Recensie

Janine Jansen heerst volkomen vanzelfsprekend op het podium (****)

Nog nooit maakte een Nederlandse violist zo'n wereldcarrière als Janine Jansen, en omdat ze in elk concert altijd maar weer levert wat wordt verwacht, klonk gisteravond in het Concertgebouw een geweldig erin hakkende uitvoering van Felix Mendelssohns fantastische Vioolconcert.

Roeland Hazendonk
null Beeld Dingena Mol
Beeld Dingena Mol

Voor het Concertgebouworkest zijn de concerten met Jansen (ook morgen en overmorgen nog) de afsluiting van het concertseizoen en voor Jansen vormen ze het sluitstuk van een wereldtournee die haar met drie vioolconcerten als bagage naar Duitsland, België, Nederland, Australië, Nieuw-Zeeland, Maleisië, de Verenigde Staten, Engeland en weer terug naar Amsterdam bracht.

Het succes van Jansen zit hem in het velen aansprekende, emotioneel geladen temperament waarmee ze alles wat ze speelt bijna fysiek te lijf gaat. Elke noot heeft kleur, elke frase krijgt betekenis en altijd vertelt ze een enorm dramatisch muzikaal verhaal.

Dat temperament is ook haar achilleshiel. Een paar jaar geleden brandde ze zichzelf bijna op en moest ze het een tijdje rustig aan doen. Ook Mendelssohns Vioolconcert kwam er gisteravond weer zeer intens uit. Jansen is een ongelooflijk charismatische, muzikale persoonlijkheid die volkomen vanzelfsprekend heerst op het podium, overigens zonder militante bijklanken - Jansen is geen generaal. Haar dominantie zit nou eenmaal besloten in haar grote muzikale persoonlijkheid, epateren is er geen seconde bij.

Unicum
Mendelssohns concert is onder meer zo geweldig goed gelukt omdat de viool bijna zonder pauze van de eerste tot de laatste minuut schittert, maar zo'n volledig door de vioolpartij bepaalde uitvoering is een unicum. Jansen speelt bijna zonder tussenkomst van de dirigent samen met vooral de blazers die ze bijna fysiek opzoekt door naar zich naar ze te draaien. Het Concertgebouworkest is dol op haar - zelden zie je het hele orkest voor de solist applaudisseren, zoals gisteren gebeurde - en volgt haar dwingende lijnen bijna als vanzelf.

Dirigent Andrés Orozco-Estrada stelde zich terecht zeer dienstbaar op, maar zo heel af en toe had er wel een klein tandje bij gemogen. Daartegen pleit dan weer dat Jansens interpretatie wel ongemeen fel, dramatisch en romantisch is. Het langzame deel kun je onthechter, abstracter en minder emotioneel geladen spelen dan zij doet - al blijft ook haar opvatting prima te verdedigen. Al was het maar omdat het allemaal zo eerlijk en oprecht doorvoeld is. Het was bij vlagen wellicht meer Jansen dan Mendelssohn, en de viool stond echt iets te fel in het licht, maar de overgave van Janine Jansen dwingt tot overgave...

Orozco-Estrada debuteerde bij het Concertgebouworkest en dat debuut werd een beetje overschaduwd door de stralende ster van Jansen. Orozco-Estrada's interpretatie van Dvoráks Zevende symfonie mocht er desalniettemin best wezen. De jonge, in Wenen opgeleide Colombiaan - 37 is hij pas - staat aan het begin van een veelbelovende carrière en deze Dvorák deed daar niet aan af. Het kon wat gedetailleerder, het mag wat minder tomeloos in de geluidssterkte en het is bij momenten nog wat te verbeten waar je eerder zwierige Weense klanken zou verwachten (het Scherzo), maar dit was een meer dan acceptabele Zevende.

Meer over