“Mensen in de dertig gaan keuzes maken: wat voor werk ga je doen, ga je eerst voor een carrière, ga je voor een gezin? Je neemt andere afslagen. En dan ontdek je dat je eigenlijk niet zoveel meer hebt met een vriend. Dat wordt dan een oude vriend of een goede kennis.”

Kwetsbaarheid is de basis voor vriendschap

“Ja. Ik heb veel nagedacht over de grens tussen kennissen en vriendschap. Het gaat niet zozeer om de frequentie waarmee je elkaar ziet, maar om wat je met elkaar deelt. Dat warme gevoel waarover ik je eerder vertelde, dat bereik je niet door af en toe een appje te sturen. Is dat vriendschap? Het heeft te maken met kwetsbaarheid inderdaad. Iedereen heeft moeilijkheden en worstelingen. Maar als je die niet met elkaar deelt, blijft er een afstand bestaan. Daarom zijn mannenvriendschappen niet altijd even makkelijk. Mannen proberen over het algemeen, meestal onbewust, onderling toch een beetje stoer of heldhaftig te zijn, of in ieder geval weinig zwakte bloot te geven.”

“Vrouwen hebben dat volgens mij veel minder, die praten doorgaans makkelijker over waar ze mee zitten (soms te makkelijk, als ik vriendinnen van me mag geloven). Wat dat betreft kunnen mannen van vrouwen leren. Je moet emotioneel naakt bij elkaar durven te zijn. En misschien trouwens ook wel fysiek, als dat meer je ding is.”

Julien Althuisius: Terug naar Verona, Ambo|Anthos, €20,99, vanaf 31 mei verkrijgbaar.

Meer over