Er zijn mensen die met natte, gekoelde sokken in bed kruipen, of hun lakens eerst in de vriezer leggen.

PlusAchtergrond

Je huis koel houden tijdens warme dagen: zo doe je dat zonder airco

Er zijn mensen die met natte, gekoelde sokken in bed kruipen, of hun lakens eerst in de vriezer leggen.Beeld Shutterstock

Langzaamaan wordt het iets warmer – de zomer is nog lang niet voorbij! Hoe houd je je huis op hete dagen koel zonder airco?

In de zomer het leefklimaat in huis aangenaam houden valt op sommige dagen niet mee. Nederland heeft te ­maken met steeds meer zonne-uren en sneuvelende hit­terecords – zoals vorig jaar juli, toen in Gilze-Rijen de ­temperatuur voor het eerst sinds we meten boven de 40 graden Celsius uitkwam.

Onder zulke extreme omstandigheden vliegt ook binnenshuis het kwik omhoog. Waarschijnlijk zou je het liefst direct een airconditioner bestellen. Alleen zijn airco’s ­grote energievreters en zijn de effectiefste modellen (de niet-­mobiele variant) bepaald niet goedkoop in aanschaf. Bovendien dragen al die airco’s die wereldwijd staan te snorren bij aan de opwarming van de aarde.

Gelukkig zijn er ook andere oplossingen. Wat kun je doen?

Houd ramen en deuren gesloten

Warmte die er niet in komt, hoeft er ook niet uit. Houd op tropische dagen daarom de ramen en deuren potdicht en zet ze pas ’s nachts en in de vroege ochtend tegen elkaar open om het huis te laten doortochten: de allergoedkoopste koelmethode.

Sluit ook de gordijnen en laat, als je die hebt, de zonneschermen zakken. Het tweede is effectiever dan het eerste, want zonwering aan de buitenkant – of het nu een luifel, schaduwdoek of luik is – werkt twee keer zo goed als aan de binnenkant van het huis. Daar doen plisségordijnen goed werk. Door de plooien ontstaan horizontale luchtkamers die isolerend werken, wat nog eens versterkt kan worden door een aluminium coating. Zou je ze voor een standaard ruit met dubbel glas hangen, dan kan de isolatiewaarde zich meten met het veel duurdere HR+glas.

Isoleer je huis

Bij isoleren denk je, behalve aan energie besparen, vaak vooral aan warmte behouden. Dat klopt: in de winter. Maar in ­zomerse condities voorkomt een goed geïsoleerd huis juist dat de warmte een voet tussen de deur krijgt.

Met een stevig geïsoleerd dak, muren, vloer annex kruipruimte en superieur hoogrendementsglas zou je het zelfs hartje zomer binnen nog frisjes kunnen vinden. Het scheelt in elk geval zo een paar graden.

Reflecteer zonlicht

Kwalitatief hoogwaardig isolatieglas is helaas niet geschikt voor elk kozijn (of elke portemonnee). Een relatief goedkope oplossing is zonwerende raamfolie, die je aan de buitenkant plakt. Of door een vakman laat plakken, als je de kans op lelijke bobbels wilt voorkomen. Zonwerende folie is van binnenuit gezien vrijwel doorzichtig, dus qua zicht lever je niet veel in.

Mensen die dat niet erg vinden of meer op hun privacy zijn gesteld, willen tijdens een hittegolf nog wel eens doodgewone aluminiumfolie op hun ruit bevestigen. Wint geen schoonheidsprijs, werkt wel.

Laat een plat dak begroeien

Platte daken kunnen loeiheet worden. Ben je niet van plan er een eitje op te bakken, dan kun je er beter een groen, met sedum begroeid plat dak van maken. Hiervoor heb je geen groene vingers nodig, want naar de sedumplantjes heb je nagenoeg geen omkijken. Het verkoelende effect van planten wordt tussen de twee en vier graden geschat. Overigens geldt dat ook voor muurpartijen, wellicht reden om klimop een comeback te laten maken.

Afhankelijk van de ligging en de stevigheid van het platte dak is de combinatie van een groen dak met zonnepanelen te overwegen. Door de schaduwwerking wordt de tem­peratuur nog verder gereduceerd, wat weer voor meer energieopwekking zorgt. Want zonnepanelen presteren minder als het bloedheet is. Een win-winsituatie dus.

Als groen niet je ding is, is wit een goed alternatief. Een wit oppervlak absorbeert namelijk beduidend minder zonlicht dan zwart, tot wel 80 procent minder. Verven is een goede optie, witte kiezels leggen ook. Een minder permanente oplossing die verlichting biedt, is ‘blauw’: een laagje water op het dak sproeien.

Zorg voor plaatselijke verkoeling

Een ventilator heeft ook een stekker, maar het verschil met een airco is dat een ventilator niet de hele ruimte, maar een persoon afkoelt. Dat kost aanzienlijk minder stroom – het kan wel een factor 15 schelen – en is ook in andere opzichten milieuvriendelijker. De luchtstroom van de ventilator voert de lichaamswarmte af en bespoedigt de verdamping van zweet, wat weer tot extra afkoeling leidt.

Een ventilator heb je voor een paar tientjes, maar je kunt er ook meer dan 700 euro voor neertellen. Voor die aderlating heb je dan wel het absolute topmodel: de Dyson Pure Humidify+Cool. Dit strak ontworpen model simuleert een natuurlijke bries die van windrichting verandert, maar houdt intussen ook volautomatisch de vochtigheidsgraad op peil en ontdoet de lucht van pollen, huisstof en schadelijke gassen. Deze alleskunner en -vreter zorgt dus letterlijk voor een frisse wind en gezond leefklimaat in huis.

Probeer een coole hack

Slimmeriken hebben allerlei gadgets en trucs, ofwel hacks, bedacht om in elk geval de gevoelstemperatuur te laten dalen. Een populaire hack is bijvoorbeeld een bevroren waterfles voor de ventilator plaatsen.

De Embr Wave (300 dollar op embrlabs.com) is een ­gadget dat oogt als een horloge en via een elektrisch stroompje een zeer lokale koudesensatie opwekt. Alsof er opeens een ijsklontje tegen je pols wordt gedrukt. Dankzij het golf­patroon dat opkomt en weer wegebt, krijgt je zo een hele reeks opfrissers. Dat kan ideaal zijn als je ’s avonds in een benauwd bed in slaap probeert te vallen.

Hier zijn trouwens ook spotgoedkope en minder technologische foefjes voor. Zo zijn er mensen die met natte, ­gekoelde sokken in bed stappen, of de lakens eerst ­bevochtigen en even in de vriezer leggen.

Wat bewerkelijker, maar wellicht iets om rekening mee te houden bij nieuwbouw- of verbouwingsplannen, is het woon- en keukengedeelte op de eerste verdieping in te ­delen en de slaapkamer op de begane grond. Warmte stijgt nu eenmaal op: de kelder is de koelste plek in huis, de ­zolder de warms­te.

Meer over